insercja w egzonie 20
Insercja w egzonie 20 to mutacja genetyczna polegająca na wstawieniu dodatkowych nukleotydów w obrębie egzonu 20, który jest regionem kodującym białko w genie. Egzon 20 jest szczególnie istotny w kontekście genów receptorów czynników wzrostu, takich jak EGFR (receptor naskórkowego czynnika wzrostu) czy HER2.
W przypadku genu EGFR, insercje w egzonie 20 stanowią około 4-10% wszystkich mutacji tego genu i są związane z opornością na standardowe inhibitory kinazy tyrozynowej. Mutacje te prowadzą do konstytutywnej aktywacji receptora, co skutkuje niekontrolowaną proliferacją komórek i rozwojem nowotworu, najczęściej niedrobnokomórkowego raka płuca.
Identyfikacja insercji w egzonie 20 ma istotne znaczenie kliniczne, ponieważ pacjenci z tymi mutacjami wymagają specyficznego podejścia terapeutycznego. Standardowe inhibitory EGFR pierwszej i drugiej generacji (erlotynib, gefitynib, afatynib) wykazują ograniczoną skuteczność w przypadku tych mutacji. Nowsze leki ukierunkowane molekularnie, takie jak pozjotynyb, mobocertynib czy amiwantamab, zostały opracowane specjalnie do leczenia pacjentów z insercjami w egzonie 20.
Diagnostyka insercji w egzonie 20 opiera się głównie na technikach sekwencjonowania nowej generacji (NGS), które umożliwiają precyzyjną identyfikację specyficznego rodzaju insercji. Jest to kluczowe dla właściwej kwalifikacji pacjentów do terapii celowanej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gefitinib Genoptim 250 mg
Gefitynib jest selektywnym, małocząsteczkowym inhibitorem kinazy tyrozynowej receptora EGFR, wykazującym wysoką skuteczność u pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca (NDRP) posiadających aktywujące mutacje w domenie kinazy tyrozynowej EGFR, zwłaszcza delecje w egzonie 19 oraz mutację L858R. W badaniu IPASS wykazano, że u pacjentów z mutacją EGFR gefitynib znacząco poprawia czas przeżycia wolny od progresji (PFS) do 9,5 miesiąca w porównaniu do 6,3 miesiąca przy chemioterapii (HR 0,48; 95% CI: 0,36-0,64; p<0,0001) oraz zwiększa odsetek odpowiedzi obiektywnych (ORR 71,2% vs 47,3%). U pacjentów bez mutacji EGFR gefitynib nie wykazuje korzyści klinicznych (PFS 1,5 vs 5,5 miesiąca; HR 2,85; p<0,0001). Oporność na gefitynib rozwija się zwykle po około roku terapii, najczęściej związana z wtórną mutacją T790M (60% przypadków), co uzasadnia stosowanie inhibitorów ukierunkowanych na tę mutację w kolejnych liniach leczenia. Diagnostyka mutacji EGFR może być prowadzona zarówno na materiale z guza, jak i na ctDNA z osocza, z czułością do 77% i swoistością bliską 100%.
aktywująca mutacja EGFR, czas przeżycia wolny od progresji, czas wolny od progresji, czułość metody, delecja w egzonie 19, drobnokomórkowy rak płuca, inhibitor kinazy tyrozynowej receptora, insercja w egzonie 20, karboplatyna/paklitaksel, kinaza tyrozynowa EGFR, krążące DNA komórek nowotworowych, mutacja genu PIK3CA, mutacja L858R, mutacja T790M, naskórkowy czynnik wzrostu, niedrobnokomórkowy rak płuca, odsetek odpowiedzi obiektywnych, współczynnik ryzyka - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gefitinib Zentiva 250 mg
Gefitynib jest selektywnym, małocząsteczkowym inhibitorem kinazy tyrozynowej receptora EGFR (HER1/ErbB1), stosowanym w leczeniu zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuca (NDRP) z obecnością aktywujących mutacji w domenie kinazy tyrozynowej EGFR. Najczęściej występujące mutacje aktywujące, takie jak delecje w egzonie 19 oraz mutacja punktowa L858R, wykazują wysoką wrażliwość na gefitynib, co potwierdzają badania kliniczne (np. HR dla czasu wolnego od progresji choroby 0,489; 95% CI: 0,336-0,710 w badaniu WJTOG3405). Rzadsze mutacje, takie jak G719X, L861Q i S768I, również wykazują odpowiedź na leczenie, natomiast mutacja T790M i insercje w egzonie 20 są związane z opornością na lek. Mediana czasu do progresji choroby wynosi około 1 roku, a mechanizmy nabytej oporności obejmują wtórną mutację T790M (około 60% przypadków), amplifikację genów HER2 i MET, mutacje PIK3CA oraz transformację fenotypową guza na drobnokomórkowy rak płuca (5-10% przypadków).
amplifikacja HER2, amplifikacja MET, apoptoza, ctDNA, czułość diagnostyczna, czynnik angiogenezy, delecja w egzonie 19, diagnostyka molekularna, drobnokomórkowy rak płuca, inhibitor kinazy proteinowej, inhibitor kinazy tyrozynowej EGFR, insercja w egzonie 20, krążący DNA nowotworowy, leczenie onkologiczne, mutacja aktywująca, mutacja EGFR, mutacja L858R, mutacja PIK3CA, mutacja T790M, niedrobnokomórkowy rak płuca, odsetek odpowiedzi obiektywnych, rak gruczołowy, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, swoistość diagnostyczna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gefitinib Krka 250 mg
Gefitynib jest selektywnym, małocząsteczkowym inhibitorem kinazy tyrozynowej EGFR, wykazującym skuteczność u pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca (NDRP) posiadających aktywujące mutacje w domenie kinazy tyrozynowej EGFR, zwłaszcza delecje w egzonie 19 oraz mutację L858R. W badaniu WJTOG3405 gefitynib znacząco wydłużył czas przeżycia wolny od progresji (PFS) z HR 0,489 (95% CI: 0,336–0,710). Mutacje takie jak G719X, L861Q i S768I również korelują z wrażliwością na lek, natomiast mutacja T790M i insercje w egzonie 20 wiążą się z opornością. Mediana czasu do progresji wynosi około 9–12 miesięcy, a oporność w 60% przypadków jest związana z mutacją T790M, co uzasadnia stosowanie inhibitorów trzeciej generacji w kolejnych liniach terapii. Diagnostyka mutacji EGFR może być prowadzona zarówno na materiale z guza, jak i na ctDNA z osocza, z czułością do 77% i swoistością bliską 100%, co potwierdzają badania IFUM i IPASS.
aktywująca mutacja EGFR, czas przeżycia wolny od progresji, czas wolny od progresji, czułość testu, delecja w egzonie 19, docetaksel, inhibitor kinazy tyrozynowej receptora, insercja w egzonie 20, jakość życia, krążące DNA komórek nowotworowych, leczenie objawowe, mutacja L858R, mutacja T790M, naskórkowy czynnik wzrostu, niedrobnokomórkowy rak płuca, odsetek odpowiedzi obiektywnych, przerzut, rak gruczołowy, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, swoistość testu