efekt drgawkotwórczy

Efekt drgawkotwórczy (inaczej działanie prokonwulsyjne lub epileptogenne) to zjawisko polegające na wywoływaniu lub nasilaniu drgawek przez różne czynniki zewnętrzne, w tym leki, substancje chemiczne, czynniki metaboliczne lub strukturalne zmiany w mózgu. W praktyce klinicznej jest to istotny mechanizm niepożądany wielu substancji leczniczych, który należy uwzględniać przy doborze farmakoterapii.

Leki o potencjalnym działaniu drgawkotwórczym obejmują niektóre antybiotyki (zwłaszcza penicyliny, chinolony, karbapenemy), leki przeciwpsychotyczne, antydepresanty (szczególnie trójpierścieniowe i inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny w wysokich dawkach), leki przeciwbólowe (tramadol, petydyna), leki przeciwdrgawkowe (paradoksalnie, przy nagłym odstawieniu lub w nieodpowiednich dawkach), metyksantyny (kofeina, teofilina) oraz leki immunosupresyjne (cyklosporyna).

Mechanizmy efektu drgawkotwórczego są różnorodne i obejmują zaburzenie równowagi między neuroprzekaźnikami pobudzającymi (głównie glutaminianem) a hamującymi (GABA), blokowanie kanałów jonowych, wpływ na metabolizm neuronów oraz zaburzenie przepuszczalności bariery krew-mózg. U pacjentów z padaczką lub innymi czynnikami ryzyka drgawek należy szczególnie ostrożnie stosować substancje o potencjale drgawkotwórczym, a w przypadku konieczności ich użycia – rozważyć odpowiednią profilaktykę przeciwdrgawkową.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl