zapalenie okołowierzchołkowe
Zapalenie okołowierzchołkowe (periodontitis apicalis) to stan zapalny tkanek otaczających wierzchołek korzenia zęba. Proces zapalny rozwija się w wyniku przedostania się bakterii i ich toksyn z zakażonego kanału korzeniowego do tkanek okołowierzchołkowych poprzez otwór wierzchołkowy korzenia.
Wyróżnia się zapalenie okołowierzchołkowe ostre i przewlekłe. Ostre charakteryzuje się silnym bólem samoistnym, nasilającym się przy nagryzaniu, obecnością objawów ogólnych (gorączka, złe samopoczucie) oraz miejscowych (obrzęk, zaczerwienienie dziąsła). Przewlekłe zapalenie okołowierzchołkowe przebiega zazwyczaj bezobjawowo i zostaje wykryte przypadkowo podczas badania radiologicznego jako przejaśnienie w okolicy wierzchołka korzenia.
Diagnostyka zapalenia okołowierzchołkowego opiera się na badaniu klinicznym, testach żywotności miazgi oraz badaniach obrazowych (zdjęcie RTG, CBCT). Leczenie obejmuje przede wszystkim terapię endodontyczną – opracowanie i dezynfekcję kanałów korzeniowych oraz ich szczelne wypełnienie. W przypadkach opornych na leczenie zachowawcze może być konieczne leczenie chirurgiczne (resekcja wierzchołka korzenia) lub ekstrakcja zęba.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Guzy i torbiele szczęk – Etiologia i przyczyny
Guzy i torbiele szczęk, choć stosunkowo rzadkie, stanowią istotne wyzwanie diagnostyczne i terapeutyczne w stomatologii i chirurgii szczękowo-twarzowej. Zmiany te dzielą się na zębopochodne (odontogenne) i niezębopochodne (nieodontogenne), z przewagą pierwszych, które wywodzą się z tkanek zaangażowanych w odontogenezę. Patogeneza guzów zębopochodnych, takich jak ameloblastoma, wiąże się z mutacjami genów takich jak BRAF (obserwowaną w około 63% przypadków), KRAS, FHIT, P53 oraz dysregulacją szlaku MAPK. Zespół Gorlina-Goltza, związany z mutacjami genu PTCH, predysponuje do licznych keratotycznych torbieli zębopochodnych i zwiększa ryzyko raka podstawnokomórkowego skóry. Torbiele okołowierzchołkowe i zawiązkowe są najczęstszymi torbielami zębopochodnymi, często powstającymi w wyniku infekcji korzeniowej lub zatrzymania zębów mądrości. Czynniki takie jak urazy, stany zapalne, anomalie rozwojowe oraz wpływ hormonalny również odgrywają rolę w etiologii tych zmian.
ameloblastoma, guzy i torbiele szczęk, histiocytoza z komórek Langerhansa, mutacja BRAF, rak podstawnokomórkowy skóry, rak szczęki, reszty nabłonkowe Malasseza, śluzak zębopochodny, tętniakowata torbiel kostna, torbiel okołowierzchołkowa, torbiel pierwotna, torbiel resztkowa, torbiel urazowa kości, torbiel zawiązkowa, torbiel zębowa, włókniak kostniejący, ząb zatrzymany, zapalenie okołowierzchołkowe, zespół Gorlina, ziarniniak okołowierzchołkowy, zmiany niezębopochodne, zmiany zębopochodne - Leksykon chorób i schorzeń
Ból zęba – Objawy
Ból zęba (pulpitis) jest wynikiem zapalenia miazgi zębowej, które może manifestować się różnorodnym charakterem bólu: tępy, pulsujący, ostry kłujący, ból przy nacisku czy promieniujący do okolicznych struktur. W zależności od stadium choroby, objawy mogą obejmować nadwrażliwość na bodźce termiczne (np. ból przy spożywaniu gorących lub zimnych pokarmów), obrzęk dziąseł lub twarzy, gorączkę, powiększenie węzłów chłonnych oraz objawy ogólne jak dreszcze czy bóle głowy. W początkowym stadium (pulpitis reversibilis) ból jest krótkotrwały i ustępuje po usunięciu bodźca, natomiast w zaawansowanym (pulpitis irreversibilis) ból jest przedłużający się, spontaniczny i może nasilać się w pozycji leżącej, co wymaga leczenia kanałowego lub ekstrakcji. Nieleczone zapalenie prowadzi do martwicy miazgi i powikłań takich jak periodontitis apicalis czy ropień, które objawiają się silnym bólem, obrzękiem i gorączką, stanowiąc zagrożenie dla zdrowia pacjenta.
bruksizm, ekstrakcja zęba, halitoza, higiena jamy ustnej, infekcja bakteryjna, leczenie kanałowe, martwica miazgi, miazga zębowa, nadwrażliwość zębów, nieodwracalne zapalenie miazgi, nieprzyjemny smak w ustach, obrzęk dziąseł, odwracalne zapalenie miazgi, pęknięcie zęba, powiększone węzły chłonne, próchnica zęba, pulsujący ból zęba, ropień zęba, zapalenie okołowierzchołkowe, zapalenie zatok przynosowych - Leksykon chorób i schorzeń
Zgorzel zęba – Patofizjologia i mechanizm
Zgorzel zęba, obejmująca ropień okołowierzchołkowy i ropień przyzębny, jest wynikiem bakteryjnego zakażenia miazgi i tkanek okołozębowych, najczęściej powstającym na skutek nieleczonej próchnicy, urazu lub niepowodzenia leczenia kanałowego. Patogeneza ma charakter polimikrobowy, z udziałem fakultatywnie i bezwzględnie beztlenowych bakterii, takich jak Streptococcus anginosus, Prevotella i Fusobacterium, które wywołują bezpośrednie i pośrednie uszkodzenia tkanek poprzez enzymy, egzotoksyny i komponenty strukturalne (lipopolisacharyd, peptydoglikan). Zakażenie prowadzi do martwicy miazgi, zapalenia tkanek okołowierzchołkowych i powstania ropnia, który może erodować kość wyrostka zębodołowego i rozprzestrzeniać się do przestrzeni powięziowych głowy i szyi, zagrażając życiu pacjenta. Czynniki ryzyka obejmują m.in. częściowo wyrżnięte zęby, immunosupresję, choroby przewlekłe (np. cukrzycę) oraz stosowanie antybiotyków, które mogą prowadzić do oporności bakteryjnej.
angina Ludwiga, apikoektomia, bakterie beztlenowe, kość gąbczasta, leczenie kanałowe, limfadenopatia, martwica miazgi, martwicze zapalenie powięzi, niedoskonała amelogeneza, nieodwracalne zapalenie miazgi, odwracalne zapalenie miazgi, posocznica, próchnica zębów, przetoka, ropień mózgu, ropień okołowierzchołkowy, ropień przyzębny, sepsa, szczękościsk, zakrzepica zatoki jamistej, zapalenie okołowierzchołkowe, zapalenie opon mózgowych, zapalenie tkanek okołowierzchołkowych, zapalenie tkanki łącznej, zespół Sjögrena, zgorzel zęba