tętniakowata torbiel kostna
Tętniakowata torbiel kostna (aneurysmal bone cyst, ABC) to łagodna, ekspansywna zmiana kostna charakteryzująca się obecnością przestrzeni wypełnionych krwią, oddzielonych przegrodami z tkanki łącznej zawierającej komórki olbrzymie i osteoid. Występuje najczęściej u pacjentów poniżej 30 roku życia, z predylekcją do płci żeńskiej.
Lokalizacja tętniakowatej torbieli kostnej obejmuje najczęściej kręgosłup, kości długie (zwłaszcza bliższy koniec kości udowej, piszczelowej oraz dalszy koniec kości strzałkowej), a także kości płaskie. Zmiany te mogą powstawać pierwotnie lub wtórnie w przebiegu innych chorób kości, takich jak guz olbrzymiokomórkowy, chrzęstniak czy dysplazja włóknista.
Objawy kliniczne obejmują ból, obrzęk i ograniczenie ruchomości w obszarze zajętym przez zmianę. W badaniu radiologicznym widoczna jest typowo ekscentryczna, wielokomorowa zmiana lityczna z cienką otoczką reaktywnej kości. Badanie MRI uwidacznia charakterystyczne poziomy płynu (fluid-fluid levels) odpowiadające rozwarstwieniu składników krwi.
Leczenie tętniakowatej torbieli kostnej obejmuje wyłyżeczkowanie zmiany z ewentualnym wypełnieniem ubytku przeszczepem kostnym lub substytutami kości. W przypadkach trudno dostępnych lub nawrotowych stosuje się również embolizację naczyń zaopatrujących, iniekcje steroidów, radioterapię czy terapię przeciwciałami monoklonalnymi anty-RANKL (denosumab). Nawroty występują w około 10-30% przypadków.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Guzy i torbiele szczęk – Etiologia i przyczyny
Guzy i torbiele szczęk, choć stosunkowo rzadkie, stanowią istotne wyzwanie diagnostyczne i terapeutyczne w stomatologii i chirurgii szczękowo-twarzowej. Zmiany te dzielą się na zębopochodne (odontogenne) i niezębopochodne (nieodontogenne), z przewagą pierwszych, które wywodzą się z tkanek zaangażowanych w odontogenezę. Patogeneza guzów zębopochodnych, takich jak ameloblastoma, wiąże się z mutacjami genów takich jak BRAF (obserwowaną w około 63% przypadków), KRAS, FHIT, P53 oraz dysregulacją szlaku MAPK. Zespół Gorlina-Goltza, związany z mutacjami genu PTCH, predysponuje do licznych keratotycznych torbieli zębopochodnych i zwiększa ryzyko raka podstawnokomórkowego skóry. Torbiele okołowierzchołkowe i zawiązkowe są najczęstszymi torbielami zębopochodnymi, często powstającymi w wyniku infekcji korzeniowej lub zatrzymania zębów mądrości. Czynniki takie jak urazy, stany zapalne, anomalie rozwojowe oraz wpływ hormonalny również odgrywają rolę w etiologii tych zmian.
ameloblastoma, guzy i torbiele szczęk, histiocytoza z komórek Langerhansa, mutacja BRAF, rak podstawnokomórkowy skóry, rak szczęki, reszty nabłonkowe Malasseza, śluzak zębopochodny, tętniakowata torbiel kostna, torbiel okołowierzchołkowa, torbiel pierwotna, torbiel resztkowa, torbiel urazowa kości, torbiel zawiązkowa, torbiel zębowa, włókniak kostniejący, ząb zatrzymany, zapalenie okołowierzchołkowe, zespół Gorlina, ziarniniak okołowierzchołkowy, zmiany niezębopochodne, zmiany zębopochodne - Leksykon chorób i schorzeń
Guzy i torbiele szczęk – Leczenie
Guzy i torbiele szczęk, choć rzadkie, wymagają indywidualnego podejścia terapeutycznego opartego na dokładnej diagnozie histopatologicznej, lokalizacji, rozmiarze i biologicznym zachowaniu zmiany. Podstawą leczenia jest chirurgia, obejmująca metody takie jak enukleacja, marsupializacja, dekompresja, resekcja oraz enukleacja z kiretażem, dobierane w zależności od charakteru i wielkości zmiany. Torbiele zębopochodne, w tym keratotorbiele, wymagają często bardziej agresywnego leczenia ze względu na wysokie ryzyko nawrotów, co może obejmować usunięcie otaczającej kości oraz zastosowanie kriochirurgii lub chemicznej kauteryzacji. Ameloblastoma, mimo łagodnego charakteru, wykazuje tendencję do nawrotów i wymaga szerokiego marginesu chirurgicznego, natomiast guzy olbrzymiokomórkowe mogą być leczone zarówno chirurgicznie, jak i farmakologicznie (np. denosumabem). W przypadku nowotworów złośliwych, takich jak rak płaskonabłonkowy czy kostniakomięsak, konieczne jest leczenie skojarzone obejmujące chirurgię, radioterapię i chemioterapię.
ameloblastoma, badanie histopatologiczne, chemioterapia, dekompresja torbieli, denosumab, enukleacja, fibryna bogatopłytkowa, guz i torbiel szczęki, keratotorbiel zębopochodna, kiretaż, komórka macierzysta mezenchymalna, kostniakomięsak, kriochirurgia, leczenie kanałowe, marsupializacja, mikrochirurgia naczyniowa, odontoma, radioterapia, rak płaskonabłonkowy, rezonans magnetyczny, roztwór Carnoya, tętniakowata torbiel kostna, tomografia komputerowa, torbiel zębopochodna, włókniak kostniejący, znieczulenie miejscowe, znieczulenie ogólne