transporter OAT1
Transporter OAT1 (Organic Anion Transporter 1) to białko transportowe zlokalizowane głównie w komórkach nabłonkowych kanalików proksymalnych nerek. Należy do rodziny transporterów anionów organicznych (SLC22A) i odgrywa kluczową rolę w wydalaniu szeregu związków endogennych oraz ksenobiotyków przez nerki.
OAT1 uczestniczy w aktywnym transporcie anionów organicznych z krwi do komórek nabłonkowych kanalików nerkowych, co stanowi pierwszy etap wydalania tych substancji z moczem. Jego substraty obejmują kwasy organiczne, metabolity endo- i egzogenne, toksyny oraz wiele leków, w tym antybiotyki, leki przeciwwirusowe, diuretyki i niesteroidowe leki przeciwzapalne.
Polimorfizmy genetyczne genu kodującego OAT1 (SLC22A6) mogą wpływać na farmakokinetykę leków będących substratami tego transportera, prowadząc do zmienności międzyosobniczej w odpowiedzi na leczenie oraz ryzyku działań niepożądanych. OAT1 jest również celem wielu interakcji lekowych, gdy leki konkurują o transport przez ten sam transporter.
Zaburzenia funkcji OAT1 mogą prowadzić do zmian w nerkowym klirensie niektórych substancji, co może mieć konsekwencje kliniczne, szczególnie w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym. Z tego powodu wpływ na aktywność OAT1 jest istotnym elementem branym pod uwagę w badaniach nad bezpieczeństwem nowych cząsteczek lekowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ansifora 100 mg
Sytagliptyna, substancja czynna preparatu Ansifora (tabletki powlekane 50 mg i 100 mg), charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 87% oraz szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z mediana Tmax wynoszącą 1-4 godziny dla dawki 100 mg. Średnie wartości AUC i Cmax wynoszą odpowiednio 8,52 µM×h oraz 950 nM. Lek wykazuje liniową zależność AUC od dawki, natomiast Cmax i C24h nie są ściśle proporcjonalne do dawki. Sytagliptyna ma dużą objętość dystrybucji (~198 l) i niskie wiązanie z białkami osocza (38%). Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z wydalaniem około 79% dawki w postaci niezmienionej w moczu, a metabolizm, głównie przez CYP3A4 i częściowo CYP2C8, ma drugorzędne znaczenie. Okres półtrwania wynosi około 12,4 godziny, a klirens nerkowy to około 350 ml/min. Lek nie wykazuje istotnej indukcji ani hamowania enzymów CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Farmakokinetyka u pacjentów z cukrzycą typu 2 jest zbliżona do zdrowych osób, a podawanie leku niezależnie od posiłków jest możliwe.
AUC sytagliptyny, biodostępność bezwzględna, cukrzyca typu 2, cytochrom CYP2C8, cytochrom CYP3A4, glikoproteina p, inhibitor DPP-4, klirens nerkowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie maksymalne, sytagliptyna, Tmax, transporter hOAT-3, transporter OAT1, transporter OCT2, transporter PEPT1/2, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik BMI, wydzielanie kanalikowe, zależność PK/PD