denga

Denga (gorączka denga) to ostra choroba zakaźna wywoływana przez wirus dengi (DENV), przenoszona przez komary z rodzaju Aedes, głównie Aedes aegypti. Występuje w rejonach tropikalnych i subtropikalnych, szczególnie w Azji Południowo-Wschodniej, Ameryce Łacińskiej i na Karaibach. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) szacuje, że rocznie dochodzi do 100-400 milionów zakażeń.

Choroba manifestuje się wysoką gorączką (do 40°C), silnymi bólami głowy, bólami stawowo-mięśniowymi (stąd określenie „łamanka kości”), nudnościami, wymiotami oraz charakterystyczną wysypką przypominającą odrę. Okres inkubacji wynosi 3-14 dni. U większości pacjentów denga ma przebieg łagodny i samoograniczający się, jednak u 5-10% zakażonych może rozwinąć się ciężka postać choroby.

Ciężka postać dengi charakteryzuje się zespołem wstrząsu dengowego (DSS) lub gorączką krwotoczną denga (DHF), które mogą prowadzić do zagrażających życiu powikłań. Objawy alarmowe obejmują silny ból brzucha, uporczywe wymioty, szybki oddech, krwawienia z błon śluzowych, znaczne zmęczenie i niepokój. Diagnostyka opiera się na testach serologicznych (ELISA) lub molekularnych (PCR).

Nie istnieje specyficzne leczenie przeciwwirusowe dengi. Terapia jest głównie objawowa i wspierająca, obejmująca nawodnienie, leki przeciwgorączkowe (z wyjątkiem aspiryny i niesteroidowych leków przeciwzapalnych) oraz monitorowanie parametrów życiowych. W ciężkich przypadkach konieczna jest hospitalizacja. Profilaktyka polega na kontroli populacji komarów i ochronie przed ukąszeniami. Dostępna jest szczepionka Dengvaxia, zalecana tylko dla osób z wcześniejszym zakażeniem dengą.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Niski poziom białych krwinek – Etiologia i przyczyny

Leukopenia definiowana jest jako liczba leukocytów poniżej 4000-4500/μl, z dominującą postacią neutropenii, co zwiększa ryzyko infekcji. Etiologia obejmuje zaburzenia szpiku kostnego (anemia aplastyczna, nowotwory hematologiczne, zespoły mielodysplastyczne, mielofibroza, przerzuty), infekcje wirusowe (EBV, CMV, HIV, wirusowe zapalenia wątroby), sepsę, gruźlicę, malarię oraz działanie leków (chemioterapia, radioterapia, antybiotyki, leki przeciwpsychotyczne i immunosupresyjne). Ponadto, choroby autoimmunologiczne (SLE, RZS, zespół Sjögrena), niedobory witamin (B12, kwas foliowy, B6), zaburzenia funkcji śledziony (hipersplenizm, splenomegalia) oraz sarkoidoza mogą prowadzić do obniżenia liczby leukocytów. Wrodzone zespoły genetyczne, takie jak zespół Kostmanna czy Shwachmana-Diamonda, również wpływają na produkcję i funkcję neutrofilów.
anemia aplastyczna, białaczka, biopsja szpiku kostnego, chemioterapia, chłoniak, choroba zapalna jelit, cytomegalowirus, denga, gruźlica, hipersplenizm, HIV, komórka limfoidalna, łagodna etniczna neutropenia, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, lek przeciwzapalny, leukocyt, leukopenia, malaria, mielofibroza, neutropenia, niedobór kwasu foliowego, niedobór witaminy B12, niedożywienie, niski poziom białych krwinek, przerzut nowotworowy, radioterapia, reumatoidalne zapalenie stawów, riketsjoza, sarkoidoza, sepsa, splenomegalia, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty układowy, wirus Epsteina-Barr, wirusowe zapalenie wątroby, zapalenie naczyń, zespół Chediaka-Higashiego, zespół Kostmanna, zespół mielodysplastyczny, zespół Shwachmana-Diamonda, zespół Sjögrena, ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń
Leksykon chorób i schorzeń
Denga – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Denga jest wirusową chorobą przenoszoną przez komary, której przebieg może być od bezobjawowego do ciężkiego, z wysoką śmiertelnością w postaciach powikłanych, takich jak gorączka krwotoczna (2-5% przy leczeniu, do 50% bez leczenia) oraz ciężka denga (12-44%). Kluczowe czynniki ryzyka ciężkiego przebiegu to wiek (dzieci i osoby starsze), ciąża, stan odżywienia, wcześniejsze zakażenia różnymi serotypami, genotyp wirusa oraz jakość opieki medycznej. Wczesne objawy ostrzegawcze obejmują ból brzucha, wymioty, senność, krwawienia z przewodu pokarmowego (iloraz szans 20,278), wysięk opłucnowy, wodobrzusze, małopłytkowość (≤50×10⁹/L), leukocytozę i podwyższone AST (aminotransferaza asparaginianowa), przy czym ciężkie zapalenie wątroby (AST ≥1000 U/L) i niewydolność nerek (kreatynina ≥2 mg/dL) są niezależnymi predyktorami śmiertelności. Diagnostyka i monitorowanie opierają się na badaniach hematologicznych (spadek płytek, wzrost hematokrytu), biochemicznych oraz obrazowych (ultrasonografia wykrywająca wysięki i obrzęki), a także na nowych narzędziach, takich jak wskaźnik rezerwy kompensacyjnej (CRI) i analiza fali tętna tętniczego.
aminotransferaza asparaginianowa, bariera naczyniowa, ból zaoczodołowy, ciężka denga, ciśnienie tętna, cząsteczka adhezji międzykomórkowej, denga, fotopletyzmografia, gorączka denga, gorączka krwotoczna denga, hematokryt, hemokoncentracja, hepatomegalia, leukocytoza, liczba płytek krwi, małopłytkowość, niewydolność nerek, ostre uszkodzenie nerek, przeciwciała IgM i IgG, serotyp wirusa dengi, układ naczyniowy, wodobrzusze, wybroczyny, wyciek osocza, wysięk opłucnowy, zapalenie wątroby, zespół wstrząsu denga
Leksykon chorób i schorzeń
Wysypki u niemowląt i dzieci – Epidemiologia

Wysypki skórne u niemowląt i dzieci stanowią istotny problem kliniczny i epidemiologiczny, generując ponad 12 milionów wizyt rocznie, z czego 68% odbywa się w podstawowej opiece zdrowotnej. Częstość występowania wysypek różni się w zależności od wieku i etiologii – np. rumień toksyczny noworodków dotyczy 40-70% noworodków donoszonych, potówki około 40% niemowląt, a atopowe zapalenie skóry (AZS) około 20% dzieci w USA. Wysypki infekcyjne, zwłaszcza wirusowe, są najczęstszą przyczyną gorączkowych wykwitów skórnych u dzieci, z chorobami takimi jak odra, rumień zakaźny, ospa wietrzna czy choroba bostońska. Bakterie (np. Streptococcus pyogenes w płonicy) i grzyby (tinea, Candida) również odgrywają ważną rolę. Nieinfekcyjne dermatozy, takie jak odparzenia pieluszkowe (7-35% niemowląt) i AZS (10-20% dzieci), mają znaczący udział w etiologii wysypek. Epidemiologia wykazuje zróżnicowanie geograficzne i klimatyczne, a nadzór epidemiologiczny, w tym obowiązkowe zgłaszanie chorób takich jak odra czy choroba meningokokowa, jest kluczowy dla kontroli i zapobiegania rozprzestrzenianiu się infekcji.
acne neonatorum, atopowe zapalenie skóry, Candida, choroba bostońska, choroba dłoni, choroba meningokokowa, choroba riketsyjna, denga, erythema infectiosum, grzybica, łojotokowe zapalenie skóry, miliaria, odparzenie pieluszkowe, odra, ospa wietrzna, płonica, posocznica, potówki, roseola infantum, rumień toksyczny noworodków, rumień zakaźny, stóp i jamy ustnej, szczepionka MMR, trądzik noworodkowy, wysypka wirusowa, zakażenie COVID-19, zakażenie drożdżakowe, zespół oparzonej skóry
Leksykon chorób i schorzeń
Denga – Zapobieganie i profilaktyka

Denga jest wirusową chorobą przenoszoną przez komary Aedes aegypti, której profilaktyka opiera się na kompleksowej ochronie przed ukąszeniami oraz kontroli populacji wektorów. Zalecane środki ochronne obejmują stosowanie repelentów zawierających DEET (20-30%), pikarydynę, IR3535 lub olejek z eukaliptusa cytrynowego, noszenie odzieży zakrywającej ciało, używanie permetryny na odzież i sprzęt oraz korzystanie z klimatyzowanych lub zabezpieczonych moskitierami pomieszczeń. Kluczowe jest także eliminowanie miejsc rozrodu komarów poprzez regularne opróżnianie pojemników z wodą, szczelne przykrywanie zbiorników, usuwanie przedmiotów gromadzących wodę oraz stosowanie larwicydów i naturalnych drapieżników larw. Szczepionki przeciwko dendze, takie jak Dengvaxia (3 dawki co 6 miesięcy, skuteczność ~80%, stosowana u dzieci 9-16 lat z potwierdzonym wcześniejszym zakażeniem) oraz Qdenga (2 dawki co 3 miesiące, stosowana u dzieci 6-16 lat, także u osób bez wcześniejszego zakażenia), stanowią uzupełnienie profilaktyki, ale nie zastępują innych metod ochrony.
Aedes aegypti, bakteria Wolbachia, ciężka denga, ciężki przebieg choroby, DEET, denga, Dengvaxia, immunoglobulina, IR3535, komary Aedes, kontrola wektorów, leczenie przyczynowe, nadzór entomologiczny, olejek z eukaliptusa cytrynowego, oporność na insektycydy, pasywna immunizacja, permetryna, pikarydyna, przeciwciało monoklonalne, Qdenga, repelent na komary, szczepionka przeciwko dendze, wirus dengi, Zintegrowana Strategia Zarządzania, zmiany klimatyczne
Leksykon chorób i schorzeń
Wirus zika – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Wirus Zika (ZIKV), należący do rodziny Flaviviridae, przenoszony jest głównie przez komary Aedes aegypti i Aedes albopictus. Zakażenie przebiega najczęściej bezobjawowo (ok. 80% przypadków) lub z łagodnymi objawami, takimi jak wysypka (81,1%), świąd (55,9%), bóle stawów, gorączka i zapalenie spojówek. Okres inkubacji wynosi 3-12 dni, a objawy utrzymują się do tygodnia. ZIKV może być przenoszony także drogą płciową, przez transfuzję krwi, z matki na płód oraz ekspozycję laboratoryjną. Szczególne ryzyko stanowi zakażenie w ciąży, które może prowadzić do zespołu wrodzonego Zika z mikrocefalią, wadami neuroanatomicznymi, przykurczami kończyn, zaburzeniami wzroku i słuchu oraz opóźnieniami rozwojowymi. Diagnostyka opiera się na PCR (RNA wykrywalne we krwi do 7 dni, w moczu do 14 dni) oraz testach serologicznych (IgM wykrywalne przez kilka miesięcy). Nie istnieje specyficzne leczenie ani szczepionka, terapia jest objawowa, z zaleceniem stosowania paracetamolu i unikania NLPZ do wykluczenia dengi.
Aedes aegypti, Aedes albopictus, amniocenteza, analog nukleozydu, badanie okulistyczne, bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, ból zagałkowy, chikungunya, denga, inhibitor polimerazy, komar Aedes, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwhistaminowy, mikrocefalia, napad drgawkowy, napięcie mięśniowe, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrazowanie mózgu, okres inkubacji, przeciwciało IgM, przeciwciało neutralizujące, przeciwciało przeciwko wirusowi, przykurcz kończyny, reakcja łańcuchowa polimerazy, RNA wirusa, rodzaj Flavivirus, rodzina Flaviviridae, test PCR, test serologiczny, transfuzja krwi, utrata słuchu, wada rozwojowa mózgu, wirus RNA, wirus Zika, wrodzone zakażenie wirusem zika, wysypka skórna, wywiad epidemiologiczny, zanik nerwu wzrokowego, zapalenie mózgu, zapalenie naczyniówki, zapalenie opon mózgowych, zapalenie rdzenia kręgowego, zespół Guillaina-Barrégo, żółta gorączka
Leksykon chorób i schorzeń
Choroby zakaźne – Epidemiologia

Epidemiologia chorób zakaźnych stanowi fundamentalny obszar zdrowia publicznego, zajmując się badaniem mechanizmów pojawiania się, rozprzestrzeniania oraz kontroli chorób zakaźnych na poziomie populacyjnym. Kluczowe znaczenie ma tu nadzór epidemiologiczny, który obejmuje systematyczne zbieranie, analizę i interpretację danych zdrowotnych w celu monitorowania obciążenia chorobami, identyfikacji ognisk oraz oceny skuteczności interwencji. Wyróżnia się różne typy nadzoru, takie jak bierny, aktywny, oparty na społeczności, seronadzór, nadzór ścieków, syndromiczny, cyfrowy oraz genomiczny, które dostosowuje się do specyfiki choroby i celów epidemiologicznych. Przykładowo, nadzór bierny opiera się na zgłaszaniu przypadków przez placówki medyczne, natomiast nadzór aktywny polega na proaktywnym poszukiwaniu wszystkich przypadków w populacji. Warto podkreślić, że skuteczny nadzór wymaga terminowości, reprezentatywności i spójności danych, co umożliwia wczesne wykrywanie ognisk oraz monitorowanie trendów epidemiologicznych, a także wspiera planowanie zasobów i polityk zdrowotnych. W kontekście globalnym, WHO koordynuje działania nadzorcze, a systemy takie jak NNDSS czy EWRS umożliwiają wymianę informacji i koordynację reakcji na transgraniczne zagrożenia zdrowotne.
cholera, choroba podlegająca zgłoszeniu, choroba przenoszona przez wektory, choroba zakaźna, denga, dżuma, Ebola, epidemiologia molekularna, gruźlica, malaria, małpia ospa, MERS, metoda molekularna, modelowanie matematyczne, nadzór laboratoryjny, nadzór ścieków, nadzór syndromiczny, niepożądany odczyn poszczepienny, oporność na antybiotyki, oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe, patogen, ptasia grypa, SARS, tyfus, wąglik, wirus Zika, żółta febra
Leksykon chorób i schorzeń
Denga – Zapobieganie i profilaktyka

Denga jest wirusową chorobą przenoszoną przez komary Aedes aegypti i Aedes albopictus, dla której nie istnieje specyficzne leczenie przyczynowe. Kluczowe znaczenie ma profilaktyka oparta na ochronie przed ukłuciami komarów (stosowanie repelentów zawierających DEET 20-30%, pikarydynę lub IR3535, noszenie odzieży ochronnej, używanie permetryny na odzież i moskitier) oraz kontroli populacji wektorów poprzez eliminację miejsc rozrodu (usuwanie stojącej wody, stosowanie larwicydów). Szczepionki przeciwko dendze, takie jak Dengvaxia (3 dawki w schemacie 0, 6, 12 miesięcy, wskazana dla dzieci 9-16 lat z potwierdzoną wcześniejszą infekcją) oraz Qdenga (2 dawki w odstępie 3 miesięcy, dopuszczona do stosowania od 4. roku życia, także u osób bez wcześniejszej infekcji), stanowią uzupełnienie profilaktyki, jednak ich zastosowanie jest ograniczone i nie zastępuje innych środków ochronnych. Wczesne wykrycie i odpowiednia opieka medyczna zmniejszają śmiertelność w ciężkich postaciach choroby.
Aedes aegypti, Aedes albopictus, aktywny nadzór, bakteria Wolbachia, ciężka denga, denga, Dengvaxia, gorączka krwotoczna dengi, immunoglobulina, kontrola biologiczna, permetryna, program edukacyjny, przeciwciało monoklonalne, Qdenga, repelent, serotyp wirusa, Światowa Organizacja Zdrowia, system nadzoru, szczepionka przeciwko dendze, wektor choroby, wiremia, Zintegrowana Strategia Zarządzania
Leksykon chorób i schorzeń
Denga – Patofizjologia i mechanizm

Denga jest chorobą wirusową wywoływaną przez cztery serotypy wirusa dengi (DENV-1 do DENV-4) z rodziny Flaviviridae. Patogeneza zakażenia jest złożona i obejmuje interakcje między wirusem, genami gospodarza oraz odpowiedzią immunologiczną. Kluczową rolę odgrywa białko NS1, którego wysokie poziomy w fazie ostrej korelują z ciężkością choroby, powodując zaburzenia integralności śródbłonka poprzez aktywację receptorów Toll-podobnych (TLR4) i indukcję cytokin zapalnych. NS1 aktywuje również dopełniacz drogą alternatywną, co prowadzi do wycieku osocza i zespołu wstrząsu dengi. Dodatkowo, mechanizmy autoimmunizacji związane z autoprzeciwciałami anty-NS1 oraz zjawisko wzmocnienia zależnego od przeciwciał (ADE) przyczyniają się do nasilonej replikacji wirusa i ciężkich manifestacji klinicznych. W przebiegu zakażenia obserwuje się także aktywację limfocytów T oraz produkcję cytokin prozapalnych, takich jak TNF-α, VEGFA, MIF, IL-6 i IL-8, które nasilają przepuszczalność naczyń i prowadzą do wycieku osocza, krwawień oraz koagulopatii.
Ciężka denga charakteryzuje się wyciekiem osocza manifestującym się hemokoncentracją, wysiękiem opłucnowym i wodobrzuszem oraz małopłytkowością, która wynika z zahamowania megakariopoezy i trombopoezy oraz zwiększonej eliminacji płytek krwi. Wirus może również przenikać do ośrodkowego układu nerwowego, powodując zaburzenia neurologiczne, głównie w zakażeniach DENV-2 i DENV-3, poprzez uszkodzenie bariery krew-mózg i indukcję metaloproteinazy 9 (MMP-9). Patogeneza dengi jest wynikiem synergistycznego działania czynników wirusowych i odpowiedzi immunologicznej gospodarza, co podkreśla konieczność dalszych badań nad mechanizmami molekularnymi choroby w celu opracowania skutecznych markerów prognostycznych, terapii oraz szczepionek.
aktywacja dopełniacza, antygen NS1, autoprzeciwciało, bariera krew-mózg, białko chemotaktyczne monocytów, białko niestrukturalne, białko NS1, białko strukturalne, choroba przenoszona przez komary, czynnik hamujący migrację makrofagów, czynnik martwicy nowotworów α, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, denga, fagocytoza płytek krwi, Flaviviridae, Flavivirus, gorączka krwotoczna dengi, hepatocyt, interferon typu I, keratynocyt, koagulopatia, komórka dendrytyczna, komórka Langerhansa, kompleks atakujący błonę, limfocyt T, makrofag, małopłytkowość, megakariocyt, megakariopoeza, metaloproteinaza 9, mimikra molekularna, ośrodkowy układ nerwowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, proteoglikan siarczanu heparanu, receptor Toll-podobny 4, serotyp wirusa dengi, śródbłonek naczyniowy, trombopoeza, wiremia, wstrząs hipowolemiczny, wyciek osocza, wzmocnienie zależne od przeciwciał, zespół wstrząsu dengi
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – FSME-IMMUN 0,25 ml Junior

Szczepionka FSME-IMMUN 0,25 ml Junior przeznaczona do profilaktyki kleszczowego zapalenia mózgu (KZM) u dzieci wymaga zachowania standardowych środków ostrożności, w tym zapewnienia natychmiastowego dostępu do środków ratunkowych na wypadek reakcji anafilaktycznych. Podanie szczepionki jest dopuszczalne u dzieci z alergią na białko jaja, pod warunkiem monitorowania i dostępności pomocy medycznej. Produkt zawiera mniej niż 1 mmol potasu i sodu na dawkę, co jest istotne dla pacjentów z koniecznością kontroli elektrolitów. Zalecana droga podania to wstrzyknięcie domięśniowe; podanie donaczyniowe jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości. U dzieci, zwłaszcza najmłodszych, po pierwszej dawce może wystąpić gorączka, zwykle ustępująca w ciągu 24 godzin, a ryzyko to jest mniejsze po dawce drugiej. W przypadku dzieci z historią drgawek gorączkowych dopuszcza się stosowanie terapii przeciwgorączkowej.
borelioza, choroba autoimmunologiczna, ciężka nadwrażliwość, denga, drgawki gorączkowe, elektrolity, flawiwirus, gorączka, japońskie zapalenie mózgu, kleszczowe zapalenie mózgu, leczenie immunosupresyjne, lek przeciwzakrzepowy, odpowiedź immunologiczna, padaczka, patogen, profilaktyka poekspozycyjna, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, test serologiczny, uczulenie na białko jaja, zaburzenie demielinizacyjne, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie układu odpornościowego, żółta gorączka
Leksykon chorób i schorzeń
Denga – Diagnostyka i diagnoza

Denga jest wirusową chorobą przenoszoną przez komary, której diagnostyka laboratoryjna obejmuje wykrywanie antygenu NS1, RNA wirusa (RT-PCR), izolację wirusa oraz ocenę przeciwciał IgM i IgG. Antygen NS1 jest wykrywalny w surowicy do 7 dni od wystąpienia objawów, a testy RT-PCR umożliwiają identyfikację serotypu wirusa w ciągu pierwszych 4-5 dni choroby. Przeciwciała IgM pojawiają się od 4-5 dnia i utrzymują do 12 tygodni, natomiast IgG rozwijają się wolniej i utrzymują się latami. Diagnostyka powinna uwzględniać czas trwania objawów, a w przypadku podejrzenia dengi zaleca się wykonanie testów NS1 ELISA i IgM lub RT-PCR i IgM. Wyniki testów należy interpretować z uwzględnieniem możliwych reakcji krzyżowych z innymi flawiwirusami oraz konieczności powtórzenia badań serologicznych po 7 dniach w przypadku wątpliwych wyników.
antygen NS1, chikungunya, choroba wirusowa, denga, denga krwotoczna, diagnostyka różnicowa, hematokryt, izolacja wirusa, krwawienie wewnątrzczaszkowe, leukopenia, morfologia krwi, obrzęk mózgu, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, przepuszczalność naczyń, RT-PCR, serokonwersja, szybkie testy diagnostyczne, test molekularny, test neutralizacji redukcji płytek, testy serologiczne, trombocytopenia, ultrasonografia, wirus dengi, wyciek osocza, żółta gorączka
Leksykon chorób i schorzeń
Wirus zika – Etiologia i przyczyny

Wirus Zika (ZIKV) to jednoniciowy wirus RNA z rodziny Flaviviridae, przenoszony głównie przez komary Aedes aegypti i Aedes albopictus. Wyróżnia się dwie linie filogenetyczne: afrykańską i azjatycką, z których linia azjatycka jest powiązana z epidemiami i wadami wrodzonymi, a linia afrykańska z ostrym zakażeniem i niekorzystnymi wynikami ciąży. Transmisja wirusa odbywa się przez ukąszenia komarów, drogą płciową (z wykrywalnością RNA w nasieniu do 281 dni), pionowo z matki na płód (20-30% zakażonych ciężarnych), a także potencjalnie przez transfuzję krwi i transplantację narządów. Wirus wykazuje neurotropizm, atakując komórki progenitorowe neuronów, co prowadzi do zaburzeń neurogenezy, apoptozy indukowanej przez białko TP53 oraz mikrocefalii. Uszkodzenie łożyska i indukcja piroptozy komórek łożyskowych przyczyniają się do niekorzystnych wyników ciąży, takich jak poronienia, martwe urodzenia i wrodzony zespół Zika (CZS), charakteryzujący się m.in. mikrocefalią, kalcyfikacjami mózgu, deformacjami stawów i wzmożonym napięciem mięśniowym.
analiza filogenetyczna, apoptoza, białko supresorowe p53, denga, Flaviviridae, Flavivirus, japońskie zapalenie mózgu, jednoniciowy RNA, komary Aedes, komórki progenitorowe neuronów, mikrocefalia, neurotropizm, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia, piroptoza, transfuzja krwi, transmisja przezłożyskowa, transplantacja narządów, wirus Zachodniego Nilu, wirus Zika, wrodzony zespół zika, zapalenie mózgu, zapalenie mózgu i rdzenia kręgowego, zapalenie opon mózgowych, zapalenie rdzenia, zespół Guillaina-Barrégo, żółta gorączka
Leksykon chorób i schorzeń
Denga – Epidemiologia

Denga jest najszybciej rozprzestrzeniającą się chorobą wirusową przenoszoną przez komary, z roczną liczbą zakażeń szacowaną na 100-400 milionów przypadków globalnie. W 2023 roku odnotowano ponad 6,5 miliona przypadków i 7300 zgonów w ponad 80 krajach, a w pierwszych miesiącach 2024 roku zgłoszono już 1,4 miliona przypadków i ponad 400 zgonów. Choroba jest endemiczna w ponad 100 krajach w regionach WHO, z największym obciążeniem w Azji Południowo-Wschodniej i regionie Zachodniego Pacyfiku, gdzie mieszka ponad 70% populacji zagrożonej dengą. Transmisja wirusa odbywa się w dwóch wzorcach: epidemicznym (pojedynczy szczep) i hiperendemiczny (wieloserotypowy), z sezonowością zależną od półkuli. Czynniki takie jak mobilność ludzi, zmiany klimatyczne i obecność wektorów Aedes wpływają na rozprzestrzenianie się choroby. Nadzór epidemiologiczny, w tym systemy wzmocnionego nadzoru i cyfrowe narzędzia zdrowia publicznego, są kluczowe dla wczesnego wykrywania ognisk i monitorowania trendów, choć nadal istnieją wyzwania związane z niedoszacowaniem i brakiem porównywalności danych między krajami.
antygen wirusowy, białko niestrukturalne, choroba endemiczna, choroba przenoszona przez komary, denga, gorączka denga, komar Aedes, kontrola wektorów, nadzór epidemiologiczny, potwierdzenie laboratoryjne, reakcja łańcuchowa polimerazy, reaktywność krzyżowa, serotyp wirusa, system wczesnego ostrzegania, szczepionka przeciwko dendze, transmisja dengi, wirus chikungunya, wirus dengi, wirus Zika, zakażenie dengą, zarządzanie wektorami