Dengvaxia
Dengvaxia to pierwsza na świecie szczepionka przeciwko gorączce denga, opracowana przez firmę Sanofi Pasteur. Zawiera ona żywe, atenuowane wirusy dengi wszystkich czterech serotypów (DEN-1, DEN-2, DEN-3, DEN-4), zmodyfikowane genetycznie na bazie struktury wirusa żółtej gorączki.
Szczepionka jest zalecana dla osób w wieku 9-45 lat, które mieszkają w rejonach endemicznych dla dengi i miały wcześniej potwierdzone zakażenie wirusem dengi. Badania kliniczne wykazały, że Dengvaxia zmniejsza ryzyko ciężkiej postaci choroby i hospitalizacji o około 80% u osób seropozytywnych.
Ważnym aspektem jest to, że szczepionka nie jest zalecana osobom seronegatywnym (bez wcześniejszego kontaktu z wirusem), gdyż może u nich zwiększać ryzyko ciężkiego przebiegu choroby przy naturalnym zakażeniu. Z tego powodu przed podaniem szczepionki zaleca się wykonanie testów serologicznych potwierdzających wcześniejsze zakażenie.
Dengvaxia została zatwierdzona do stosowania w ponad 20 krajach, głównie w Ameryce Łacińskiej i Azji, gdzie dengue stanowi istotny problem zdrowia publicznego. Szczepionka podawana jest w schemacie trzydawkowym (0, 6 i 12 miesiąc), co zapewnia optymalną ochronę immunologiczną.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Denga – Zapobieganie i profilaktyka
Denga jest wirusową chorobą przenoszoną przez komary Aedes aegypti, której profilaktyka opiera się na kompleksowej ochronie przed ukąszeniami oraz kontroli populacji wektorów. Zalecane środki ochronne obejmują stosowanie repelentów zawierających DEET (20-30%), pikarydynę, IR3535 lub olejek z eukaliptusa cytrynowego, noszenie odzieży zakrywającej ciało, używanie permetryny na odzież i sprzęt oraz korzystanie z klimatyzowanych lub zabezpieczonych moskitierami pomieszczeń. Kluczowe jest także eliminowanie miejsc rozrodu komarów poprzez regularne opróżnianie pojemników z wodą, szczelne przykrywanie zbiorników, usuwanie przedmiotów gromadzących wodę oraz stosowanie larwicydów i naturalnych drapieżników larw. Szczepionki przeciwko dendze, takie jak Dengvaxia (3 dawki co 6 miesięcy, skuteczność ~80%, stosowana u dzieci 9-16 lat z potwierdzonym wcześniejszym zakażeniem) oraz Qdenga (2 dawki co 3 miesiące, stosowana u dzieci 6-16 lat, także u osób bez wcześniejszego zakażenia), stanowią uzupełnienie profilaktyki, ale nie zastępują innych metod ochrony.
Aedes aegypti, bakteria Wolbachia, ciężka denga, ciężki przebieg choroby, DEET, denga, Dengvaxia, immunoglobulina, IR3535, komary Aedes, kontrola wektorów, leczenie przyczynowe, nadzór entomologiczny, olejek z eukaliptusa cytrynowego, oporność na insektycydy, pasywna immunizacja, permetryna, pikarydyna, przeciwciało monoklonalne, Qdenga, repelent na komary, szczepionka przeciwko dendze, wirus dengi, Zintegrowana Strategia Zarządzania, zmiany klimatyczne - Leksykon chorób i schorzeń
Denga – Zapobieganie i profilaktyka
Denga jest wirusową chorobą przenoszoną przez komary Aedes aegypti i Aedes albopictus, dla której nie istnieje specyficzne leczenie przyczynowe. Kluczowe znaczenie ma profilaktyka oparta na ochronie przed ukłuciami komarów (stosowanie repelentów zawierających DEET 20-30%, pikarydynę lub IR3535, noszenie odzieży ochronnej, używanie permetryny na odzież i moskitier) oraz kontroli populacji wektorów poprzez eliminację miejsc rozrodu (usuwanie stojącej wody, stosowanie larwicydów). Szczepionki przeciwko dendze, takie jak Dengvaxia (3 dawki w schemacie 0, 6, 12 miesięcy, wskazana dla dzieci 9-16 lat z potwierdzoną wcześniejszą infekcją) oraz Qdenga (2 dawki w odstępie 3 miesięcy, dopuszczona do stosowania od 4. roku życia, także u osób bez wcześniejszej infekcji), stanowią uzupełnienie profilaktyki, jednak ich zastosowanie jest ograniczone i nie zastępuje innych środków ochronnych. Wczesne wykrycie i odpowiednia opieka medyczna zmniejszają śmiertelność w ciężkich postaciach choroby.
Aedes aegypti, Aedes albopictus, aktywny nadzór, bakteria Wolbachia, ciężka denga, denga, Dengvaxia, gorączka krwotoczna dengi, immunoglobulina, kontrola biologiczna, permetryna, program edukacyjny, przeciwciało monoklonalne, Qdenga, repelent, serotyp wirusa, Światowa Organizacja Zdrowia, system nadzoru, szczepionka przeciwko dendze, wektor choroby, wiremia, Zintegrowana Strategia Zarządzania - Leksykon chorób i schorzeń
Denga – Etiologia i przyczyny
Denga jest chorobą wirusową wywoływaną przez cztery antygenowo spokrewnione serotypy wirusa dengi (DENV-1 do DENV-4), przenoszonymi głównie przez komary Aedes aegypti i w mniejszym stopniu Aedes albopictus. Zakażenie jednym serotypem zapewnia długotrwałą odporność specyficzną, jednak nie chroni przed innymi serotypami, co zwiększa ryzyko ciężkich postaci choroby przy kolejnych infekcjach, zwłaszcza z powodu mechanizmu wzmocnienia zależnego od przeciwciał (ADE). Patogeneza ciężkiej dengi wiąże się z nadmierną odpowiedzią immunologiczną, w tym „burzą cytokinową”, oraz działaniem niestrukturalnego białka NS1 (48 kDa), które indukuje nadmierną przepuszczalność naczyń i wyciek płynów, prowadząc do wstrząsu i gorączki krwotocznej. Trombocytopenia, pojawiająca się zwykle od 2 dni przed fazą krytyczną do 6-7 dni choroby, jest istotnym markerem ciężkości i wynika m.in. z zakażenia megakariocytów przez wirusa. Epidemiologicznie denga jest endemiczna w ponad 130 krajach, a liczba przypadków wzrosła z 505 430 w 2000 roku do 5,2 miliona w 2019 roku, z szacowanymi 390 milionami zakażeń rocznie, z czego 96 milionów jest klinicznie objawowych. Czynniki ryzyka obejmują wcześniejsze zakażenia, choroby przewlekłe (np. astma, cukrzyca), pochodzenie etniczne oraz ekspozycję w tropikalnych i subtropikalnych obszarach o sprzyjającym klimacie i urbanizacji.
Aedes aegypti, Aedes albopictus, białko NS1, burza cytokinowa, Dengvaxia, Flaviviridae, Flavivirus, gorączka krwotoczna denga, heparanaza, katepsyna L, kleszczowe zapalenie mózgu, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, nukleokapsyd ikozaedryczny, płytka krwi, przepuszczalność naczyniowa, Qdenga, serotyp wirusa dengi, sjalidaza, transmisja pionowa, transmisja wirusa dengi, trombocytopenia, wirus dengi, wirus RNA, wirus Zachodniego Nilu, wirus żółtej gorączki, wyciek naczyniowy, wzmocnienie zależne od przeciwciał, zespół wstrząsu denga