dżuma

Dżuma (łac. pestis) to ostra, wysoce zakaźna choroba odzwierzęca wywoływana przez bakterię Yersinia pestis. Jest to Gram-ujemna pałeczka należąca do rodziny Enterobacteriaceae, która przenosi się głównie przez pchły szczurze lub, w przypadku postaci płucnej, drogą kropelkową.

Klinicznie dżuma występuje w trzech głównych postaciach: dymieniczej (najczęstszej), posocznicowej i płucnej (najbardziej zaraźliwej i śmiertelnej). Postać dymienicza charakteryzuje się nagłą wysoką gorączką, bólami głowy, osłabieniem oraz bolesnym powiększeniem węzłów chłonnych (dymienicami), głównie pachwinowych, pachowych i szyjnych. Postać płucna objawia się ciężkim zapaleniem płuc z krwiopluciem, dusznością i sinicą.

Diagnostyka dżumy opiera się na badaniu bakteriologicznym materiału pobranego z dymienicy, krwi lub plwociny. W leczeniu stosuje się antybiotyki: streptomycynę, gentamycynę, doksycyklinę lub fluorochinolony. Nieleczona dżuma, szczególnie w postaci płucnej i posocznicowej, charakteryzuje się wysoką śmiertelnością sięgającą 50-100%.

Dżuma podlega obowiązkowi zgłaszania do Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) i jest klasyfikowana jako choroba kwarantannowa. W historii spowodowała trzy wielkie pandemie – „dżumę Justyniana” (VI w.), „czarną śmierć” (XIV w.) oraz pandemię z końca XIX wieku. Współcześnie występuje endemicznie w niektórych regionach Afryki, Azji i Ameryki Południowej, stanowiąc stałe zagrożenie epidemiologiczne.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl