Wskazania do stosowania
Streptomycyna

Streptomycyna, aminoglikozydowy antybiotyk o szerokim spektrum działania, jest stosowana głównie w leczeniu umiarkowanie ciężkich i ciężkich zakażeń bakteryjnych, ze szczególnym uwzględnieniem gruźlicy wywołanej przez Mycobacterium tuberculosis. W terapii gruźlicy streptomycyna podawana jest w dawce 1 g (w postaci siarczanu) jako element schematu wielolekowego, co zapobiega rozwojowi oporności. Ponadto, lek znajduje zastosowanie w leczeniu zakażeń takich jak dżuma (Yersinia pestis), tularemia (Francisella tularensis), bruceloza, ziarniniak pachwinowy (Klebsiella granulomatis) oraz wrzód miękki (Haemophilus ducreyi), często w skojarzeniu z innymi antybiotykami. W ciężkich zakażeniach układu oddechowego, zwłaszcza wywołanych przez bakterie Gram-ujemne oporne na inne leki, streptomycyna jest stosowana w połączeniu z antybiotykami β-laktamowymi, co zwiększa skuteczność terapii. W przypadku zakażeń układu moczowego i zapalenia wsierdzia (Streptococcus viridans, Enterococcus faecalis) streptomycyna również pełni rolę leku uzupełniającego, podkreślając konieczność monitorowania funkcji nerek ze względu na nefrotoksyczność.

Wskazania do stosowania substancji czynnej streptomycyna. Kiedy i w jakich warunkach polecić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Streptomycyna, jako aminoglikozydowy antybiotyk o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego, znajduje zastosowanie w leczeniu umiarkowanie ciężkich i ciężkich zakażeń wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na tę substancję. Ze względu na potencjalne działania niepożądane, w tym ototoksyczność i nefrotoksyczność, streptomycyna jest stosowana głównie w specyficznych wskazaniach, gdzie korzyści przewyższają potencjalne ryzyko.1

Leczenie gruźlicy

Głównym wskazaniem do stosowania streptomycyny jest leczenie zakażeń gruźliczych wywołanych przez Mycobacterium tuberculosis. W terapii gruźlicy streptomycyna nie jest stosowana w monoterapii, ale zawsze w skojarzeniu z innymi lekami przeciwprątkowymi, co zwiększa skuteczność leczenia i zapobiega rozwojowi oporności bakterii na antybiotyk.2

Zakażenia niegruźlicze

Streptomycyna jest również skuteczna w leczeniu określonych zakażeń niegruźliczych, często w schematach terapeutycznych zawierających inne antybiotyki. Wskazania obejmują:3

4

Zakażenia układu oddechowego

Streptomycyna znajduje zastosowanie w leczeniu ciężkich zakażeń układu oddechowego, szczególnie gdy wywołane są one przez bakterie Gram-ujemne. W takich przypadkach streptomycyna jest stosowana w skojarzeniu z innymi antybiotykami, najczęściej z grupy β-laktamowych, w celu uzyskania synergistycznego działania przeciwbakteryjnego i poszerzenia spektrum działania.5

Zapalenie płuc stanowi szczególne wskazanie do stosowania streptomycyny, zwłaszcza w przypadkach wywołanych przez bakterie oporne na inne antybiotyki. W terapii zapalenia płuc streptomycyna jest zawsze stosowana jako element schematu wielolekowego.6

Zakażenia układu moczowego

Streptomycyna może być stosowana w leczeniu zakażeń układu moczowego, szczególnie w przypadkach wywołanych przez patogeny oporne na antybiotyki pierwszego wyboru. Ze względu na potencjalną nefrotoksyczność, podczas terapii zakażeń układu moczowego streptomycyną należy szczególnie monitorować funkcję nerek.7

Zapalenie wsierdzia

Streptomycyna jest wskazana w leczeniu zapalenia wsierdzia wywołanego przez określone bakterie, w tym Streptococcus viridans oraz Enterococcus faecalis. W terapii zapalenia wsierdzia streptomycyna jest stosowana w skojarzeniu z penicyliną, co zwiększa skuteczność leczenia i zapobiega rozwojowi oporności bakterii.8

Posocznica

W przypadku posocznicy wywołanej przez Gram-ujemne pałeczki, streptomycyna może być elementem schematu terapeutycznego, zawsze w skojarzeniu z innymi antybiotykami. Zastosowanie streptomycyny w leczeniu posocznicy wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka, z uwzględnieniem wrażliwości patogenów na antybiotyki oraz stanu klinicznego pacjenta.9

Stosowanie zgodne z wytycznymi

Przed rozpoczęciem leczenia streptomycyną należy bezwzględnie uwzględnić aktualne, miejscowe, oficjalne wytyczne dotyczące stosowania antybiotyków. Jest to szczególnie istotne w kontekście narastającej oporności bakterii na antybiotyki oraz różnorodnych strategii terapeutycznych w różnych regionach geograficznych.10

Charakterystyka postaci leku

Streptomycyna jest dostępna w postaci produktu leczniczego Streptomycinum TZF, który jest proszkiem do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Produkt ma postać białego lub prawie białego proszku, który po rekonstytucji podaje się w formie wstrzyknięcia.11

Jedna fiolka Streptomycinum TZF zawiera 1 g streptomycyny w postaci siarczanu, co jest standardową dawką dla dorosłych.12

Podsumowanie wskazań do stosowania streptomycyny

Rodzaj zakażenia Patogeny Schemat leczenia
Gruźlica Mycobacterium tuberculosis W skojarzeniu z innymi lekami przeciwprątkowymi
Dżuma Yersinia pestis Może być stosowana w monoterapii lub w skojarzeniu
Tularemia Francisella tularensis Może być stosowana w monoterapii lub w skojarzeniu
Bruceloza Brucella spp. W skojarzeniu z innymi antybiotykami
Ziarniniak pachwinowy Klebsiella granulomatis Może być stosowana w monoterapii
Wrzód miękki Haemophilus ducreyi Może być stosowana w monoterapii
Zakażenia układu oddechowego Różne patogeny, w tym Gram-ujemne W skojarzeniu z antybiotykami β-laktamowymi
Zapalenie płuc Różne patogeny, w tym patogeny oporne W skojarzeniu z innymi antybiotykami
Zakażenia układu moczowego Patogeny oporne na antybiotyki pierwszego wyboru W zależności od antybiogramu
Zapalenie wsierdzia Streptococcus viridans, Enterococcus faecalis W skojarzeniu z penicyliną
Posocznica Gram-ujemne pałeczki W skojarzeniu z innymi antybiotykami
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl