markery metabolizmu kostnego
Markery metabolizmu kostnego to substancje biochemiczne, które powstają podczas procesów tworzenia i resorpcji kości, odzwierciedlając aktywność metaboliczną tkanki kostnej. Dzielą się na markery kościotworzenia (m.in. osteokalcyna, fosfataza alkaliczna, propeptydy prokolagenu typu I) oraz markery resorpcji kostnej (m.in. C-telopeptyd kolagenu typu I, N-telopeptyd kolagenu typu I, deoksypirydynolina).
Oznaczanie markerów metabolizmu kostnego ma zastosowanie w diagnostyce i monitorowaniu chorób kości, szczególnie osteoporozy, choroby Pageta, przerzutów nowotworowych do kości oraz w ocenie skuteczności terapii antyresorpcyjnej. Badania tych markerów pozwalają na wczesne wykrycie zmian w metabolizmie kostnym, zanim staną się widoczne w badaniach obrazowych.
W praktyce klinicznej oznaczanie markerów metabolizmu kostnego pozwala na identyfikację pacjentów z wysokim obrotem kostnym (co wiąże się z większym ryzykiem złamań), ocenę odpowiedzi na leczenie już po 3-6 miesiącach terapii (w porównaniu do badań densytometrycznych, które wykazują zmiany dopiero po 1-2 latach) oraz monitorowanie stosowania się pacjenta do zaleceń terapeutycznych.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Cynakalcet, klasyfikowany jako lek kalcymimetyczny (kod ATC: H05BX01), działa poprzez zwiększenie wrażliwości receptorów wapniowych na wapń pozakomórkowy, co prowadzi do istotnego obniżenia stężenia parathormonu (PTH) i wtórnie do redukcji poziomu wapnia w surowicy. W trzech randomizowanych, kontrolowanych placebo badaniach klinicznych obejmujących 1136 pacjentów dializowanych ze schyłkową niewydolnością nerek i wtórną nadczynnością przytarczyc (średnie początkowe stężenie iPTH: 733 pg/ml w grupie leczonej cynakalcetem), cynakalcet znacząco obniżył stężenia iPTH, iloczynu Ca x P oraz wapnia i fosforu w surowicy. Osiągnięto redukcję iPTH o ≥30% u około 60% pacjentów, a 35-46% uzyskało stężenie iPTH ≤250 pg/ml. Długoterminowa obserwacja (12 miesięcy) potwierdziła utrzymanie efektów terapeutycznych, niezależnie od typu dializy, czasu trwania terapii czy stosowania witaminy D. Ponadto, analiza Kaplana-Meiera wykazała istotne zmniejszenie częstości złamań kości i paratyreoidektomii w grupie leczonej cynakalcetem.
ciężka hiperkalcemia, cynakalcet, dializoterapia, diureza resztkowa, fosfataza alkaliczna, gruczoł przytarczyczny, hipokalcemia, iloczyn wapniowo-fosforanowy, kalcymimetyk, markery metabolizmu kostnego, niestabilna dusznica bolesna, niewydolność serca, niewyrównana wtórna nadczynność przytarczyc, obrót kostny, parathormon, paratyreoidektomia, pierwotna nadczynność przytarczyc, preparaty wiążące fosforany, przewlekła choroba nerek, rak przytarczyc, receptor wapniowy, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie wapnia w surowicy, witamina D, wtórna nadczynność przytarczyc, zawał mięśnia sercowego, zdarzenia sercowo-naczyniowe, złamania kości, zwłóknienie kości -
Leksykon leków
Cynakalcet, będący kalcymimetykiem z grupy leków przeciwprzytarczycowych (kod ATC: H05BX01), działa poprzez zwiększenie wrażliwości receptorów wapniowych na wapń pozakomórkowy, co prowadzi do obniżenia wydzielania parathormonu (PTH) i w konsekwencji zmniejszenia stężenia wapnia w surowicy. W badaniach klinicznych u dializowanych pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek i wtórną nadczynnością przytarczyc (HPT) wykazano istotne obniżenie stężenia iPTH (średnie początkowe wartości: 733 pg/ml [77,8 pmol/l] w grupie leczonej cynakalcetem), iloczynu Ca x P oraz stężeń wapnia i fosforu. W trzech 6-miesięcznych badaniach kontrolowanych placebo, 35-46% pacjentów leczonych cynakalcetem osiągnęło iPTH ≤ 250 pg/ml (≤ 26,5 pmol/l), a około 60% uzyskało co najmniej 30% redukcję iPTH. Efekt terapeutyczny utrzymywał się przez 12 miesięcy, niezależnie od rodzaju dializy, wyjściowego stężenia iPTH czy stosowania witaminy D. Analizy wykazały również zmniejszoną częstość złamań kości i paratyreoidektomii w grupie leczonej cynakalcetem.
cynakalcet, dializa, dializa otrzewnowa, dializoterapia, fosforany, gruczoł przytarczyczny, hemodializa, hiperkalcemia, hipokalcemia, iloczyn Ca × P, iPTH, lek kalcymimetyczny, markery metabolizmu kostnego, niestabilna dusznica bolesna, parathormon, paratyreoidektomia, pierwotna nadczynność przytarczyc, przewlekła choroba nerek, rak przytarczyc, receptor wapniowy, schyłkowa niewydolność nerek, sterole witaminy D, stężenie wapnia w surowicy, wtórna nadczynność przytarczyc, zawał mięśnia sercowego, zwłóknienie kości
