delta-karen
Delta-karen (Δ⁹-THC lub delta-9-tetrahydrokannabinol) to główny psychoaktywny składnik konopi (Cannabis sativa). Jest to kannabinoid, który oddziałuje na receptory kannabinoidowe w mózgu, powodując charakterystyczne efekty psychoaktywne.
W medycynie delta-karen ma zastosowanie terapeutyczne w leczeniu nudności i wymiotów związanych z chemioterapią, bólu przewlekłego, spastyczności w stwardnieniu rozsianym oraz jako środek zwiększający apetyt u pacjentów z zespołem wyniszczenia nowotworowego czy AIDS. Dostępne są preparaty farmaceutyczne zawierające syntetyczne odpowiedniki THC, takie jak dronabinol.
Działania niepożądane delta-karen obejmują zaburzenia poznawcze, lęk, tachykardię, zawroty głowy, suchość w ustach i zaburzenia koordynacji. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do uzależnienia psychicznego. U osób predysponowanych genetycznie istnieje ryzyko wystąpienia psychozy indukowanej kannabinoidami.
Powiązane wpisy
-
Leksykon substancji czynnych
Olejek terpentynowy (Terebinthini aetheroleum) wykazuje istotne właściwości farmakokinetyczne po aplikacji zewnętrznej, w tym przez skórę i drogi oddechowe. Główne składniki olejku, alfa-pinen, beta-pinen i delta-karen, charakteryzują się wysokim stopniem wchłaniania podczas inhalacji (odpowiednio 62%, 66% i 68%) oraz długim okresem półtrwania (32, 25 i 42 godziny). Wchłanianie i uwalnianie olejku zależy od nośnika – np. w maściach z bazą wazelinową (Vicks VapoRub, Rub-Arom) jest spowolnione, natomiast w preparacie Viprosal B (30 mg/g olejku) absorpcja jest szybka, co skutkuje miejscowymi efektami (kłucie, przekrwienie, uczucie ciepła) w ciągu kilku minut. Po wchłonięciu składniki są metabolizowane głównie w wątrobie, a 2-5% wydalane jest niezmienione z wydychanym powietrzem. Stężenia terpenów w krążeniu ogólnym pozostają niskie, co wskazuje na niski potencjał ogólnoustrojowej toksyczności przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami.
8-cineol, alfa-pinen, baza wazelinowa, beta-pinen, delta-karen, dystrybucja w organizmie, działanie przeciwbólowe, emulsja na skórę, eukaliptol, glukuronizacja, inhalacja, kamfora, krem, lewomentol, maść, metabolizm wątrobowy, okres półtrwania, olejek eukaliptusowy, olejek terpentynowy, olejek terpentynowy z sosny nadmorskiej, Tmax, Viprosal B -
Leksykon substancji czynnych
Olejek cedrowy, obecny w produktach leczniczych takich jak RUB-AROM (0,75 g/100 g maści) oraz Vicks VapoRub, charakteryzuje się ograniczonymi danymi farmakokinetycznymi. Jego lipofilność umożliwia przenikanie przez skórę oraz drogi oddechowe, jednak lipofilna baza wazelinowa tych preparatów opóźnia uwalnianie i wchłanianie olejku. Na podstawie farmakokinetyki innych olejków eterycznych, takich jak kamfora racemiczna (okres półtrwania 167 minut), lewomentol, 1,8-cineol (104,6 minut) czy składniki olejku terpentynowego (alfa-pinen 32h, beta-pinen 25h, delta-karen 42h), można przypuszczać, że olejek cedrowy ulega metabolizmowi wątrobowemu (utlenianie, glukuronidacja) i jest eliminowany głównie przez nerki oraz częściowo przez płuca.
8-cineol, alfa-pinen, baza wazelinowa, beta-pinen, błona śluzowa, charakterystyka produktu leczniczego, dane farmakokinetyczne, delta-karen, eukaliptol, glukuronidacja, glukuronizacja, hydroksylacja, kamfora racemiczna, lewomentol, lipofilność, maść do stosowania miejscowego, metabolizm wątrobowy, nieaktywny metabolit, okres półtrwania, olejek cedrowy, olejek eteryczny, olejek eukaliptusowy, olejek terpentynowy, Rub-Arom, terpen, Vicks VapoRub, wchłanianie przez skórę, wydalanie przez nerki, wydalanie przez płuca -
Leksykon leków
Profil farmakokinetyczny Vicks VapoRub obejmuje składniki aktywne takie jak lewomentol, kamfora racemiczna, olejek eukaliptusowy (1,8-cineol) oraz olejek terpentynowy, które charakteryzują się niskim stężeniem w krążeniu ogólnym podczas terapeutycznego stosowania. Kamfora wykazuje szybkie wchłanianie niezależnie od drogi podania, z okresem półtrwania wynoszącym 167 minut, metabolizowana głównie w wątrobie przez utlenianie i glukuronizację, a metabolity są wydalane przez nerki. Lewomentol, o silnych właściwościach lipofilnych, również podlega metabolizmowi wątrobowemu (hydroksylacja, glukuronizacja) i jest eliminowany przez nerki. 1,8-cineol z olejku eukaliptusowego osiąga Tmax po inhalacji w około 18 minut, z okresem półtrwania 104,6 minut, a jego metabolity są wydalane głównie przez nerki oraz częściowo przez płuca. Olejek terpentynowy wykazuje średnie wchłanianie alfa-pinenu (62%, t½ 32 h), beta-pinenu (66%, t½ 25 h) i delta-karenu (68%, t½ 42 h), z 2-5% substancji wydalanych niezmienionych z wydychanym powietrzem.
alfa-pinen, baza wazelinowa, beta-pinen, błona śluzowa, delta-karen, działanie toksyczne, eukaliptol, farmakokinetyka, glukuronizacja, kamfora, lewomentol, margines bezpieczeństwa leku, metabolizm wątrobowy, okres półtrwania leku, olejek eukaliptusowy, olejek terpentynowy, profil farmakokinetyczny, szlak metaboliczny, terpeny, właściwości lipofilne
