autooksydacja

Autooksydacja to proces spontanicznego utleniania substancji chemicznych pod wpływem tlenu atmosferycznego bez udziału enzymów czy innych katalizatorów biologicznych. W kontekście medycznym ma szczególne znaczenie w patofizjologii stresu oksydacyjnego oraz uszkodzeń komórkowych.

W organizmie autooksydacja dotyczy głównie lipidów błon komórkowych, gdzie nienasycone kwasy tłuszczowe reagują z tlenem, tworząc nadtlenki lipidowe. Proces ten przebiega jako łańcuchowa reakcja wolnorodnikowa, w której powstają reaktywne formy tlenu (RFT) uszkadzające struktury komórkowe i DNA.

Autooksydacja odgrywa istotną rolę w patogenezie wielu chorób, w tym miażdżycy, neurodegeneracji, chorób zapalnych i nowotworowych. Jest również odpowiedzialna za degradację leków zawierających grupy podatne na utlenianie, co może prowadzić do zmniejszenia ich skuteczności terapeutycznej lub powstawania toksycznych produktów rozkładu.

W praktyce klinicznej przeciwdziałanie skutkom autooksydacji opiera się na stosowaniu antyoksydantów, zarówno endogennych (np. glutation, dysmutaza ponadtlenkowa), jak i egzogennych (witaminy C i E, polifenole), które przerywają łańcuchowe reakcje wolnorodnikowe i chronią komórki przed uszkodzeniem oksydacyjnym.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl