rak gruczołu Bartholina

Rak gruczołu Bartholina to rzadki nowotwór złośliwy wywodzący się z gruczołów Bartholina, które znajdują się po obu stronach wejścia do pochwy. Stanowi mniej niż 1% wszystkich nowotworów złośliwych żeńskich narządów płciowych, co czyni go jednym z najrzadszych guzów sromu.

Histologicznie rak gruczołu Bartholina może przybierać różne formy, najczęściej występuje jako rak płaskonabłonkowy (około 40% przypadków), gruczolakorak (około 30%) lub rak gruczołowo-płaskonabłonkowy. Rzadziej spotyka się raka drobnokomórkowego, gruczolakoraka jasnokomórkowego czy raka neuroendokrynnego.

Objawy kliniczne obejmują obecność wyczuwalnej masy w okolicy gruczołu, ból, dyskomfort podczas stosunku płciowego oraz krwawienie. Ze względu na głębokie położenie gruczołów, nowotwór często jest diagnozowany w zaawansowanym stadium, co pogarsza rokowanie. Czynnikami ryzyka są m.in. przewlekłe infekcje wirusem HPV, palenie tytoniu oraz wiek powyżej 50 lat.

Leczenie raka gruczołu Bartholina jest wielokierunkowe i zależy od stopnia zaawansowania choroby. Podstawową metodą terapeutyczną jest leczenie chirurgiczne, które może obejmować szerokie wycięcie miejscowe, hemiwulwektomię lub radykalną wulwektomię z limfadenektomią pachwinową. W zaawansowanych przypadkach stosuje się również radioterapię i chemioterapię jako leczenie uzupełniające.

Rokowanie w raku gruczołu Bartholina zależy głównie od stadium zaawansowania w momencie rozpoznania, typu histologicznego guza oraz zajęcia węzłów chłonnych. Pięcioletnie przeżycie w przypadku wczesnego wykrycia wynosi około 60-80%, jednak znacząco spada w stadiach zaawansowanych.