nowotwór sromu
Nowotwór sromu to złośliwa zmiana nowotworowa rozwijająca się w obrębie zewnętrznych narządów płciowych kobiety. Stanowi około 5% wszystkich nowotworów złośliwych żeńskiego układu rozrodczego. Najczęstszym typem histologicznym jest rak płaskonabłonkowy (około 90% przypadków), rzadziej występują czerniaki, mięsaki, gruczolakoraki czy nowotwory z gruczołów Bartholina.
W etiologii nowotworu sromu wyróżnia się dwa główne mechanizmy patogenetyczne: związany z zakażeniem HPV (występujący u młodszych kobiet) oraz niezależny od HPV (częstszy u starszych pacjentek, powyżej 70. roku życia). Czynnikami ryzyka są przewlekłe stany zapalne sromu, dystrofie, palenie tytoniu, immunosupresja oraz schorzenia takie jak liszaj twardzinowy.
Objawy kliniczne obejmują świąd, ból, krwawienie, obecność wyczuwalnego guza lub owrzodzenia w obrębie sromu. Diagnostyka opiera się na badaniu ginekologicznym, wulwoskopii oraz biopsji zmiany podejrzanej. Leczenie zależy od stopnia zaawansowania choroby i obejmuje postępowanie chirurgiczne (od miejscowego wycięcia zmiany po radykalną wulwektomię z limfadenektomią pachwinowo-udową), radioterapię oraz chemioterapię.
Rokowanie zależy głównie od stadium zaawansowania choroby oraz obecności przerzutów do węzłów chłonnych. Pięcioletnie przeżycie dla wszystkich stadiów wynosi około 70%, jednak w przypadku zajęcia węzłów chłonnych spada do 30-50%. Ze względu na częste występowanie u starszych kobiet i późne rozpoznanie, kluczowe jest prowadzenie regularnych badań ginekologicznych oraz wczesne diagnozowanie zmian przednowotworowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego – Zapobieganie i profilaktyka
Szczepionka przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV), w tym najczęściej stosowana 9-walentna (Gardasil 9), jest kluczowym narzędziem profilaktyki zakażeń HPV, które odpowiadają za ponad 90% nowotworów szyjki macicy oraz innych nowotworów narządów płciowych, odbytu, gardła i jamy ustnej. Gardasil 9 chroni przed dziewięcioma typami HPV, w tym typami wysokiego ryzyka 16, 18, 31, 33, 45, 52 i 58 oraz typami 6 i 11 odpowiedzialnymi za 90% brodawek płciowych. Schemat szczepienia zależy od wieku: osoby poniżej 15. roku życia otrzymują dwie dawki w odstępie 6-12 miesięcy, natomiast osoby w wieku 15-26 lat oraz pacjenci z obniżoną odpornością – trzy dawki podawane w odstępach 0, 1-2 i 6 miesięcy. Szczepienie jest zalecane od 9. roku życia do 45 lat, z indywidualną oceną ryzyka dla osób w wieku 27-45 lat. Szczepionka wykazuje ponad 95% skuteczności w zapobieganiu zmianom przednowotworowym szyjki macicy wywołanym przez HPV 16 i 18 oraz wysoką skuteczność w profilaktyce brodawek płciowych i innych nowotworów związanych z HPV.
autoinokulacja, badanie cytologiczne, badanie przesiewowe, brodawka płciowa, działanie niepożądane, Gardasil 9, nowotwór gardła, nowotwór głowy i szyi, nowotwór odbytu, nowotwór pochwy, nowotwór sromu, nowotwór szyjki macicy, obniżona odporność, profilaktyka pierwotna, profilaktyka wtórna, rak szyjki macicy, schemat dwudawkowy, schemat trzydawkowy, szczepionka 9-walentna, typ HPV wysokiego ryzyka, wirus brodawczaka ludzkiego, zakażenie HPV, zmiana przednowotworowa