obumieranie komórek
Obumieranie komórek (nekroza) to patologiczny proces śmierci komórkowej, który następuje w wyniku działania czynników uszkadzających, takich jak niedotlenienie, działanie toksyn, urazy mechaniczne czy infekcje. W przeciwieństwie do apoptozy (programowanej śmierci komórki), nekroza charakteryzuje się utratą integralności błony komórkowej, obrzękiem organelli komórkowych oraz uwolnieniem zawartości komórki do przestrzeni międzykomórkowej.
Proces nekrozy inicjuje odpowiedź zapalną w otaczających tkankach. Uwolnione enzymy lizosomalne i inne składniki cytoplazmatyczne działają jako sygnały alarmowe (DAMPs – damage-associated molecular patterns), które aktywują układ odpornościowy. Skutkiem tego jest napływ komórek zapalnych, uwolnienie cytokin prozapalnych i dalsze uszkodzenie tkanek.
Klinicznie nekroza tkanek może manifestować się jako martwica, gangrena czy zawał. Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (USG, CT, MRI), badania laboratoryjne (markery martwicy tkankowej) oraz badania histopatologiczne. Leczenie zależy od przyczyny i lokalizacji nekrozy, często wymaga interwencji chirurgicznej w celu usunięcia martwych tkanek (debridement), antybiotykoterapii przy współistniejącym zakażeniu oraz leczenia przyczynowego.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Aripiprazol, substancja czynna leku Arpixor, przeszedł szerokie badania przedkliniczne obejmujące farmakologię bezpieczeństwa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, rakotwórczość oraz wpływ na reprodukcję i rozwój. Wyniki nie wykazały istotnego zagrożenia dla ludzi przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Toksyczne efekty obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne zalecane, np. u szczurów dawki 20-60 mg/kg m.c./dobę (AUC 3-10-krotnie wyższe niż u ludzi) powodowały toksyczny wpływ na nadnercza, a dawka 60 mg/kg m.c./dobę (AUC >10-krotnie wyższe) zwiększała częstość nowotworów nadnerczy. U małp dawki 25-125 mg/kg m.c./dobę (AUC 1-3-krotnie wyższe niż u ludzi) wywoływały kamicę żółciową z powodu odkładania siarczanowych metabolitów, jednak stężenia tych metabolitów u ludzi przy dawce 30 mg/dobę nie przekraczały 6% stężeń obserwowanych u małp i były znacznie poniżej granicy rozpuszczalności in vitro.
aripiprazol, badania farmakologiczne, badania toksykologiczne, genotoksyczność, kamica żółciowa, lipofuscyna, metabolity hydroksylowane, mineralizacja kości, neurotoksyczność, obumieranie komórek, rak nadnerczy, teratogenność, toksyczność, toksyczność matczyna, toksyczność nadnerczy, toksyczność reprodukcyjna -
Leksykon leków
Lipofundin MCT/LCT 10% to dożylna emulsja lipidowa zawierająca 50 g/l oleju sojowego oraz 50 g/l triglicerydów średniołańcuchowych (MCT), dostarczająca niezbędne kwasy tłuszczowe, w tym kwas linolowy (24,0-29,0 g/l) i α-linolenowy (2,5-5,5 g/l). Preparat charakteryzuje się kalorycznością 1035 kcal/l, osmolarnością 345 mOsm/l oraz pH 6,5-8,8. Biodostępność wynosi 100% dzięki podaniu dożylnemu, co zapewnia natychmiastową i całkowitą dostępność składników. Maksymalne stężenie triglicerydów w osoczu nie powinno przekraczać 4,6 mmol/l, a ich poziom zależy od dawki, szybkości infuzji, stanu metabolicznego i odżywienia pacjenta. Mieszanka MCT i LCT zapobiega przenikaniu MCT przez barierę krew-mózg, co eliminuje ryzyko neurotoksyczności obserwowane przy preparatach zawierających wyłącznie MCT.
bariera krew-mózg, białka transportowe, biodostępność, biotransformacja, cząsteczki biologicznie czynne, dostępność biologiczna, eikozanoidy, emulsja oleju w wodzie, glukoneogeneza, kwas alfa-linolenowy, kwas linolowy, leukotrieny, lipaza lipoproteinowa, niezbędne kwasy tłuszczowe, obumieranie komórek, okres półtrwania, olej sojowy, osmolarność, prostanoidy, stężenie triglicerydów, transport przez łożysko, triglicerydy nasycone, triglicerydy średniołańcuchowe -
Leksykon leków
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa arypiprazolu, uzyskane w ramach standardowych badań farmakologicznych, nie wskazują na istotne zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu klinicznym. Toksyczność obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne zalecane dawki u ludzi. W badaniach na szczurach podawano dawki 20-60 mg/kg mc./dobę przez 104 tygodnie, co odpowiada ekspozycji AUC 3-10-krotnie wyższej niż u ludzi, i zaobserwowano zmiany w nadnerczach, w tym gromadzenie lipofuscyny oraz obumieranie komórek miąższowych. U samic szczurów przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (AUC >10-krotne względem ludzi) stwierdzono zwiększoną częstość nowotworów nadnerczy. W badaniach na małpach dawki 25-125 mg/kg mc./dobę (AUC 1-3-krotnie wyższe niż u ludzi) wiązały się z kamicą żółciową, jednak stężenia metabolitów w żółci u ludzi przy dawce 30 mg/dobę były znacznie niższe i nie przekraczały 6% stężeń obserwowanych u małp, co wskazuje na ograniczone ryzyko kliniczne. Nie wykazano neurotoksyczności ani negatywnego wpływu na rozwój młodych zwierząt, a badania genotoksyczności potwierdziły brak właściwości genotoksycznych arypiprazolu.
arypiprazol, AUC, badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, genotoksyczność, hydroksyarypiprazol, kamica żółciowa, lipofuscyna, metabolit arypiprazolu, mineralizacja kości, nadnercze, neurotoksyczność, nowotwór nadnerczy, obumieranie komórek, rak nadnercza, teratogenność, toksyczność ciążowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania, związki hydroksylowane
