zwyrodniające zapalenie stawów

Zwyrodniające zapalenie stawów (osteoartroza, choroba zwyrodnieniowa stawów, OA) to przewlekła, postępująca choroba stawów, charakteryzująca się degradacją chrząstki stawowej, przebudową podchrzęstnej warstwy kości, tworzeniem osteofitów oraz stanem zapalnym błony maziowej. Jest najczęstszą chorobą stawów na świecie, dotykającą około 10-15% populacji dorosłych, ze wzrostem częstości występowania wraz z wiekiem.

Patofizjologia OA obejmuje złożone procesy biomechaniczne i biochemiczne, prowadzące do zaburzenia równowagi między syntezą a degradacją macierzy chrząstki. Kluczową rolę odgrywają metaloproteazy macierzy, cytokiny prozapalne (IL-1β, TNF-α) oraz stres oksydacyjny. Choroba może być pierwotna (idiopatyczna) lub wtórna, związana z urazami, wadami wrodzonymi, zaburzeniami metabolicznymi lub innymi chorobami stawów.

Diagnostyka zwyrodniającego zapalenia stawów opiera się na badaniu klinicznym, ocenie radiologicznej (skala Kellgrena-Lawrence’a) oraz badaniach laboratoryjnych wykluczających inne przyczyny dolegliwości. Typowe objawy to ból stawów nasilający się podczas aktywności i zmniejszający w spoczynku, sztywność poranna trwająca krócej niż 30 minut, ograniczenie ruchomości stawów oraz trzeszczenia.

Leczenie ma charakter wielokierunkowy i obejmuje metody niefarmakologiczne (redukcja masy ciała, fizjoterapia, aktywność fizyczna), farmakoterapię (paracetamol, NLPZ, opioidowe leki przeciwbólowe, iniekcje dostawowe glikokortykosteroidów lub kwasu hialuronowego) oraz w zaawansowanych przypadkach leczenie operacyjne, w tym endoprotezoplastykę stawu. Nowoczesne podejścia terapeutyczne koncentrują się na modulacji procesów zapalnych oraz potencjalnych metodach regeneracji chrząstki.

Powiązane wpisy

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl