nerczyca osmotyczna

Nerczyca osmotyczna to zaburzenie czynności nerek charakteryzujące się uszkodzeniem kanalików nerkowych w wyniku działania czynników osmotycznie czynnych. Najczęściej występuje jako powikłanie po zastosowaniu środków kontrastowych zawierających jod, ale może być również wywołana przez inne substancje o wysokiej osmolalności.

Mechanizm uszkodzenia polega na bezpośrednim toksycznym działaniu wysokoosmolarnych substancji na komórki kanalików nerkowych, co prowadzi do zaburzeń reabsorpcji, wakuolizacji cytoplazmy komórek kanalikowych i ostatecznie ich martwicy. Charakterystycznym objawem jest przejściowe upośledzenie funkcji nerek, manifestujące się wzrostem stężenia kreatyniny w surowicy krwi.

Czynniki ryzyka rozwoju nerczycy osmotycznej obejmują przewlekłą chorobę nerek, cukrzycę, odwodnienie, zaawansowany wiek oraz stosowanie dużych dawek środków kontrastowych. Profilaktyka polega na odpowiednim nawodnieniu pacjenta przed i po podaniu środka kontrastowego oraz stosowaniu niskoosmolarnych lub izoosmolarnych środków kontrastowych u pacjentów z grupy ryzyka.

Leczenie nerczycy osmotycznej jest głównie objawowe i polega na wyrównaniu zaburzeń wodno-elektrolitowych, odpowiednim nawodnieniu oraz czasowym odstawieniu leków nefrotoksycznych. W większości przypadków funkcja nerek powraca do normy w ciągu 7-14 dni, jednak u niektórych pacjentów może rozwinąć się trwałe uszkodzenie nerek wymagające dializoterapii.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Mannitol – Działania niepożądane

Mannitol, stosowany głównie jako diuretyk osmotyczny oraz w celu obniżenia ciśnienia śródczaszkowego i wewnątrzgałkowego, może wywoływać szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących układy immunologiczny, nerwowy, sercowo-naczyniowy, oddechowy, moczowy, metaboliczny, pokarmowy oraz skórę i tkankę podskórną. Reakcje alergiczne, w tym ciężkie anafilaksje, mogą manifestować się objawami skórnymi, oddechowymi i krążeniowymi. Wśród działań neurologicznych istotne są bóle i zawroty głowy, a także ryzyko rebound wzrostu ciśnienia śródczaszkowego, drgawek i zaburzeń świadomości. Mannitol może powodować arytmie, zastoinową niewydolność serca, niedociśnienie lub nadciśnienie, a także obrzęk płuc i nieżyt nosa. W układzie moczowym obserwuje się zarówno nadmierną diurezę, jak i skąpomocz, bezmocz oraz ostrą niewydolność nerek, w tym nerczycę osmotyczną i azotemię. Zaburzenia elektrolitowe obejmują hiponatremię, hipernatremię, hipokaliemię i hiperkaliemię, a także kwasicę metaboliczną. Działania niepożądane w miejscu podania to m.in. zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie i ból, a także zespół ciasnoty. Objawy ogólne to dreszcze, gorączka, astenia, skurcze mięśni i złe samopoczucie.
arytmia, azotemia, bariera krew-mózg, bezmocz, choroba wieńcowa, ciśnienie śródczaszkowe, ciśnienie wewnątrzgałkowe, diuretyk osmotyczny, drgawka, hiperkaliemia, hipernatremia, hiperwolemia, hipokaliemia, hiponatremia, kołatanie serca, krwiomocz, kwasica metaboliczna, martwica skóry, nadciśnienie tętnicze, nadmierna diureza, nerczyca osmotyczna, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, skąpomocz, wielomocz, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zakrzepowe zapalenie żył, zastoinowa niewydolność serca, zespół ciasnoty
Leksykon leków
Działania niepożądane – Mannitol 15% Baxter 150 mg/ml

Mannitol 15% Baxter to roztwór do infuzji zawierający 150 mg mannitolu/ml, o osmolarności około 823 mOsm/l i pH 4,5-7,0. Stosowanie preparatu wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych o nieznanej częstości występowania, obejmujących reakcje alergiczne, w tym ciężkie anafilaksje z możliwością wstrząsu i zgonu. Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej manifestują się hiperwolemią, obrzękiem obwodowym, odwodnieniem oraz hiponatremią, hipernatremią, hiperkaliemią i hipokaliemią, a także kwasicą metaboliczną. W zakresie układu nerwowego obserwuje się bóle i zawroty głowy, wzrost ciśnienia śródczaszkowego z odbicia oraz zatrucie OUN objawiające się drgawkami, śpiączką i splątaniem. Dodatkowo mogą wystąpić zaburzenia widzenia, arytmie serca, zastoinowa niewydolność serca, kołatanie, a także wahania ciśnienia tętniczego (niedociśnienie i nadciśnienie). W układzie oddechowym możliwy jest obrzęk płuc oraz katar, a w obrębie przewodu pokarmowego suchość w ustach, pragnienie, nudności i wymioty.
arytmia serca, azotemia, bezmocz, ciśnienie śródczaszkowe, drgawki, duszność, hematuria, hiperkaliemia, hipernatremia, hiperwolemia, hipokaliemia, hiponatremia, kwasica metaboliczna, martwica skóry, nadciśnienie tętnicze, nerczyca osmotyczna, niedociśnienie, nudności, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, skąpomocz, wielomocz, wstrząs anafilaktyczny, wynaczynienie, zakrzepowe zapalenie żył, zastoinowa niewydolność serca, zatrucie OUN
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cuvitru

Produkt leczniczy Cuvitru, zawierający immunoglobulinę ludzką normalną w stężeniu 200 mg/ml, wymaga ścisłego przestrzegania procedur podawania, w tym dokumentacji nazwy i numeru serii produktu dla zapewnienia identyfikowalności. Podanie dożylnie może wywołać wstrząs, dlatego konieczne jest monitorowanie pacjentów podczas infuzji oraz stosowanie zalecanej szybkości podawania. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów rozpoczynających terapię immunoglobuliną, zmieniających preparat lub po długiej przerwie w leczeniu. W przypadku działań niepożądanych, takich jak reakcje alergiczne, anafilaksja czy wstrząs, należy natychmiast przerwać infuzję i wdrożyć odpowiednie leczenie. Produkt zawiera do 280 µg/ml IgA, co wymaga szczególnego nadzoru u pacjentów z przeciwciałami przeciw IgA. Ponadto, istnieje ryzyko zdarzeń zakrzepowo-zatorowych, zwłaszcza u osób z czynnikami ryzyka, takimi jak wiek powyżej 65 lat, nadciśnienie, cukrzyca czy trombofilia, co wymaga odpowiedniego nawodnienia i monitorowania objawów klinicznych.
beta-D-glukan, ciężka nadwrażliwość, cukrzyca, deficyt neurologiczny, hemoliza, hemoliza wewnątrznaczyniowa, hemolizyna, hipowolemia, immunoglobulina ludzka normalna, leczenie przeciwwstrząsowe, lepkość krwi, nerczyca osmotyczna, niedokrwistość hemolityczna, ostra martwica cewek nerkowych, ostra niedokrwistość hemolityczna, ostra niewydolność nerek, paraproteinemia, parwowirus B19, pleocytoza, posocznica, przeciwciała przeciw IgA, reakcja anafilaktyczna, spadek ciśnienia tętniczego, światłowstręt, sztywność karku, test antyglobulinowy, test Coombsa, trombofilia dziedziczna, udar mózgu, wstrząs, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych

nerczyca osmotyczna

Powiązane wpisy

Mannitol – Działania niepożądane

Działania niepożądane – Mannitol 15% Baxter 150 mg/ml

Specjalne ostrzeżenia – Cuvitru