sekretyna
Sekretyna to hormon peptydowy produkowany przez komórki S dwunastnicy i jelita cienkiego w odpowiedzi na obniżenie pH w świetle przewodu pokarmowego. Jest jednym z kluczowych regulatorów procesu trawienia.
Głównym działaniem sekretyny jest stymulacja trzustki do wydzielania soku trzustkowego bogatego w wodorowęglany, które neutralizują kwaśną treść żołądkową w dwunastnicy. Hormon ten zmniejsza również wydzielanie kwasu solnego przez komórki okładzinowe żołądka oraz spowalnia opróżnianie żołądkowe.
W diagnostyce medycznej sekretyna wykorzystywana jest w testach oceniających zewnątrzwydzielniczą funkcję trzustki oraz w badaniach obrazowych dróg trzustkowych (test sekretynowy w MRCP). Zaburzenia wydzielania sekretyny mogą prowadzić do nieprawidłowości w procesach trawiennych, a niedobór tego hormonu obserwuje się m.in. w niektórych przypadkach przewlekłego zapalenia trzustki.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Rabeprazol sodowy, substancja czynna preparatu Zulbex, jest inhibitorem pompy protonowej (IPP) o kodzie ATC A02BC04, stosowanym w zaburzeniach wydzielania kwasu solnego. Mechanizm działania polega na selektywnym, dawkozależnym hamowaniu enzymu H+/K+-ATP-azy w komórkach okładzinowych żołądka, co prowadzi do istotnego zmniejszenia zarówno podstawowego, jak i stymulowanego wydzielania kwasu solnego. Po podaniu doustnym dawki 20 mg rabeprazolu, efekt hamujący pojawia się już po 1 godzinie, osiągając maksimum w 2-4 godziny, z utrzymaniem działania do 48 godzin. Regularne stosowanie raz na dobę prowadzi do stabilizacji efektu po 3 dniach. Farmakokinetyka wykazuje szybkie wchłanianie i akumulację w kwaśnym środowisku komórek okładzinowych, gdzie lek jest przekształcany do aktywnej formy sulfenamidu. Terapia może powodować wzrost stężenia gastryny w surowicy (do 69-82% hamowania wydzielania kwasu w ciągu 23 godzin) oraz chromograniny A, co należy uwzględnić przy diagnostyce guzów neuroendokrynnych, zalecając przerwanie IPP na 5-14 dni przed oznaczeniem CgA.
aldosteron, amoksycylina, Campylobacter, cholecystokinina, chromogranina A, Clostridium difficile, gastryna, glukagon, guz neuroendokrynny, H+ K+ ATP-aza, Helicobacter pylori, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, inhibitor pompy protonowej, klarytromycyna, komórka ECL, komórka okładzinowa żołądka, kortyzol, kwas solny, metaplazja jelitowa, parathormon, pompa protonowa, receptor histaminowy H2, Salmonella, sekretyna, słaba zasada, somatotropina, sulfenamid, terapia eradykacyjna, zanikowe zapalenie żołądka -
Leksykon substancji czynnych
Lanreotyd, będący analogiem somatostatyny, wykazuje wysokie powinowactwo do receptorów SSTR2 i SSTR5, co stanowi podstawę jego działania hamującego wydzielanie hormonu wzrostu (GH) oraz innych hormonów i peptydów regulatorowych. Dostępny jest w formach roztworu do wstrzykiwań (Myrelez, Somatuline Autogel) oraz proszku do sporządzania zawiesiny o przedłużonym uwalnianiu (Somatuline PR) w dawkach 30 mg, 60 mg, 90 mg i 120 mg. Lanreotyd wykazuje dłuższy czas działania i wyższą aktywność biologiczną niż naturalna somatostatyna, co umożliwia rzadsze podawanie i utrzymanie długotrwałego efektu terapeutycznego. Klinicznie istotne jest jego działanie hamujące na wydzielanie motyliny, GIP, polipeptydu trzustkowego, prolaktyny oraz markerów nowotworowych (chromogranina A, 5-HIAA), przy jednoczesnym braku istotnego wpływu na sekretynę i gastrynę na czczo. Ponadto lanreotyd wpływa na funkcje przewodu pokarmowego, m.in. hamując poposiłkowy wzrost przepływu krwi w tętnicy krezkowej górnej i żyle wrotnej oraz zmniejszając wydzielanie elektrolitów do jelita czczego.
akromegalia, aktywność biologiczna, analog somatostatyny, chromogranina A, czas wolny od progresji, funkcje endokrynne, GEP-NET, gigantyzm przysadkowy, guz chromochłonny nadnerczy, guz neuroendokrynny, hormon wzrostu, IGF-1, kryteria RECIST, kwas 5-hydroksyindolooctowy, makrogruczolak przysadki, motylina, nerwiak płodowy, niedrożność przewodu pokarmowego, polipeptyd trzustkowy, prolaktyna, receptor somatostatyny, receptory somatostatyny, rozsiew nowotworowy, sekretyna, tętnica krezkowa górna -
Leksykon substancji czynnych
Rabeprazol sodowy, substancja czynna leku Zulbex, jest inhibitorem pompy protonowej (IPP) z grupy podstawionych benzimidazoli, skutecznie hamującym wydzielanie kwasu solnego poprzez specyficzne blokowanie enzymu H+/K+-ATP-azy w komórkach okładzinowych żołądka. Po doustnym podaniu dawki 20 mg efekt zmniejszenia wydzielania kwasu pojawia się już w ciągu pierwszej godziny, osiągając maksymalną skuteczność w 2-4 godziny, z hamowaniem podstawowego wydzielania kwasu na poziomie 69% i stymulowanego pokarmem do 82% w ciągu 23 godzin. Efekt ten utrzymuje się do 48 godzin po pojedynczej dawce, a przy regularnym stosowaniu raz na dobę hamowanie kwasu osiąga stan równowagi po 3 dniach. Po odstawieniu leku aktywność wydzielnicza wraca do normy w ciągu 2-3 dni. Terapia IPP, w tym rabeprazolem, może zwiększać ryzyko zakażeń pokarmowych bakteriami Salmonella, Campylobacter oraz Clostridium difficile, co należy uwzględnić w monitorowaniu pacjentów. W trakcie leczenia obserwuje się wzrost stężenia gastryny w surowicy w zakresie 2-8 tygodni, utrzymujący się przez cały czas terapii, z powrotem do wartości wyjściowych po 1-2 tygodniach od zakończenia leczenia.
aldosteron, amoksycylina, antagonista receptora H2, benzimidazol, błona śluzowa żołądka, Campylobacter, cholecystokinina, chromogranina A, Clostridium difficile, działanie cholinolityczne, enzym H+/K+-ATP-aza, estrogen, gastryna, glukagon, guz neuroendokrynny, Helicobacter pylori, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, hormon przytarczyc, inhibitor pompy protonowej, klarytromycyna, komórka ECL, komórka okładzinowa żołądka, kortyzol, metaplazja jelitowa, pompa protonowa, prolaktyna, rabeprazol, renina, Salmonella, sekretyna, somatotropina, sulfenamid, terapia eradykacyjna, testosteron, wydzielanie kwasu solnego, zakażenie pokarmowe, zanikowe zapalenie żołądka, zapalenie błony śluzowej żołądka -
Leksykon leków
Lanreotyd, będący analogiem somatostatyny i substancją czynną Myrelez, wykazuje wysokie powinowactwo do receptorów SSTR2 i SSTR5, co stanowi podstawę jego działania hamującego wydzielanie hormonu wzrostu (GH). W porównaniu do naturalnej somatostatyny, lanreotyd cechuje się dłuższym czasem działania i wyższą aktywnością biologiczną. Lek hamuje również wydzielanie motyliny, GIP oraz polipeptydu trzustkowego, nie wpływając istotnie na sekretynę i gastrynę na czczo. U pacjentów z guzami neuroendokrynnymi GEP-NET obniża stężenia chromograniny A w osoczu oraz 5-HIAA w moczu, co jest istotne w monitorowaniu przebiegu choroby. Ponadto, lanreotyd zmniejsza poposiłkowy przepływ krwi w tętnicy krezkowej górnej i żyle wrotnej oraz redukuje wydzielanie wody i elektrolitów (Na⁺, K⁺, Cl⁻) do światła jelita czczego, co może mieć znaczenie w kontroli zaburzeń wodno-elektrolitowych.
akromegalia, chromogranina A, gastryna, GEP-NET, guz neuroendokrynny żołądkowo-jelitowo-trzustkowy, hiperprolaktynemia, hormon wzrostu, IGF-1, kwas 5-hydroksyindolooctowy, lanreotyd, makrogruczolak przysadki, motylina, oktapeptyd, parametr biochemiczny, polipeptyd trzustkowy, prolaktyna, radioterapia, receptor somatostatynowy, sekretyna, somatostatyna, tętnica krezkowa górna, żołądkowy peptyd hamujący, żyła wrotna -
Leksykon substancji czynnych
Somatostatyna, stosowana w postaci preparatu Somatostatin-Eumedica, wymaga podawania wyłącznie w warunkach szpitalnych pod ścisłą kontrolą lekarską ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza kardiologicznych. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny ≤ 30 ml/min) konieczne jest zmniejszenie dawki o 50%. Podawanie dożylne powinno odbywać się powoli (wstrzyknięcie co najmniej 1 minutę) lub w formie ciągłego wlewu, aby zminimalizować ryzyko ostrych powikłań sercowo-naczyniowych, takich jak przemijające nadciśnienie, bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy czy zmiany ciśnienia w tętnicach płucnych. Monitorowanie parametrów życiowych jest kluczowe, szczególnie u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego lub zaburzeniami rytmu serca.
blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, cholecystokinina, ciśnienie w tętnicach płucnych, efekt odbicia, farmakokinetyka leku, filtracja kłębuszkowa, gastryna, glikemia, glukagon, gospodarka węglowodanowa, hipoglikemia, hiponatremia, klirens kreatyniny, nadciśnienie układowe, niedociśnienie układowe, niewydolność nerek, ośrodkowe ciśnienie żylne, pojemność minutowa serca, przepływ moczu, sekretyna, somatostatyna, stężenie elektrolitów, stężenie glukozy, stężenie sodu, układ sercowo-naczyniowy, wchłanianie jelitowe, wlew dożylny, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenia rytmu serca, żywienie pozajelitowe -
Leksykon leków
Calcium Chloratum WZF to roztwór do wstrzykiwań zawierający chlorek wapnia w stężeniu 67 mg/ml (0,46 mmol jonów wapnia na 1 ml), co odpowiada 4,6 mmol (183 mg) jonów wapnia w 10 ml ampułce. Preparat charakteryzuje się osmolalnością około 1249 mosmol/kg, co jest istotne dla jego tolerancji po podaniu dożylnym. Należy do grupy farmakoterapeutycznej A12AA07, obejmującej preparaty wapnia stosowane w zaburzeniach przewodu pokarmowego i metabolizmu. Calcium Chloratum WZF umożliwia szybkie uzupełnienie niedoborów wapnia w stanach nagłych, gdzie konieczna jest natychmiastowa interwencja pozajelitowa.
chlorek wapnia, cholecystokinina, cykliczny adenozynomonofosforan, epinefryna, glukagon, hemostaza, inozytolo trifosforan, jon wapnia, kalmodulina, kaskada krzepnięcia krwi, kinaza białkowa, kompleks wapń-troponina, mięsień sercowy, mięsień szkieletowy, miokardium, niedobór wapnia, podanie dożylne, podanie pozajelitowe, preparat wapnia, przestrzeń pozakomórkowa, przewodnictwo nerwowe, roztwór do wstrzykiwań, sekretyna, stężenie jonów wapnia, troponina C, wapnia chlorek dwuwodny, wazopresyna, związek mineralny
