Właściwości farmakodynamiczne
Myrelez 120 mg

Właściwości farmakodynamiczne lanreotydu

Lanreotyd, substancja czynna produktu leczniczego Myrelez, należy do grupy farmakoterapeutycznej hormonów podwzgórza, podgrupy somatostatyny i jej analogów (kod ATC: H01C B03). Jest to oktapeptyd będący analogiem naturalnie występującej w organizmie somatostatyny, wykazujący szereg działań hamujących na funkcje endokrynne, neuroendokrynne, egzokrynne i parakrynne¹.

Powinowactwo do receptorów somatostatyny

Lanreotyd charakteryzuje się zróżnicowanym powinowactwem do poszczególnych typów receptorów somatostatynowych (SSTR):

• Wysokie powinowactwo do ludzkich receptorów SSTR 2 i SSTR 5
• Obniżone powinowactwo do ludzkich receptorów SSTR 1, SSTR 3 i SSTR 4

Działanie lanreotydu na receptory SSTR 2 i SSTR 5 uznawane jest za główny mechanizm odpowiedzialny za zahamowanie wydzielania hormonu wzrostu (GH)².

W porównaniu z naturalną somatostatyną, lanreotyd charakteryzuje się wyższą aktywnością biologiczną oraz znacząco dłuższym czasem działania, co przekłada się na jego korzystny profil farmakodynamiczny w terapii³.

Działanie na układ pokarmowy

Lanreotyd, podobnie jak somatostatyna, wywiera ogólne działanie hamujące na czynność zewnątrzwydzielniczą przewodu pokarmowego. W szczególności hamuje podstawowe wydzielanie:

• Motyliny – peptydu regulującego motorykę przewodu pokarmowego
• GIP (żołądkowego peptydu hamującego) – regulującego wydzielanie insuliny
• Polipeptydu trzustkowego – zaangażowanego w procesy trawienne

Co istotne, lanreotyd nie wykazuje znaczącego wpływu na wydzielanie sekretyny i gastryny na czczo⁴.

Wpływ na markery biochemiczne

U pacjentów z guzami neuroendokrynnymi żołądkowo-jelitowo-trzustkowymi (GEP-NET) i podwyższonym stężeniem markerów nowotworowych, lanreotyd wywiera znaczący wpływ na poziom dwóch kluczowych biomarkerów:

• Zmniejsza stężenie chromograniny A w osoczu
• Obniża poziom 5-HIAA (kwasu 5-hydroksyindolooctowego) w moczu

Markery te są powszechnie wykorzystywane w diagnostyce i monitorowaniu przebiegu guzów neuroendokrynnych⁵.

Wpływ na układ krwionośny i gospodarkę wodno-elektrolitową

Lanreotyd wywiera istotny wpływ na przepływ krwi w naczyniach trzewnych, wyraźnie hamując poposiłkowy wzrost przepływu w tętnicy krezkowej górnej i żyle wrotnej⁶.

W aspekcie gospodarki wodno-elektrolitowej, lanreotyd znacząco obniża stymulowane prostaglandyną E1 wydzielanie do światła jelita czczego:

• Wody
• Sodu (Na⁺)
• Potasu (K⁺)
• Chlorków (Cl⁻)

Działanie to może mieć znaczenie w kontrolowaniu niektórych zaburzeń wodno-elektrolitowych⁷.

Wpływ na wydzielanie prolaktyny

Podczas przewlekłego stosowania lanreotydu u pacjentów z akromegalią obserwuje się obniżenie stężenia prolaktyny w surowicy krwi. Efekt ten może być istotny klinicznie, szczególnie u pacjentów z współistniejącą hiperprolaktynemią⁸.

Skuteczność kliniczna w akromegalii

Skuteczność lanreotydu w leczeniu akromegalii została potwierdzona w otwartym badaniu klinicznym, w którym podawano lek w dawce 120 mg co 28 dni przez okres 48 tygodni. W badaniu uczestniczyło 90 nieleczonych wcześniej pacjentów z akromegalią ze zdiagnozowanym makrogruczolakiem przysadki. Z badania wykluczono pacjentów, u których planowano przeprowadzenie operacji przysadki lub radioterapii w okresie trwania badania⁹.

Wpływ na objętość guza i markery biochemiczne akromegalii

Wyniki badania klinicznego wykazały znaczące efekty terapeutyczne lanreotydu w zakresie:

• Redukcji objętości guza — zmniejszenie objętości guza o ≥20% obserwowano u 63% pacjentów (95% CI: 52% – 73%)
• W 48. tygodniu średnie procentowe zmniejszenie objętości guza wyniosło 26,8%
• Normalizacji parametrów biochemicznych:
  • Poziomy GH poniżej 2,5 µg/l osiągnięto u 77,8% pacjentów
  • Normalizację poziomów IGF-1 uzyskano u 50% pacjentów
  • Optymalną odpowiedź (znormalizowane poziomy IGF-1 w połączeniu z poziomami GH poniżej 2,5 µg/l) obserwowano u 43,5% pacjentów

Co istotne, zarówno wczesne, jak i trwałe zmniejszenie objętości guza oraz poziomów GH i IGF-1 obserwowano już od 12. tygodnia leczenia¹⁰.

Poprawa objawów klinicznych

Istotnym aspektem skuteczności klinicznej lanreotydu jest jego wpływ na objawy kliniczne akromegalii. Większość pacjentów uczestniczących w badaniu zgłaszała wyraźne ustąpienie charakterystycznych objawów akromegalii, takich jak:

• Zmęczenie — często będące konsekwencją zaburzeń metabolicznych
• Nadmierne pocenie się — częsty objaw dysregulacji autonomicznej w akromegalii
• Bóle stawów — wynikające z artropatii akromegalicznej
• Obrzęk tkanek miękkich — spowodowany retencją płynów i rozrostem tkanek

Ustąpienie tych objawów przyczynia się do poprawy jakości życia pacjentów i jest istotnym wskaźnikiem skuteczności terapii w praktyce klinicznej¹¹.