antagonista receptora endotelinowego

Antagonista receptora endotelinowego to substancja blokująca receptor endotelinowy, przez co zapobiega wiązaniu się endoteliny-1 (ET-1) z jej receptorem. Endotelina-1 jest silnym wazokonstryktorem, który przyczynia się do skurczu naczyń krwionośnych i proliferacji komórek mięśni gładkich naczyń.

W praktyce klinicznej antagoniści receptora endotelinowego (ERA) są stosowani głównie w leczeniu tętniczego nadciśnienia płucnego (PAH), gdzie blokują receptory ETA i ETB lub selektywnie receptor ETA. Reprezentatywnymi lekami z tej grupy są bosentan (nieselektywny antagonista), ambrisentan i macitentan (selektywne dla receptora ETA).

Mechanizm działania ERA polega na blokowaniu patologicznych efektów nadmiernej aktywności układu endotelinowego, co prowadzi do rozszerzenia naczyń płucnych, zmniejszenia oporu naczyniowego i poprawy funkcji prawej komory serca. Wykazano, że leki te poprawiają wydolność wysiłkową, jakość życia i parametry hemodynamiczne u pacjentów z PAH.

Antagoniści receptora endotelinowego są również badani w kontekście innych chorób naczyniowych, w tym nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca, miażdżycy oraz niektórych typów nefropatii. Ich zastosowanie ograniczają działania niepożądane, w tym hepatotoksyczność, retencja płynów i potencjalne interakcje z innymi lekami.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Darunavir Synoptis 600 mg

Darunavir wzmocniony rytonawirem jest silnym inhibitorem CYP3A, CYP2D6 oraz P-glikoproteiny, co prowadzi do istotnych interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez te enzymy i transportery. Wzmocnienie farmakokinetyczne rytonawirem powoduje około 14-krotne zwiększenie ekspozycji na darunawir po dawce 600 mg podawanej z rytonawirem 100 mg dwa razy na dobę. Jednoczesne stosowanie z lekami metabolizowanymi przez CYP2D6 (np. flekainid, metoprolol) może zwiększać ich stężenia i ryzyko działań niepożądanych, natomiast leki metabolizowane przez CYP2C9 (np. warfaryna) i CYP2C19 (np. metadon) mogą mieć zmniejszoną ekspozycję, co osłabia ich efekt terapeutyczny. Rytonawir hamuje również transportery P-gp, OATP1B1 i OATP1B3, co może zwiększać stężenia substratów takich jak digoksyna, statyny czy bozentan. Induktory CYP3A (np. ryfampicyna, dziurawiec) obniżają stężenia darunawiru i rytonawiru, natomiast inhibitory CYP3A (np. azolowe leki przeciwgrzybicze) je zwiększają, co wymaga ostrożności i monitorowania terapii.
antagonista receptora endotelinowego, antagonista wapnia, azolowy lek przeciwgrzybiczny, białko transportowe, CYP2C19, CYP2C9, cytochrom P450, działanie niepożądane, glikoproteina p, hepatotoksyczność, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A, inhibitor PDE-5, inhibitor proteazy HIV, inhibitor transferu łańcucha integrazy, INR, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm CYP3A, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, P-glikoproteina, rabdomioliza, tętnicze nadciśnienie płucne, wskaźnik terapeutyczny, wzmacniacz farmakokinetyczny, zahamowanie czynności nadnerczy, zespół Cushinga
Leksykon leków
Interakcje leku – Darunavir Accord 150 mg

Darunavir w skojarzeniu z rytonawirem wykazuje złożone interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez silną inhibicję enzymu CYP3A, co prowadzi do około 14-krotnego wzrostu ekspozycji na darunawir po podaniu doustnym. Ponadto, kombinacja ta hamuje CYP2D6 oraz P-glikoproteinę (P-gp), a także wpływa na aktywność CYP2C9 i CYP2C19, co skutkuje zmiennym wpływem na metabolizm leków metabolizowanych przez te szlaki. Induktory CYP3A (np. ryfampicyna, dziurawiec zwyczajny) znacząco obniżają stężenia darunawiru i rytonawiru, natomiast inhibitory CYP3A (np. ketokonazol) je podwyższają. Z tego względu darunawir powinien być stosowany wyłącznie w skojarzeniu z niską dawką rytonawiru, a jednoczesne podawanie leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez CYP3A jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych.
antagonista receptora endotelinowego, antykoagulant, atorwastatyna, beta-adrenolityk, bozentan, darunawir z rytonawirem, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, eteksylat dabigatranu, fenobarbital, fenytoina, flekainid, glikozyd nasercowy, hamowanie glikoproteiny P, hamowanie OATP1B1, hepatotoksyczność, induktor CYP3A, inhibicja CYP2D6, inhibicja CYP3A, inhibicja P-glikoproteiny, inhibitor CYP3A, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klotrymazol, lek opioidowy, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, lopinawir, metadon, metoprolol, miopatia, paklitaksel, propafenon, rabdomioliza, repaglinid, rozuwastatyna, rozyglitazon, ryfampicyna, statyna, substrat OATP1B1, terapia antyretrowirusowa, warfaryna, wąski wskaźnik terapeutyczny
Leksykon substancji czynnych
Ambrysentan – Przedawkowanie

Przedawkowanie ambrysentanu, substancji czynnej leku Ambrisentan Accord, może prowadzić do istotnych powikłań klinicznych, przede wszystkim hipotonii, wynikającej z jego działania jako selektywnego antagonisty receptora endotelinowego. W badaniach klinicznych na zdrowych ochotnikach dawki 50 mg i 100 mg (odpowiadające 5-10-krotności maksymalnej dawki terapeutycznej 5-10 mg) wywoływały objawy takie jak ból głowy, uderzenia gorąca, zawroty głowy, nudności oraz obrzęk błony śluzowej nosa. Hipotonia stanowi główne zagrożenie, mogące prowadzić do omdleń, zaburzeń krążenia narządowego, a w ciężkich przypadkach do wstrząsu hipowolemicznego. Brak swoistej odtrutki wymaga leczenia objawowego i intensywnego monitorowania stanu hemodynamicznego pacjenta.
ambrysentan, antagonista receptora endotelinowego, ból głowy, ciśnienie tętnicze, dawka terapeutyczna, farmakokinetyka leku, hipotonia, lek presyjny, napięcie naczyniowe, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudność, obrzęk błony śluzowej nosa, parametr hemodynamiczny, stabilizacja hemodynamiczna, substancja czynna, uderzenie gorąca, wstrząs hipowolemiczny, zawrót głowy

antagonista receptora endotelinowego

Powiązane wpisy

Interakcje leku – Darunavir Synoptis 600 mg

Interakcje leku – Darunavir Accord 150 mg

Ambrysentan – Przedawkowanie