maczugowiec rzekomobłoniczy

Maczugowiec rzekomobłoniczy (Corynebacterium diphtheriae) to Gram-dodatnia bakteria odpowiedzialna za błonicę. Cechuje ją charakterystyczny kształt maczugowaty oraz zdolność do wytwarzania toksyny błoniczej, która jest głównym czynnikiem chorobotwórczym.

Toksyna błonicza, wytwarzana tylko przez szczepy zakażone bakteriofagiem niosącym gen tox, hamuje syntezę białek w komórkach gospodarza, powodując martwicę tkanek. Klinicznie manifestuje się to tworzeniem szarobiałych, trudnych do usunięcia błon rzekomych w gardle, krtani i tchawicy, które mogą prowadzić do niedrożności dróg oddechowych.

Zakażenie szerzy się drogą kropelkową lub przez bezpośredni kontakt. Okres wylęgania wynosi zwykle 2-5 dni. Oprócz postaci błoniczej gardła i krtani, maczugowiec może wywoływać błonicę skóry, nosa oraz spojówek. Powikłania obejmują zapalenie mięśnia sercowego, nefropatię i polineuropatię, wynikające z działania toksyny na odległe narządy.

Diagnostyka opiera się na badaniach mikrobiologicznych z wykorzystaniem podłoży selektywnych (np. Löfflera) oraz testach wykrywających zdolność do produkcji toksyny. Leczenie obejmuje podanie antytoksyny błoniczej oraz antybiotykoterapię (penicylina, erytromycyna). Skuteczną profilaktyką jest szczepienie przeciw błonicy, będące częścią kalendarza szczepień obowiązkowych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl