Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Maczugowiec rzekomobłoniczy

Maczugowiec rzekomobłoniczy (Corynebacterium pseudodiphtheriticum) jest składnikiem nieswoistych szczepionek bakteryjnych Polyvaccinum, dostępnych w trzech preparatach różniących się stężeniem inaktywowanych komórek: Polyvaccinum submite (2 mln komórek/ml), Polyvaccinum mite (20 mln komórek/ml) oraz Polyvaccinum forte (200 mln komórek/ml). Preparaty te zawierają łącznie dziesięć szczepów bakteryjnych i są stosowane w formie zawiesin do wstrzykiwań. Charakterystyka produktu leczniczego jednoznacznie wskazuje na bezwzględne przeciwwskazania do stosowania tych szczepionek w okresie ciąży oraz karmienia piersią, ze względu na brak danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo w tych grupach pacjentek. Lekarz ma obowiązek przeprowadzić szczegółowy wywiad dotyczący ciąży i laktacji oraz poinformować pacjentkę o ryzyku i przeciwwskazaniach.

Wpływ maczugowca rzekomobłonniczego na płodność, ciążę i laktację

Maczugowiec rzekomobłoniczy (Corynebacterium pseudodiphtheriticum) jest jednym z komponentów bakteryjnych zawartych w nieswoistych szczepionkach bakteryjnych Polyvaccinum (submite, mite, forte). Szczepionki te zawierają inaktywowane komórki bakteryjne różnych gatunków, w tym maczugowca rzekomobłonniczego w ilości 2 miliony komórek/ml w preparacie Polyvaccinum submite, 20 milionów komórek/ml w Polyvaccinum mite oraz 200 milionów komórek/ml w Polyvaccinum forte.1

Wpływ na ciążę

Zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego, preparaty zawierające maczugowca rzekomobłonniczego (Polyvaccinum submite, Polyvaccinum mite, Polyvaccinum forte) są przeciwwskazane do stosowania w okresie ciąży. Dokumentacja produktu jednoznacznie wskazuje: „Ciąża – Nie stosować”.2

Lekarz ma obowiązek poinformować pacjentkę w ciąży o bezwzględnym przeciwwskazaniu do stosowania szczepionek zawierających maczugowca rzekomobłonniczego w jakimkolwiek okresie ciąży. Ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w tej grupie pacjentek, należy kategorycznie odstąpić od aplikacji szczepionki.3

Wpływ na laktację

Podobnie jak w przypadku ciąży, dokumentacja medyczna jednoznacznie określa, że preparaty zawierające maczugowca rzekomobłonniczego (Polyvaccinum submite, mite, forte) są przeciwwskazane do stosowania w okresie karmienia piersią. W charakterystyce produktu leczniczego wyraźnie zaznaczono: „Karmienie piersią – Nie stosować”.4

W ramach konsultacji lekarskiej, lekarz powinien przekazać pacjentce karmiącej piersią informację o niemożności zastosowania szczepionek zawierających maczugowca rzekomobłonniczego w okresie laktacji. Brak jest danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania tych preparatów podczas karmienia piersią, dlatego ich podawanie jest zabronione.5

Wpływ na płodność

W odniesieniu do wpływu maczugowca rzekomobłonniczego zawartego w szczepionkach Polyvaccinum na płodność, charakterystyka produktu leczniczego wskazuje na brak danych klinicznych w tym zakresie. Dokumentacja medyczna stwierdza jednoznacznie: „Szczepionki Polyvaccinum submite, Polyvaccinum mite, Polyvaccinum forte nie były oceniane w badaniu dotyczącym płodności”.6

Lekarz powinien poinformować pacjentów planujących potomstwo o braku danych naukowych dotyczących potencjalnego wpływu szczepionek zawierających maczugowca rzekomobłonniczego na płodność. Ze względu na brak badań klinicznych w tym zakresie, nie można jednoznacznie określić czy i w jaki sposób preparaty te mogą wpływać na zdolności reprodukcyjne.7

Zalecenia dla lekarzy dotyczące edukacji pacjentek

W ramach kompleksowej opieki medycznej, lekarz przepisujący lub podający preparaty zawierające maczugowca rzekomobłonniczego (Polyvaccinum) powinien:

  • Przeprowadzić dokładny wywiad dotyczący potencjalnej ciąży lub karmienia piersią przed zleceniem szczepienia8
  • Poinformować pacjentkę o bezwzględnym przeciwwskazaniu do stosowania szczepionek Polyvaccinum w okresie ciąży9
  • Wyjaśnić pacjentce karmiącej piersią, że nie może otrzymać szczepionki Polyvaccinum w okresie laktacji10
  • Poinformować osoby planujące potomstwo o braku danych dotyczących wpływu szczepionek zawierających maczugowca rzekomobłonniczego na płodność11

Charakterystyka preparatów zawierających maczugowca rzekomobłonniczego

Maczugowiec rzekomobłoniczy jest składnikiem nieswoistych szczepionek bakteryjnych dostępnych w trzech rodzajach preparatów, różniących się stężeniem komórek bakteryjnych:

Preparat Zawartość maczugowca rzekomobłonniczego (miliony komórek/ml) Postać farmaceutyczna
Polyvaccinum submite 2 Przeźroczysta, bezbarwna zawiesina do wstrzykiwań
Polyvaccinum mite 20 Opalizująca, bezbarwna zawiesina do wstrzykiwań
Polyvaccinum forte 200 Opalizująca zawiesina o białym odcieniu do wstrzykiwań

Wszystkie preparaty zawierają inaktywowane (nieżywe) komórki bakteryjne, w tym maczugowca rzekomobłonniczego, które stanowią jeden z dziesięciu szczepów bakteryjnych obecnych w szczepionce.12 13

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl