Kontraktura kofeina-halotan (ang. caffeine-halothane contracture test, CHCT) to diagnostyczna procedura laboratoryjna stosowana do wykrywania podatności na hipertermię złośliwą (MH) – rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne genetyczne zaburzenie związane ze zwiększoną wrażliwością na wziewne środki znieczulające i leki zwiotczające mięśnie szkieletowe.
Test polega na pomiarze reakcji skurczu fragmentu mięśnia szkieletowego pobranego od pacjenta po ekspozycji na kofeinę i halotan w warunkach in vitro. U osób podatnych na hipertermię złośliwą występuje abnormalnie silna kontraktura mięśni w odpowiedzi na te substancje, co wskazuje na zaburzenia regulacji wapnia wewnątrzkomórkowego, zwłaszcza na poziomie receptora rianodynowego (RYR1).
CHCT był uważany za „złoty standard” w diagnostyce hipertermii złośliwej, jednak ze względu na inwazyjność (wymaga biopsji mięśnia) i ograniczoną dostępność, obecnie częściej stosuje się diagnostykę genetyczną. Test ma wysoką czułość (97-99%) przy nieco niższej swoistości (około 78-94%), co oznacza, że może dawać wyniki fałszywie dodatnie, ale rzadko fałszywie ujemne.
Złośliwa hipertermia (MH) to rzadkie, autosomalnie dominujące zaburzenie farmakogenetyczne mięśni szkieletowych, związane głównie z mutacjami w genie RYR1 (odpowiedzialnym za 50-70% przypadków) oraz rzadziej w CACNA1S i STAC3. Patofizjologia opiera się na niekontrolowanym uwalnianiu jonów wapnia z siateczki sarkoplazmatycznej do cytoplazmy miocytów, co prowadzi do nadmiernej aktywacji skurczu mięśni, wzrostu metabolizmu komórkowego, produkcji ciepła, kwasicy metabolicznej i rabdomiolizy. Epizody MH wywołują przede wszystkim anestetyki wziewne (halotan, sewofluran, desfluran, izofluran) oraz sukcynylocholina, a w rzadkich przypadkach także intensywny wysiłek fizyczny czy ekspozycja na wysoką temperaturę. Częstość epizodów MH szacuje się na około 1:100 000 znieczuleń, a podatność genetyczna występuje u około 1:2000 osób, z penetracją mutacji RYR1 na poziomie około 40% i ryzykiem rozwoju MH po ekspozycji na czynniki wyzwalające około 25% (wzrost do 76% po wcześniejszym epizodzie).
Złośliwa hipertermia (ZH) to farmakogenetyczne zaburzenie metaboliczne mięśni szkieletowych, wywoływane przez wziewne środki halogenowe oraz depolaryzujące środki zwiotczające, takie jak sukcynylocholina. Charakteryzuje się hipermetabolizmem, rabdomiolizą i gwałtownym wzrostem temperatury ciała, co bez natychmiastowego leczenia może prowadzić do śmierci. Diagnostyka opiera się na dokładnym wywiadzie osobistym i rodzinnym, testach genetycznych (mutacje w genie RYR1 odpowiadają za około 70% przypadków) oraz testach funkcjonalnych, takich jak kontraktura kofeina-halotan (CHCT). Profilaktyka obejmuje unikanie czynników wyzwalających (desfluran, enfluran, halotan, sukcynylocholina), stosowanie całkowitego znieczulenia dożylnego (TIVA) oraz odpowiednie przygotowanie stanowiska anestezjologicznego (przepłukanie aparatu, stosowanie filtrów węglowych, przepływ świeżych gazów ≥10 l/min). Monitorowanie temperatury ciała i ETCO2 jest kluczowe dla wczesnego wykrycia objawów ZH.
Strona wykorzystuje pliki cookies, aby zapewnić użytkownikom jak najwyższy komfort korzystania z serwisu, personalizować treści i reklamy, udostępniać funkcje społecznościowe oraz analizować ruch w Internecie. Dane te mogą obejmować Twój adres IP, identyfikatory plików cookie oraz dane przeglądarki.
Przetwarzanie Twoich danych osobowych odbywa się zgodnie z Polityką prywatności. Klikając przycisk „Akceptuję”, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookies oraz przetwarzanie Twoich danych osobowych w celach marketingowych, takich jak dopasowanie reklam do Twoich preferencji i analiza efektywności reklam.
Masz prawo do wycofania zgody, dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. Szczegóły na temat przetwarzania danych osobowych znajdują się w Polityce prywatności.
