zespół nadwrażliwości lekowej

Zespół nadwrażliwości lekowej (Drug Hypersensitivity Syndrome, DHS) lub zespół DRESS (Drug Reaction with Eosinophilia and Systemic Symptoms) to ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja organizmu na niektóre leki. Charakteryzuje się ona triadą objawów: wysypką skórną, gorączką i zajęciem narządów wewnętrznych, zwykle pojawiającą się 2-8 tygodni po rozpoczęciu stosowania leku.

Do leków najczęściej wywołujących zespół nadwrażliwości należą: leki przeciwdrgawkowe (karbamazepina, fenytoina, lamotrygina), antybiotyki (zwłaszcza sulfonamidy), allopurynol oraz dapson. Patogeneza zespołu jest złożona i obejmuje reakcje immunologiczne typu IV, aktywację limfocytów T oraz reaktywację wirusa HHV-6 lub innych herpeswirusów.

Objawy kliniczne obejmują rozległą wysypkę plamisto-grudkową (często z obrzękiem twarzy), limfadenopatię, gorączkę oraz zajęcie narządów wewnętrznych – najczęściej wątroby (hepatitis), nerek (nefritis), płuc (pneumonitis) i serca (myocarditis). W badaniach laboratoryjnych charakterystyczna jest eozynofilia oraz atypowe limfocyty. Śmiertelność wynosi 5-10%, głównie z powodu niewydolności narządów wewnętrznych.

Postępowanie obejmuje natychmiastowe odstawienie podejrzanego leku, leczenie objawowe oraz w ciężkich przypadkach stosowanie glikokortykosteroidów systemowych. Po przebyciu zespołu nadwrażliwości istnieje bezwzględne przeciwwskazanie do ponownego podania leku wywołującego oraz leków o podobnej strukturze chemicznej. Ważne jest dokładne udokumentowanie reakcji i poinformowanie pacjenta o konieczności unikania danego leku w przyszłości.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl