wakuolizacja hepatocytów
Wakuolizacja hepatocytów to morfologiczna zmiana komórkowa polegająca na tworzeniu się w cytoplazmie hepatocytów (komórek wątrobowych) wodniczek (wakuoli) wypełnionych płynem lub innymi substancjami. Jest to jeden z najwcześniejszych wskaźników uszkodzenia wątroby, obserwowany w badaniu histopatologicznym.
Proces wakuolizacji może być związany z gromadzeniem się tłuszczów (stłuszczenie wątroby), wody (obrzęk komórkowy) lub glikogenu. Przyczyny tego zjawiska są różnorodne i obejmują: działanie toksyn (w tym leków i alkoholu), zaburzenia metaboliczne, choroby wirusowe wątroby, niedobory żywieniowe oraz zaburzenia endokrynologiczne, szczególnie cukrzycę.
Diagnostycznie, wakuolizacja hepatocytów jest oceniana w badaniu histopatologicznym wycinka wątroby. Stopień nasilenia wakuolizacji oraz jej charakter (mikro- lub makrowakuolizacja) pozwalają na ocenę zaawansowania procesu chorobowego i mogą wskazywać na jego etiologię. Wakuolizacja drobnoziarnista (mikrowakuolizacja) często występuje w ostrych stanach toksycznych, podczas gdy wakuolizacja makropęcherzykowa jest charakterystyczna dla stłuszczenia wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Budezonid – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności budezonidu, glikokortykosteroidu, wykazały, że jego działanie ogólnoustrojowe, takie jak zmniejszenie przyrostu masy ciała, zanik kory nadnerczy i tkanki limfoidalnej, jest porównywalne lub łagodniejsze niż innych kortykosteroidów. W badaniach na psach i szczurach stosowano dawki inhalacyjne 10-40-krotnie wyższe niż terapeutyczne bez toksyczności miejscowej dróg oddechowych. Długotrwałe podawanie doustne u szczurów (do 104 tygodni) skutkowało zmniejszeniem hematokrytu, hemoglobiny, erytrocytów oraz immunosupresją (istotne zmniejszenie limfocytów). U psów obserwowano dodatkowo hepatomegalię, wzrost aktywności enzymów wątrobowych i zanik nadnerczy. Budezonid nie wykazywał działania mutagennego in vitro i in vivo, a obserwowane zmiany nowotworowe u szczurów (glejaki, nowotwory wątrobowokomórkowe) były związane z mechanizmem receptorowym glikokortykosteroidów i nie potwierdzono ich klinicznego znaczenia u ludzi. W badaniach reprodukcyjnych u zwierząt kortykosteroidy, w tym budezonid, indukowały wady rozwojowe (rozszczep podniebienia, deformacje szkieletu), jednak przy dawkach terapeutycznych u ludzi nie wykazano takiego ryzyka. Działania teratogenne obserwowano jedynie przy podskórnym podawaniu dawek ≥100 µg/kg mc./dobę u szczurów i ≥5 µg/kg mc./dobę u królików, co przekracza kliniczne dawki wziewne (400 µg/dobę).
aminotransferaza alaninowa, badanie toksykokinetyczne, budezonid, czas protrombinowy, działanie immunosupresyjne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, formoterol, fosfataza zasadowa, gaz nośny HFA 134a, genotoksyczność, glejak mózgu, glikokortykosteroid, gwiaździak, hepatomegalia, nowotwór wątrobowokomórkowy, rozszczep podniebienia, tkanka limfoidalna, toksyczność przewlekła, wakuolizacja hepatocytów, wpływ na reprodukcję, zaburzenie rozwoju kości, zanik kory nadnerczy, zmniejszenie hematokrytu, zmniejszenie liczby limfocytów, zniekształcenie układu kostnego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atazanavir Zentiva 300 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa atazanawiru wykazały, że głównym narządem docelowym toksyczności jest wątroba, gdzie obserwowano minimalne do umiarkowanych wzrosty stężenia bilirubiny i enzymów wątrobowych, wakuolizację hepatocytów oraz ich hipertrofię. U samic myszy stwierdzono pojedyncze obumieranie komórek wątrobowych przy ekspozycji 12-krotnie wyższej niż u ludzi przy dawce 400 mg/dobę. U szczurów odnotowano nieznaczne do umiarkowanego zwiększenie cholesterolu i glukozy. W badaniach kardiotoksyczności in vitro atazanawir hamował kanał potasowy hERG o 15% przy stężeniu 30 μM (30-krotność Cmax wolnego leku u ludzi), wydłużając czas trwania potencjału czynnościowego o 13%. Wstępne badania u psów wykazały bradykardię zatokową oraz wydłużenie odstępów PR, QT i zespołu QRS, jednak długoterminowe badania nie potwierdziły tych zmian. Wpływ kliniczny tych obserwacji pozostaje niejasny, choć nie można wykluczyć ryzyka wydłużenia odstępu PR przy przedawkowaniu.
- Leksykon substancji czynnych
Olejek eukaliptusowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Olejek eukaliptusowy (Eucalypti aetheroleum) wykazuje akceptowalny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi, w tym 26-tygodniowymi badaniami przewlekłymi na szczurach i psach, które nie wykazały istotnej toksyczności histopatologicznej. Główny składnik olejku, 1,8-cyneol, podawany w dawkach 3750-30000 mg (381-3342 mg/kg m.c./dzień) przez 28 dni, indukował wakuolizację hepatocytów oraz uszkodzenia wątroby, nerek i ślinianek przyusznych przy dawce ≥600 mg/kg m.c./dzień. Wysokie dawki olejku powodowały także obniżenie aktywności ośrodkowego układu nerwowego (OUN) i układu ruchu, co jest prawdopodobnie wynikiem niespecyficznych oddziaływań membranowych. Ponadto, olejek zwiększał przepływ krwi przez nerki, podnosząc szybkość przesączania kłębuszkowego i wywołując efekt moczopędny, a także zmniejszał perystaltykę przewodu pokarmowego i produkcję soku żołądkowego, choć mechanizm tego ostatniego pozostaje niejasny.
8-cyneol, działanie teratogenne, efekt moczopędny, genotoksyczność, kancerogenność, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, olejek eukaliptusowy, ośrodkowy układ nerwowy, perystaltyka przewodu pokarmowego, profil bezpieczeństwa, przenikanie przez łożysko, przepływ nerkowy, przesączanie kłębuszkowe, rakotwórczość, sok żołądkowy, teratogenność, toksyczność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozród, układ oddechowy, układ ruchu, układ sercowo-naczyniowy, upośledzenie płodności, uszkodzenie wątroby, wakuolizacja hepatocytów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atazanavir Accord 150 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa atazanawiru wykazały hepatotoksyczność manifestującą się minimalnym do umiarkowanego wzrostem bilirubiny i enzymów wątrobowych, wakuolizacją oraz hipertrofią hepatocytów u myszy, szczurów i psów, przy ekspozycji co najmniej równej terapeutycznej dawce 400 mg/dobę u ludzi. Martwica hepatocytów występowała jedynie u samic myszy przy ekspozycji 12-krotnie wyższej niż u ludzi. W badaniach kardiologicznych odnotowano hamowanie kanału potasowego hERG o 15% przy stężeniu 30 μM (30-krotność Cmax wolnego leku u ludzi), wydłużenie APD90 o 13% w włóknach Purkinjego oraz zmiany EKG (bradykardia zatokowa, wydłużenie PR, QT i QRS) w krótkoterminowych badaniach u psów, jednak bez potwierdzenia w długoterminowych badaniach 9-miesięcznych. Potencjalny wpływ na przewodnictwo elektryczne serca u ludzi, zwłaszcza ryzyko wydłużenia odstępu PR przy przedawkowaniu, pozostaje nie do końca poznany.
aberracje chromosomalne, badanie toksyczności, bilirubina w surowicy, bradykardia zatokowa, działanie drażniące, działanie teratogenne, ekspozycja terapeutyczna, enzymy wątrobowe, genotoksyczność, gruczolak wątroby, kanał potasowy hERG, martwica hepatocytów, mikrojądra w szpiku, naprawa DNA, odstęp PR, odstęp QT, potencjał czynnościowy, potencjał rakotwórczy, stężenie cholesterolu, test Amesa, wakuolizacja hepatocytów, wątroba, zespół QRS, zmętnienie rogówki - Leksykon substancji czynnych
Lewomentol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Lewomentol wykazuje niski potencjał toksyczności ostrej, co potwierdzają badania przedkliniczne na zwierzętach i in vitro. Jednakże, przy wielokrotnym podaniu doustnym w wysokich dawkach (200, 400, 800 mg/kg mc./dobę przez 28 dni u szczurów) obserwowano hepatotoksyczność manifestującą się zwiększeniem masy wątroby oraz wakuolizacją hepatocytów, prawdopodobnie związaną z indukcją enzymów wątrobowych. Badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały uszkodzeń chromosomów, a dane epidemiologiczne nie potwierdzają działania rakotwórczego lewomentolu. Ponadto, nie stwierdzono działania embriotoksycznego ani teratogennego, co potwierdzają badania dla produktów Neo-angin szałwia i Neo-angin wiśnia. Niemniej jednak, brak jest pełnych danych dotyczących wpływu na reprodukcję i przebieg ciąży u zwierząt dla niektórych preparatów, co wskazuje na konieczność dalszych badań w tym zakresie.
badanie in vitro, badanie in vivo, białkomocz, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, hepatotoksyczność lewomentolu, indukcja enzymów wątrobowych, methemoglobina, powiększenie wątroby, rak przełyku, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na reprodukcję, uszkodzenie chromosomów, uszkodzenie wątroby, wakuolizacja hepatocytów, zahamowanie czynności tarczycy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tafen Nasal 50 mcg/dawkę donosową
Przedkliniczne badania budezonidu, substancji czynnej preparatu Tafen Nasal, wykazały, że podskórne podawanie dawki 5 μg/kg mc./dobę przez 14 dni nie powodowało istotnych zmian klinicznych, biochemicznych, hematologicznych ani histopatologicznych u szczurów. Zwiększenie dawki do 20 μg/kg mc./dobę skutkowało zmniejszeniem przyrostu masy ciała, wzrostem erytrocytów i hemoglobiny, spadkiem liczby limfocytów, nieznacznym wydłużeniem czasu protrombinowego oraz zmniejszeniem masy nadnerczy. Dawka 80 μg/kg mc./dobę pogłębiła te zmiany, dodatkowo wywołując wakuolizację hepatocytów i zmniejszenie liczby limfocytów w węzłach chłonnych, jednak bez wpływu na długość życia zwierząt.
aerozol do nosa, badanie hematologiczne, badanie histopatologiczne, budezonid, czas protrombinowy, działanie teratogenne, działanie toksyczne, erytrocyt, hemoglobina, limfocyt, masa ciała płodu, nadnercze, parametry biochemiczne krwi, poronienie, śledziona, substancja czynna, Tafen Nasal, wakuolizacja hepatocytów, węzeł chłonny, wpływ teratogenny, zaburzenia rozwoju kości - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pudroderm (9,8 mg + 245 mg + 9,8 mg)/g
Przedkliniczne dane bezpieczeństwa produktu leczniczego Pudroderm (9,8 mg + 9,8 mg + 245 mg/g, zawiesina na skórę) opierają się na toksyczności poszczególnych substancji czynnych: benzokainy, tlenku cynku i lewomentolu. Benzokaina i lewomentol wykazują niską toksyczność ostrą, co wskazuje na ich bezpieczeństwo przy jednorazowym podaniu. Tlenek cynku również charakteryzuje się bardzo niską toksycznością ostrą i jest klasyfikowany jako substancja praktycznie nietoksyczna, choć wziewne podanie może powodować objawy ze strony układu oddechowego. Doustne podawanie lewomentolu w dawkach 200, 400 i 800 mg/kg mc./dobę przez 28 dni powodowało zmiany w wątrobie (zwiększenie masy i wakuolizację hepatocytów), prawdopodobnie wskutek indukcji enzymów wątrobowych. Brak jest danych dotyczących toksyczności po wielokrotnym doustnym podaniu benzokainy i tlenku cynku.
benzokaina, działanie drażniące, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, fotomutagenność, genotoksyczność, indukcja enzymów wątrobowych, keratyna naskórka, lewomentol, podanie wziewne, profil bezpieczeństwa, promieniowanie ultrafioletowe, rak przełyku, śmiertelność płodów, tlenek cynku, toksyczność dermalna, toksyczność doustna, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra, urodzeniowa masa ciała, uszkodzenie chromosomów, wakuolizacja hepatocytów, wolne rodniki, wpływ na reprodukcję, zaburzenie oddychania - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bronchosol Maxipuren 200 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne produktu leczniczego Bronchosol MAXIPUREN, zawierającego 200 mg olejku eukaliptusowego, wykazały brak istotnych zagrożeń toksykologicznych przy standardowych testach oceniających toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, teratogenność oraz potencjalną kancerogenność. W badaniach farmakologicznych na szczurach samcach, 1,8-cyneol podawany w dawkach od 381 do 3342 mg/kg mc./dobę przez 28 dni wywołał wakuolizację hepatocytów oraz zmiany strukturalne w wątrobie, nerkach i śliniankach przyusznych przy dawce ≥600 mg/kg mc./dobę, co wskazuje na dawko-zależną toksyczność narządową. Badania na modelu mysim nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, co sugeruje bezpieczeństwo w zakresie funkcji rozrodczych.
8-cyneol, badanie genotoksyczności, działanie teratogenne, ekspozycja na substancję, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, indukcja procesu nowotworowego, kancerogenność, nerki, olejek eukaliptusowy, płodność, teratogenność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, uszkodzenie materiału genetycznego, uszkodzenie narządów wewnętrznych, wada rozwojowa, wakuolizacja hepatocytów, wakuolizacja komórek wątrobowych, wątroba