receptory alfa i beta

Receptory alfa i beta należą do grupy receptorów adrenergicznych (adrenoreceptorów), które odgrywają kluczową rolę w odpowiedzi organizmu na katecholaminy, takie jak adrenalina i noradrenalina. Stanowią one elementy układu współczulnego autonomicznego układu nerwowego.

Receptory alfa (α) dzielą się na podtypy α1 i α2. Receptory α1 występują głównie w mięśniach gładkich naczyń krwionośnych i po aktywacji powodują skurcz naczyń (wazokonstrykcję), wzrost ciśnienia tętniczego oraz skurcz zwieraczy przewodu pokarmowego. Receptory α2 znajdują się presynaptycznie i działają jako autoreceptory hamujące wydzielanie noradrenaliny, a także w trzustce, gdzie hamują wydzielanie insuliny.

Receptory beta (β) dzielą się na trzy podtypy: β1, β2 i β3. Receptory β1 zlokalizowane są głównie w sercu, gdzie ich aktywacja powoduje przyspieszenie akcji serca (chronotropia dodatnia), zwiększenie siły skurczu (inotropia dodatnia) oraz przyspieszenie przewodnictwa (dromotropia dodatnia). Receptory β2 występują przede wszystkim w oskrzelach, naczyniach krwionośnych mięśni szkieletowych i macicy, gdzie ich pobudzenie prowadzi do rozkurczu. Receptory β3 znajdują się głównie w tkance tłuszczowej i odpowiadają za lipolizę.

Znajomość farmakologii receptorów alfa i beta ma kluczowe znaczenie w leczeniu wielu chorób, w tym nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca, astmy oskrzelowej czy jaskry. Selektywni antagoniści tych receptorów (tzw. alfa-blokery i beta-blokery) oraz selektywni agoniści (np. beta-mimetyki) stanowią ważną grupę leków stosowanych w codziennej praktyce klinicznej.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przedawkowanie – Xylodont 2% 20 mg/ml

Przedawkowanie lidokainy chlorowodorku zawartej w preparacie Xylodont 2% (20 mg/ml) może prowadzić do poważnych objawów toksyczności, głównie ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Toksyczność lidokainy przebiega dwufazowo: początkowo występuje faza pobudzenia objawiająca się niepokojem, pobudzeniem psychoruchowym, drżeniami, zawrotami głowy, rozszerzeniem źrenic (mydriaza), hipertermią oraz przyspieszonym metabolizmem, a następnie faza depresji OUN, która może prowadzić do drgawek i szczękościsku. W standardowym wkładzie 1,8 ml Xylodontu znajduje się 36 mg lidokainy, a ryzyko przedawkowania wzrasta przy podaniu wielu wkładów, szczególnie u pacjentów z niską masą ciała lub zaburzeniami funkcji wątroby i nerek. Przypadkowe dożylne podanie nawet niewielkiej objętości roztworu może skutkować szybkim rozwojem objawów toksyczności.
analeptyki, atropina, barbiturany, depresja rdzenia przedłużonego, dezorientacja, diazepam, drgawki, drżenie, hipertermia, hipotonia ortostatyczna, konwulsje, lidokainy chlorowodorek, mydriaza, napad drgawkowy, ośrodkowy układ nerwowy, pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, receptory alfa i beta, resuscytacja, szczękościsk, toksyczność lidokainy, zawroty głowy
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cordarone 50 mg/ml

Cordarone (chlorowodorek amiodaronu) to lek przeciwarytmiczny klasy III wg Vaughana Williamsa, dostępny w roztworze do wstrzykiwań o stężeniu 50 mg/ml (150 mg w ampułce 3 ml). Jego działanie polega na wydłużeniu fazy 3 potencjału czynnościowego komórek mięśnia sercowego poprzez hamowanie przepływu jonów potasu, a także na działaniu antyadrenergicznym na receptory alfa i beta. Amiodaron zwalnia czynność serca przez obniżenie automatyzmu węzła zatokowego, spowalnia przewodzenie w węźle zatokowo-przedsionkowym, przedsionkach i węźle przedsionkowo-komorowym, wydłuża okres refrakcji i zmniejsza pobudliwość komórek mięśnia sercowego, nie wykazując ujemnego działania inotropowego, co umożliwia jego stosowanie u pacjentów z niewydolnością serca. U dzieci stosowano dawkę nasycającą 5 mg/kg podawaną w 20 minut do 2 godzin oraz dawkę podtrzymującą 10-15 mg/kg/dobę w infuzji ciągłej.
atropina, badanie ALIVE, badanie ARREST, bradykardia, chlorowodorek amiodaronu, częstoskurcz komorowy, dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, defibrylacja, dopamina, dysfagia, działanie inotropowe, elektrofizjologia serca, iloraz szans, infuzja ciągła, klasyfikacja Vaughana-Williamsa, kurczliwość mięśnia sercowego, lek przeciwarytmiczny, lidokaina, mięsień sercowy, migotanie komór, niedociśnienie, niewydolność serca, okres refrakcji, potencjał czynnościowy, przedział ufności, randomizacja, receptory alfa i beta, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, roztwór do wstrzykiwań, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, węzeł zatokowy, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie krążenia
Leksykon leków
Przedawkowanie – Xylodont 2% z adrenaliną 1:100.000 (20 mg + 0,01 mg)/ml

Przedawkowanie Xylodont 2%, zawierającego lidokainę chlorowodorek (20 mg/ml) oraz adrenalinę w stężeniach 1:100 000, 1:80 000 lub 1:50 000, prowadzi do toksycznych efektów na ośrodkowy układ nerwowy i układ sercowo-naczyniowy. Objawy kliniczne obejmują pobudzenie OUN (drżenia, dezorientacja, rozszerzenie źrenic), zawroty głowy, przyspieszony metabolizm oraz hipertermię. W przypadku bardzo dużych dawek mogą wystąpić szczękościsk i drgawki, stanowiące bezpośrednie zagrożenie życia. Toksyczność wynika z wysokich stężeń lidokainy w osoczu, najczęściej po przypadkowym dożylnym podaniu preparatu, a obecność adrenaliny potęguje objawy adrenergiczne, zwłaszcza przy wyższych stężeniach (do 0,02 mg/ml w roztworze 1:50 000).
adrenalina, barbiturany, bezdech, depresja rdzenia przedłużonego, diazepam, drgawki, działanie adrenergiczne, glikokortykosteroidy, hipertermia, lidokainy chlorowodorek, miejscowy środek znieczulający, mydriaza, napad drgawkowy, obkurczenie naczyń krwionośnych, ośrodkowy układ nerwowy, pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, podwyższona temperatura ciała, postępowanie ratunkowe, przyspieszony metabolizm, receptory alfa i beta, rozszerzenie źrenic, siarczan atropiny, szczękościsk, sztuczne oddychanie, układ sercowo-naczyniowy, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenia oddychania, zawroty głowy
Leksykon leków
Przedawkowanie – Xylodont 2% z adrenaliną 1:50.000 (20 mg + 0,02 mg)/ml

Przedawkowanie Xylodontu 2% z adrenaliną prowadzi do toksycznych efektów głównie na ośrodkowy układ nerwowy i układ sercowo-naczyniowy, wynikających z wysokich stężeń leku w osoczu, często spowodowanych przypadkowym dożylnym podaniem. Objawy przedawkowania obejmują pobudzenie OUN (stan podniecenia, dezorientacja, drżenia), zawroty głowy, mydriazę, hipertermię, szczękościsk oraz drgawki, które nasilają się wraz z dawką. Szczególnie niebezpieczne są drgawki i szczękościsk pojawiające się po bardzo dużych dawkach. Warto podkreślić, że dawki terapeutyczne muszą być ściśle przestrzegane, a przypadkowe dożylne wstrzyknięcie stanowi główną przyczynę powikłań.
analeptyk, barbiturany, depresja rdzenia przedłużonego, dezorientacja, diazepam, drgawki, drożność dróg oddechowych, działanie adrenergiczne, glikokortykosteoid, hipertermia, mydriaza, objaw toksyczny, obkurczenie naczyń, ośrodkowy układ nerwowy, parametry hemodynamiczne, pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, podrażnienie ośrodkowego układu nerwowego, przyspieszony metabolizm, receptory alfa i beta, rozszerzenie źrenic, saturacja, siarczan atropiny, środek znieczulający miejscowy, szczękościsk, sztuczne oddychanie, układ sercowo-naczyniowy, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenia oddychania, zawroty głowy
Leksykon substancji czynnych
Mepiwakaina – Przedawkowanie

Mepiwakaina, stosowana powszechnie w stomatologii w preparatach takich jak Mepidont 2% z adrenaliną czy Scandonest, może wywołać poważne objawy toksyczności przy przekroczeniu maksymalnych dawek lub w wyniku niezamierzonego wstrzyknięcia donaczyniowego. Toksyczność manifestuje się przede wszystkim objawami neurologicznymi (pobudzenie, parestezje, drgawki) pojawiającymi się przy stężeniach w osoczu powyżej 5 mg/L, a nasilonymi przy ≥10 mg/L. Dalsze objawy obejmują zaburzenia układu oddechowego (niedostateczna wentylacja, zatrzymanie oddechu) oraz układu sercowo-naczyniowego (niedociśnienie, bradykardia, arytmie, zatrzymanie akcji serca). Kwasica metaboliczna nasila toksyczne działanie mepiwakainy, a szybkie wstrzyknięcie do naczynia może prowadzić do niewydolności mięśnia sercowego nawet przed wystąpieniem uszkodzenia OUN.
analeptyki, arytmia, barbiturany, bradykardia, depresja sercowo-naczyniowa, diazepam, drgawki, działanie inotropowe, glikokortykosteroidy, hiperkapnia, hipoksja, kwasica, mepiwakaina, miejscowy środek znieczulający, niedociśnienie, niedotlenienie, niewydolność mięśnia sercowego, ośrodkowy układ nerwowy, OUN, parestezje, przedawkowanie bezwzględne, przedawkowanie względne, receptory alfa i beta, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, siarczan atropiny, stężenie leku w osoczu, szczękościsk, tętnica wieńcowa, układ sercowo-naczyniowy, wstrzyknięcie donaczyniowe, wstrzyknięcie dożylne, zakwaszenie moczu, zatrzymanie czynności serca

receptory alfa i beta

Powiązane wpisy

Przedawkowanie – Xylodont 2% 20 mg/ml

Właściwości farmakodynamiczne – Cordarone 50 mg/ml

Przedawkowanie – Xylodont 2% z adrenaliną 1:100.000 (20 mg + 0,01 mg)/ml

Przedawkowanie – Xylodont 2% z adrenaliną 1:50.000 (20 mg + 0,02 mg)/ml

Mepiwakaina – Przedawkowanie