zwężenie zastawek serca
Zwężenie zastawek serca (stenoza zastawkowa) to patologiczne zmniejszenie powierzchni ujścia zastawkowego, prowadzące do utrudnienia przepływu krwi przez zastawkę. Najczęściej dotyczy zastawki aortalnej (stenoza aortalna) oraz zastawki mitralnej (stenoza mitralna), rzadziej zastawki trójdzielnej lub płucnej.
Etiologia zwężenia zastawkowego obejmuje zmiany wrodzone (np. dwupłatkowa zastawka aortalna), degeneracyjne (zwapnienia), poinfekcyjne (po gorączce reumatycznej) oraz pourazowe. W krajach rozwiniętych dominują przyczyny degeneracyjne związane z wiekiem, podczas gdy w krajach rozwijających się nadal istotną rolę odgrywa gorączka reumatyczna.
Objawy kliniczne zależą od stopnia zwężenia i zaawansowania choroby. Wczesne stadia mogą przebiegać bezobjawowo. W miarę postępu choroby pojawiają się: duszność wysiłkowa, zmęczenie, zawroty głowy, omdlenia, ból w klatce piersiowej oraz objawy niewydolności serca. W badaniu fizykalnym charakterystyczny jest szmer skurczowy lub rozkurczowy (zależnie od zajętej zastawki).
Diagnostyka obejmuje badanie echokardiograficzne (podstawowa metoda), EKG, RTG klatki piersiowej oraz w wybranych przypadkach cewnikowanie serca. Echokardiografia pozwala określić stopień zwężenia, gradient ciśnień przez zastawkę oraz powierzchnię ujścia zastawkowego.
Leczenie zależy od stopnia zwężenia, objawów klinicznych i ogólnego stanu pacjenta. W przypadku ciężkiego objawowego zwężenia metodą z wyboru jest leczenie zabiegowe: wymiana zastawki (chirurgiczna lub przezcewnikowa TAVI), walwuloplastyka balonowa lub komisurotomia. Leczenie zachowawcze ma charakter objawowy i obejmuje farmakoterapię niewydolności serca oraz profilaktykę infekcyjnego zapalenia wsierdzia.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Etylefryna – Przeciwwskazania stosowania
Etylefryna, substancja czynna preparatu Effortil, jest sympatykomimetykiem o szerokim spektrum działania, jednak jej stosowanie jest obarczone licznymi przeciwwskazaniami. Bezwzględnie nie powinna być podawana pacjentom z nadwrażliwością na chlorowodorek etylefryny lub substancje pomocnicze, w tym parahydroksybenzoesany i pirosiarczyn sodu, które mogą wywoływać reakcje alergiczne. Wskazane jest unikanie leku u chorych z nadciśnieniem tętniczym, chorobą wieńcową, zdekompensowaną niewydolnością serca, kardiomiopatią przerostową z zawężeniem drogi odpływu komory lewej oraz zwężeniem zastawek serca lub dużych tętnic, ze względu na ryzyko nasilenia objawów i pogorszenia stanu klinicznego. Ponadto, etylefryna jest przeciwwskazana u pacjentów z nadczynnością tarczycy, guzem chromochłonnym nadnerczy, jaskrą z wąskim kątem przesączania oraz rozrostem gruczołu krokowego z zaleganiem moczu, gdzie może nasilać objawy tych schorzeń. Preparat zawiera 0,24 mg sodu w 1 ml (około 15 kropli), co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej.
arytmia, chlorowodorek etylefryny, choroba wieńcowa, dieta niskosodowa, działanie presyjne, działanie sympatykomimetyczne, etylefryna, guz chromochłonny nadnerczy, jaskra z wąskim kątem przesączania, kardiomiopatia przerostowa, katecholamina, mydriasis, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na substancję czynną, niedokrwienie mięśnia sercowego, ostry napad jaskry, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, pheochromocytoma, pierwszy trymestr ciąży, pirosiarczyn sodu, przełom nadciśnieniowy, przerost gruczołu krokowego, reakcja nadwrażliwości, receptor α-adrenergiczny, tyreotoksykoza, zaleganie moczu, zatrzymanie moczu, zdekompensowana niewydolność serca, zwężenie zastawek serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Adenosine Kabi
Adenozyna, stosowana w leczeniu częstoskurczu nadkomorowego, wymaga podawania wyłącznie w warunkach szpitalnych z ciągłym monitorowaniem EKG oraz dostępem do resuscytacji krążeniowo-oddechowej ze względu na ryzyko przemijających, a także zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z istotnymi schorzeniami sercowo-naczyniowymi, takimi jak zwężenie głównego pnia lewej tętnicy wieńcowej, niewyrównana hipowolemia, zwężenia zastawek serca, przecieki lewo-prawe, zapalenie osierdzia, dysfunkcja układu autonomicznego, zwężenie tętnic szyjnych z niewydolnością naczyniowo-mózgową oraz u osób po niedawnym zawale mięśnia sercowego czy z zaburzeniami przewodzenia (np. blok przedsionkowo-komorowy I stopnia). Adenozyna może wywołać znaczne niedociśnienie tętnicze, które może pogorszyć perfuzję mięśnia sercowego i hemodynamikę, a także ciężką bradykardię, szczególnie u pacjentów po transplantacji serca lub z utajoną chorobą węzła zatokowo-przedsionkowego. W takich przypadkach konieczne jest natychmiastowe przerwanie podawania leku. Dawkowanie adenozyny nie wymaga modyfikacji u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby, gdyż jej metabolizm nie zachodzi w tych narządach.
astma, asystolia, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chlorek sodu, choroba obturacyjna dróg oddechowych, choroba węzła zatokowo-przedsionkowego, dipirydamol, dławica piersiowa, dysfunkcja układu autonomicznego, hipowolemia, migotanie przedsionków, monitorowanie elektrokardiograficzne, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, niewydolność naczyniowo-mózgowa, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, przeciek lewo-prawy, przeszczep serca, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, skurcz oskrzeli, torsade de pointes, transplantacja serca, wydłużony odstęp QT, wysięk osierdziowy, zapalenie osierdzia, zatrzymanie akcji serca, zawał mięśnia sercowego, zespół długiego QT, zwężenie głównego pnia lewej tętnicy wieńcowej, zwężenie tętnic szyjnych, zwężenie zastawek serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Adenocor
Adenozyna, stosowana głównie w leczeniu napadów częstoskurczu nadkomorowego, wymaga podawania wyłącznie w warunkach szpitalnych z ciągłym monitorowaniem EKG oraz dostępem do sprzętu resuscytacyjnego ze względu na ryzyko przemijających, a także zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca. Lek może powodować przejściowy spadek ciśnienia tętniczego, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, takimi jak zwężenie głównego pnia lewej tętnicy wieńcowej, zwężenia zastawek serca, zapalenie osierdzia, czy dysfunkcja układu autonomicznego. Ponadto adenozyna może nasilać blok przedsionkowo-komorowy I stopnia oraz blok odnogi pęczka Hissa, a także wywoływać ciężką bradykardię, zwłaszcza u pacjentów po transplantacji serca lub z ukrytą chorobą węzła zatokowo-przedsionkowego. U pacjentów z migotaniem przedsionków i dodatkowym szlakiem przewodzenia istnieje ryzyko nasilonego przewodzenia przez ten szlak, co wymaga szczególnej uwagi.
adenozyna, asystolia, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba węzła zatokowo-przedsionkowego, częstoskurcz nadkomorowy, dipirydamol, dysfunkcja układu autonomicznego, hipowolemia, inhibitor wychwytu adenozyny, migotanie przedsionków, monitorowanie elektrokardiograficzne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, podanie śródkostne, przewlekła obturacyjna choroba płuc, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, skurcz oskrzeli, torsade de pointes, wydłużony odstęp QT, wysięk osierdziowy, zapalenie osierdzia, zawał mięśnia sercowego, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a, zwężenie zastawek serca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Plendil 5 mg
Produkt leczniczy Plendil, zawierający felodypinę w dawkach 5 mg i 10 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na felodypinę lub substancje pomocnicze, takie jak laktoza (28 mg/tabletka) oraz hydroksystearynian makrogloglicerolu (5 mg w tabletce 5 mg i 10 mg w tabletce 10 mg), które mogą wywoływać reakcje alergiczne. Kluczowe przeciwwskazania kardiologiczne obejmują niewyrównaną niewydolność serca, ostrą fazę zawału mięśnia sercowego oraz niestabilną dusznicę bolesną, gdzie stosowanie felodypiny może pogorszyć stan pacjenta i zwiększyć ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.
antagonista kanału wapniowego, farmakoterapia, felodypina, gradient ciśnień, hydroksystearynian makrogologlicerolu, kardiomiopatia przerostowa, nadwrażliwość na lek, niestabilna dusznica bolesna, niewyrównana niewydolność serca, ostry zespół wieńcowy, reakcja alergiczna, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wada zastawkowa, zawał mięśnia sercowego, zwężenie drogi odpływu, zwężenie zastawek serca - Leksykon substancji czynnych
Adenozyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Adenozyna jest lekiem stosowanym głównie w leczeniu częstoskurczu nadkomorowego, wymagającym podawania wyłącznie w warunkach szpitalnych z ciągłym monitorowaniem EKG oraz dostępem do sprzętu resuscytacyjnego. Lek może wywoływać przemijające zaburzenia rytmu serca, spadek ciśnienia tętniczego oraz ciężkie bradykardie, szczególnie u pacjentów z chorobami serca takimi jak zwężenie głównego pnia lewej tętnicy wieńcowej, niewyrównana hipowolemia, zwężenia zastawek, przecieki lewo-prawe, zapalenie osierdzia, dysfunkcje układu autonomicznego, czy niedawno przebyty zawał mięśnia sercowego. U pacjentów po przeszczepie serca (poniżej 1 roku) zaleca się zmniejszenie dawki lub ścisłe monitorowanie ze względu na zwiększoną wrażliwość mięśnia sercowego. Adenozyna jest przeciwwskazana u pacjentów leczonych dipirydamolem, a w przypadku konieczności podania leku należy odstawić dipirydamol na co najmniej 24 godziny lub zmniejszyć dawkę adenozyny. Preparaty zawierają 3,54 mg sodu na 1 ml, co jest istotne u pacjentów z ograniczoną funkcją nerek lub kontrolujących spożycie sodu.
adenozyna, arytmia przedsionkowa, astma oskrzelowa, asystolia, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba węzła zatokowo-przedsionkowego, ciśnienie tętnicze, częstoskurcz nadkomorowy, dipirydamol, dławica piersiowa, dysfunkcja układu autonomicznego, hipowolemnia, migotanie przedsionków, monitorowanie elektrokardiograficzne, napady drgawkowe, niedociśnienie tętnicze, niewydolność naczyniowo-mózgowa, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, POChP, podanie śródkostne, przeciek lewo-prawy, przewlekła obturacyjna choroba płuc, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, skurcz oskrzeli, torsade de pointes, transplantacja serca, trzepotanie przedsionków, wydłużony odstęp QT, wysięk osierdziowy, zaburzenia przewodzenia, zapalenie osierdzia, zawał mięśnia sercowego, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a, zespół WPW, zwężenie głównego pnia lewej tętnicy wieńcowej, zwężenie tętnic szyjnych, zwężenie zastawek serca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Effortil 7,5 mg/g
Effortil (chlorowodorek etylefryny 7,5 mg/g w kroplach doustnych) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze (parahydroksybenzoesan metylu, propylu, pirosiarczyn sodu). Nie należy go stosować u osób z nadciśnieniem tętniczym, chorobą wieńcową, zdekompensowaną niewydolnością serca, kardiomiopatią przerostową z zawężeniem drogi odpływu lewej komory, zwężeniem zastawek serca lub dużych tętnic, nadczynnością tarczycy, guzem chromochłonnym nadnerczy, jaskrą z wąskim kątem przesączania oraz rozrostem gruczołu krokowego z zaleganiem moczu. Lek może nasilać objawy tych schorzeń poprzez działanie presyjne, adrenergiczne i sympatykomimetyczne, co prowadzi do ryzyka powikłań takich jak wzrost ciśnienia tętniczego, niedokrwienie mięśnia sercowego, pogorszenie hemodynamiki czy retencja moczu.
chlorowodorek etylefryny, choroba wieńcowa, ciśnienie śródgałkowe, działanie adrenergiczne, działanie presyjne, działanie sympatykomimetyczne, guz chromochłonny nadnerczy, jaskra z wąskim kątem, kardiomiopatia przerostowa, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na substancję czynną, niedokrwienie mięśnia sercowego, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, pheochromocytoma, pierwszy trymestr ciąży, pirosiarczyn sodu, przełom nadciśnieniowy, retencja moczu, rozrost gruczołu krokowego, zaleganie moczu, zdekompensowana niewydolność serca, zwężenie tętnic, zwężenie zastawek serca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Plendil 10 mg
Felodypina, zawarta w leku Plendil w dawkach 5 mg i 10 mg o przedłużonym uwalnianiu, jest przeciwwskazana u kobiet w ciąży ze względu na ryzyko teratogenne oraz u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub pomocnicze, takie jak laktoza (28 mg/tabletka) i hydroksystearynian makrogologlicerolu (5 mg w tabletce 5 mg, 10 mg w tabletce 10 mg). Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z niewyrównaną niewydolnością serca, ostrą fazą zawału mięśnia sercowego, niestabilną dusznicą bolesną, hemodynamicznie istotnym zwężeniem zastawek serca oraz dynamicznym zwężeniem drogi odpływu z serca, np. w kardiomiopatii przerostowej, ze względu na ryzyko pogorszenia stanu klinicznego i perfuzji wieńcowej.
antagonista wapnia, diagnostyka kardiologiczna, dusznica bolesna, kardiomiopatia przerostowa, niestabilna dusznica bolesna, niestabilność wieńcowa, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, niewyrównana niewydolność serca, ostry zawał mięśnia sercowego, pochodna dihydropirydyny, reakcja alergiczna, zaostrzenie niewydolności serca, zawał mięśnia sercowego, zwężenie zastawek serca