zaostrzenie niewydolności serca

Zaostrzenie niewydolności serca (ZNS) to nagłe lub stopniowe nasilenie objawów i oznak niewydolności serca, które wymaga pilnej interwencji medycznej. Stan ten charakteryzuje się pogorszeniem zdolności serca do pompowania krwi, co prowadzi do zastoju płucnego i/lub obwodowego.

Najczęstsze objawy zaostrzenia niewydolności serca obejmują narastającą duszność (także spoczynkową i nocną), obrzęki obwodowe, zwiększenie masy ciała, orthopnoe, osłabienie, ograniczenie tolerancji wysiłku oraz kaszel (czasem z odkrztuszaniem pienistej plwociny). W badaniu fizykalnym stwierdza się zastój w krążeniu płucnym (trzeszczenia nad polami płucnymi), poszerzenie żył szyjnych i hepatomegalię.

Główne przyczyny zaostrzenia to niedostateczna adherencja do zaleceń (nieprzestrzeganie diety niskosodowej, niestosowanie się do farmakoterapii), ostre zespoły wieńcowe, zaburzenia rytmu serca, infekcje (szczególnie układu oddechowego), nadciśnienie tętnicze oraz zatorowość płucna. Diagnostyka obejmuje badania laboratoryjne (peptydy natriuretyczne, troponiny, parametry nerkowe, elektrolity), EKG, RTG klatki piersiowej oraz echokardiografię.

Leczenie ZNS polega na optymalizacji wolemii (diuretyki pętlowe), zmniejszeniu obciążenia wstępnego i następczego (azotany, inhibitory ACE/ARB), a w cięższych przypadkach stosuje się leki inotropowe. W przypadku współistniejących zaburzeń rytmu konieczna jest ich korekcja. Pacjenci z ciężkim zaostrzeniem wymagają hospitalizacji, a niekiedy mechanicznego wspomagania krążenia.

Zapobieganie kolejnym zaostrzeniom obejmuje edukację pacjenta, regularną optymalizację farmakoterapii, monitorowanie masy ciała oraz wczesne rozpoznawanie i leczenie czynników wywołujących. Nowoczesne podejście do prowadzenia pacjentów z niewydolnością serca zakłada kompleksową opiekę wielospecjalistyczną, która znacząco zmniejsza ryzyko ponownych zaostrzeń i hospitalizacji.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl