wolne hormony tarczycy

Wolne hormony tarczycy to frakcja hormonów tarczycy (fT3 i fT4), która nie jest związana z białkami transportowymi w surowicy krwi. Ta niezwiązana frakcja stanowi jedynie niewielki procent całkowitej ilości hormonów tarczycy w krwiobiegu (ok. 0,03% dla T4 i 0,3% dla T3), jednak to właśnie ona jest biologicznie aktywna i może przenikać do komórek docelowych.

Oznaczanie stężenia wolnych hormonów tarczycy (fT3 i fT4) w surowicy jest podstawowym badaniem w diagnostyce zaburzeń funkcji tarczycy. W przeciwieństwie do oznaczeń całkowitych stężeń hormonów tarczycy, pomiar wolnych frakcji nie jest zależny od stężenia białek wiążących, co czyni go bardziej wiarygodnym wskaźnikiem rzeczywistego stanu czynnościowego tarczycy.

Wartości referencyjne dla wolnych hormonów tarczycy mogą się różnić w zależności od laboratorium, jednak typowo dla fT4 wynoszą 0,8-1,8 ng/dl (10-23 pmol/l), a dla fT3 2,3-4,2 pg/ml (3,5-6,5 pmol/l). Podwyższone stężenia wolnych hormonów tarczycy obserwuje się w nadczynności tarczycy, natomiast obniżone w niedoczynności tego gruczołu.

Interpretacja wyników wolnych hormonów tarczycy powinna zawsze uwzględniać równoczesne oznaczenie TSH oraz stan kliniczny pacjenta. W niektórych stanach, jak ciężkie choroby ogólnoustrojowe czy przyjmowanie określonych leków (amiodaron, glikokortykosteroidy), mogą występować zaburzenia konwersji obwodowej T4 do T3, co wpływa na stężenia wolnych hormonów tarczycy bez faktycznego zaburzenia funkcji samego gruczołu tarczowego.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl