biodostępność biologiczna
Biodostępność biologiczna to parametr farmakokinetyczny określający, jaka część substancji aktywnej zawartej w podanym leku dociera do krążenia ogólnego i jest dostępna w miejscu działania. Jest to kluczowy wskaźnik w farmakologii klinicznej, decydujący o skuteczności terapeutycznej leku.
Biodostępność jest wyrażana jako stosunek (często w procentach) ilości substancji, która dotarła do krążenia ogólnego, do całkowitej podanej dawki. Dla leków podawanych dożylnie biodostępność wynosi 100%, natomiast dla innych dróg podania (doustnej, przezskórnej, podjęzykowej) wartość ta jest zwykle niższa ze względu na efekt pierwszego przejścia przez wątrobę i inne bariery fizjologiczne.
Na biodostępność biologiczną wpływa wiele czynników, m.in.: postać farmaceutyczna leku, właściwości fizykochemiczne substancji czynnej, stan fizjologiczny pacjenta, interakcje z pokarmem lub innymi lekami oraz indywidualne różnice w metabolizmie. Znajomość biodostępności jest niezbędna przy ustalaniu dawkowania leków i ocenie równoważności biologicznej preparatów generycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dabigatran Eteksylan Stada 75 mg
Dabigatran eteksylan jest prolekiem, który po podaniu doustnym ulega szybkiej hydrolizie do aktywnego dabigatranu, charakteryzującego się bezwzględną biodostępnością około 6,5%. Maksymalne stężenie (Cmax) osiągane jest w ciągu 0,5-2 godzin u zdrowych ochotników, natomiast w warunkach pooperacyjnych czas ten wydłuża się do około 6 godzin, co jest związane z wpływem znieczulenia ogólnego, porażenia mięśniówki przewodu pokarmowego oraz samego zabiegu chirurgicznego. Wchłanianie jest proporcjonalne do dawki, a integralność kapsułek HPMC jest kluczowa dla uniknięcia niezamierzonego wzrostu biodostępności (do 75% po podaniu pojedynczej dawki). Dabigatran wykazuje umiarkowaną dystrybucję tkankową (Vd 60-70 l) i niski stopień wiązania z białkami osocza (34-35%). Metabolizowany jest głównie do farmakologicznie aktywnych acyloglukuronidów, a eliminacja odbywa się przede wszystkim przez nerki (ok. 85% w moczu), z klirensem około 100 ml/min, odpowiadającym przesączaniu kłębuszkowemu. Okres półtrwania u osób starszych wynosi około 11-14 godzin i ulega wydłużeniu w niewydolności nerek.
acyloglukuronid, biodostępność biologiczna, dabigatran eteksylan, dystrybucja tkankowa, działanie przeciwzakrzepowe, ekspozycja na dabigatran, hemodializa, hydroksypropylometyloceluloza, hydroliza esterazowa, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens dabigatranu, krzywa dwuwykładnicza, migotanie przedsionków, niewydolność nerek, niezastawkowe migotanie przedsionków, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, parametry farmakokinetyczne, profil farmakokinetyczny, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie osoczowe, umiarkowana niewydolność wątroby, wiązanie z białkami osocza, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Antytrombina – Właściwości farmakokinetyczne
Antytrombina pochodząca z osocza ludzkiego, podawana dożylnie, wykazuje natychmiastowe działanie z dostępnością biologiczną około 65% (na podstawie preparatu Kybernin P) i osiąga maksymalne stężenie (tmax) po około 1,15 godziny. Jej dystrybucja i metabolizm przebiegają zgodnie z fizjologicznymi szlakami, co zapewnia przewidywalny profil farmakokinetyczny. Średni okres półtrwania antytrombiny wynosi około 3 dni, jednak w przypadku preparatu Kybernin P jest nieco krótszy i wynosi do 2,5 dnia, co umożliwia dawkowanie co kilka dni. Wartości aktywności swoistej preparatów antytrombiny, określane metodą chromogenną zgodnie z Farmakopeą Europejską, wahają się od około 2,8 j.m./mg białka (Atenativ) do 3,3-8,6 j.m./mg białka (Kybernin P).
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Viantan –
Preparat Viantan, zawierający kompleks witamin rozpuszczalnych w wodzie i tłuszczach, podawany jest dożylnie w formie roztworu do infuzji, co zapewnia 100% biodostępność wszystkich składników, w tym witamin A (retynol), D3 (cholekalcyferol), E (all-rac-α-tokoferol), K1 (fitomenadion), C (kwas askorbowy) oraz witamin z grupy B. Po podaniu witaminy rozpuszczalne w tłuszczach dystrybuują się głównie do wątroby i tkanki tłuszczowej, natomiast witaminy rozpuszczalne w wodzie szybko rozprzestrzeniają się w płynach ustrojowych i tkankach o wysokiej zawartości wody. Metabolizm witamin przebiega zgodnie z fizjologicznymi szlakami biochemicznymi, a eliminacja jest zróżnicowana w zależności od rozpuszczalności: witaminy tłuszczowe wykazują długi czas półtrwania i tendencję do magazynowania, natomiast witaminy wodne są szybko wydalane z moczem, co minimalizuje ryzyko kumulacji.
all-rac-α-tokoferol, biodostępność biologiczna, biotyna, cholekalcyferol, cyjanokobalamina, czas półtrwania, efekt pierwszego przejścia, efekt toksyczny, farmakokinetyka, fitomenadion, hiperwitaminoza D, infuzja, kwas askorbowy, kwas foliowy, kwas pantotenowy, nikotynamid, pirydoksyna, retynol, ryboflawina, tiamina, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, witaminy rozpuszczalne w wodzie, witaminy z grupy B, właściwości hydrofilne, właściwości lipofilne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Danengo 110 mg
Dabigatran eteksylan, podawany doustnie w dawce 110 mg (Danengo), jest prolekiem ulegającym szybkiej i całkowitej konwersji do aktywnego dabigatranu poprzez hydrolizę katalizowaną przez esterazy. Bezwzględna biodostępność wynosi około 6,5%, a maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu 0,5-2 godzin u zdrowych ochotników, natomiast w warunkach pooperacyjnych czas ten wydłuża się do 6 godzin z powodu wpływu znieczulenia i zabiegu chirurgicznego. Dabigatran wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (34-35%) i umiarkowaną dystrybucję tkankową (Vd 60-70 L). Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (85% dawki), z klirensem około 100 mL/min, a okres półtrwania u osób starszych wynosi 11-14 godzin, wydłużając się u pacjentów z niewydolnością nerek (CrCL <30 mL/min do 27,2 h). Wchłanianie leku jest istotnie zależne od integralności kapsułki HPMC, której uszkodzenie może zwiększyć biodostępność nawet o 75%.
acyloglukuronid, badanie in vitro, biodostępność biologiczna, biodostępność leku, dabigatran, dabigatran eteksylat, dystrybucja tkankowa, esteraza, faza eliminacji, hemodializa, izoenzym cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niezastawkowe migotanie przedsionków, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie osoczowe, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT +pharma 16 mg + 10 mg + 12,5 mg
Produkt leczniczy Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT +pharma to złożony lek przeciwnadciśnieniowy zawierający kandesartan cileksetylu (antagonista receptora angiotensyny II), amlodypinę (bloker kanałów wapniowych) oraz hydrochlorotiazyd (diuretyk tiazydowy). Kandesartan wykazuje biodostępność około 40% (roztwór) i 34% (tabletka), osiąga Cmax po 3-4 godzinach, wiąże się z białkami osocza w >99%, a jego okres półtrwania wynosi około 9 godzin. Amlodypina ma biodostępność 64-80%, Cmax po 6-12 godzinach, wiązanie z białkami 97,5%, oraz długi okres półtrwania 35-50 godzin. Hydrochlorotiazyd osiąga Cmax po 2-5 godzinach, wiąże się z białkami w 64%, a jego okres półtrwania wynosi 10-15 godzin. Kandesartan i hydrochlorotiazyd są wydalane głównie w postaci niezmienionej z moczem, natomiast amlodypina jest intensywnie metabolizowana w wątrobie do nieaktywnych metabolitów. Nie stwierdzono istotnych interakcji farmakokinetycznych między składnikami leku po podaniu pojedynczej dawki.
amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, biodostępność biologiczna, bloker kanałów wapniowych, diuretyk tiazydowy, eliminacja nerkowa, farmakokinetyka kandesartanu, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, hydrochlorotiazyd, interakcje farmakokinetyczne, izoenzym CYP2C9, kandesartan cyleksetylu, klirens nerkowy, lek przeciwnadciśnieniowy, niewydolność krążenia, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Eksemestan – Właściwości farmakokinetyczne
Eksemestan, stosowany w terapii raka piersi w dawce 25 mg, charakteryzuje się szybkim i znacznym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, choć całkowita dostępność biologiczna u ludzi jest ograniczona efektem pierwszego przejścia. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) wynosi 18 ng/ml i osiągane jest po około 2 godzinach od podania. Podanie leku z pokarmem zwiększa dostępność biologiczną o 40%. Objętość dystrybucji jest bardzo duża (~20 000 l), a okres półtrwania wynosi 24 godziny, z liniową kinetyką dystrybucji. Eksemestan wiąże się silnie z białkami osocza (90%), niezależnie od stężenia, i nie wykazuje kumulacji po wielokrotnym podaniu. Metabolizm zachodzi głównie przez utlenienie grupy metylenowej w pozycji 6 (CYP3A4) oraz redukcję grupy ketonowej w pozycji 17 (aldoketoreduktaza), a powstałe metabolity są nieaktywne lub słabiej hamują aromatazę. Klirens wynosi około 500 l/h, a eliminacja odbywa się głównie przez mocz i kał, z jedynie 1% dawki wydalanej z moczem w formie niezmienionej.
aldoketoreduktaza, aromataza, biodostępność biologiczna, dostępność biologiczna, efekt pierwszego przejścia, eksemestan, ekspozycja ogólnoustrojowa, izoenzym CYP3A4, kinetyka dystrybucji, klirens eksemestanu, klirens kreatyniny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, profil bezpieczeństwa, rak piersi, stężenie w osoczu, substancja czynna, szybkie wchłanianie, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z moczem - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Eltrombopag Glenmark 50 mg
Eltrombopag, dostępny w dawkach 25 mg i 50 mg w formie tabletek powlekanych, wykazuje zróżnicowane parametry farmakokinetyczne w zależności od populacji pacjentów oraz dawki. U dorosłych z pierwotną małopłytkowością immunologiczną AUC(0-τ) wzrasta od 47 µg/ml·h przy dawce 30 mg do 168 µg/ml·h przy dawce 75 mg, a Cmax od 3,78 µg/ml do 12,7 µg/ml. U pacjentów z przewlekłym zakażeniem WZW C wartości te są wyższe, np. przy dawce 75 mg AUC(0-τ) wynosi 301 µg/ml·h, a Cmax 16,71 µg/ml. Eltrombopag charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (>99,9%), metabolizowany jest głównie przez CYP1A2 i CYP2C8 oraz transferazy UGT1A1 i UGT1A3, a wydalany głównie z kałem (59%) i moczem (31%). Okres półtrwania wynosi 21-32 godziny, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Biodostępność jest obniżona przez jednoczesne podawanie z produktami zawierającymi wielowartościowe kationy (np. leki zobojętniające, nabiał, suplementy mineralne).
białko oporności raka piersi, biodostępność biologiczna, chelaty, eltrombopag, enzymy cytochromu P450, glukuronidacja, glutation, inhibitor enzymu, interakcja lekowa, klirens osoczowy, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, pierwotna małopłytkowość immunologiczna, przewlekłe zapalenie wątroby typu C, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, statyny, transporter BCRP, transporter OATP1B1, WZW C, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żyły wrotnej