Właściwości farmakokinetyczne
Aripiprazole Medical Valley 5 mg

Właściwości farmakokinetyczne arypiprazolu

Analiza właściwości farmakokinetycznych arypiprazolu wskazuje na jego predyspozycje do optymalnego działania w organizmie pacjentów. Poniżej przedstawiono szczegółowe parametry farmakokinetyczne leku Aripiprazole Medical Valley, pogrupowane według poszczególnych procesów biologicznych.¹

Wchłanianie arypiprazolu

Arypiprazol charakteryzuje się dobrym poziomem absorpcji po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest w czasie od 3 do 5 godzin po przyjęciu leku. Istotną cechą jest minimalny stopień metabolizmu przedukładowego, co pozwala na zachowanie wysokiej biodostępności substancji czynnej. Bezwzględna dostępność biologiczna arypiprazolu po doustnym podaniu tabletki wynosi 87%. Warto podkreślić, że spożywanie posiłków o wysokiej zawartości tłuszczu nie wpływa na parametry farmakokinetyczne arypiprazolu, co daje elastyczność w stosowaniu leku względem posiłków.²

Dystrybucja arypiprazolu

Po wchłonięciu arypiprazol ulega szerokiej dystrybucji w całym organizmie. Pozorna objętość dystrybucji leku wynosi 4,9 l/kg masy ciała, co wskazuje na znaczącą dystrybucję pozanaczyniową i dobrą penetrację do tkanek. W zakresie stężeń terapeutycznych zarówno arypiprazol, jak i jego aktywny metabolit – dehydroarypiprazol – wykazują wysoki stopień wiązania z białkami osocza, przekraczający 99%. Wiązanie to dotyczy głównie albumin, co ma istotne znaczenie dla profilu działania leku i jego interakcji z innymi substancjami.³

Metabolizm arypiprazolu

Arypiprazol podlega intensywnym procesom biotransformacji w wątrobie. Metabolizm przebiega trzema głównymi szlakami metabolicznymi:

• Dehydrogenacja – katalizowana przez enzymy CYP3A4 i CYP2D6
• Hydroksylacja – również przy udziale enzymów CYP3A4 i CYP2D6
• N-dealkilacja – proces katalizowany przez enzym CYP3A4

Główną substancją aktywną farmakologicznie obecną w krążeniu ogólnoustrojowym pozostaje sam arypiprazol. Jego aktywny metabolit – dehydroarypiprazol – stanowi około 40% pola pod krzywą (AUC) stężenia arypiprazolu w osoczu w stanie stacjonarnym, co wskazuje na istotny udział tego metabolitu w działaniu terapeutycznym leku.⁴

Eliminacja arypiprazolu

Eliminacja arypiprazolu charakteryzuje się relatywnie długim okresem półtrwania, który wykazuje istotną zmienność w zależności od aktywności enzymu CYP2D6. Średni okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi:

• Około 75 godzin u osób z podwyższoną aktywnością CYP2D6 (szybcy metabolizerzy)
• Około 146 godzin u osób z obniżoną aktywnością CYP2D6 (wolni metabolizerzy)

Całkowity klirens arypiprazolu wynosi 0,7 ml/min/kg masy ciała i jest to przede wszystkim klirens wątrobowy. Badania z wykorzystaniem arypiprazolu znakowanego izotopem węgla [¹⁴C] wykazały, że po podaniu doustnym pojedynczej dawki, 27% podanego pierwiastka radioaktywnego jest wydalane z moczem, natomiast 60% z kałem. Z całkowitej ilości podanego leku, mniej niż 1% niezmienionego arypiprazolu jest wydalane z moczem, a około 18% z kałem, co świadczy o znaczącym udziale metabolizmu wątrobowego w procesie eliminacji leku.⁵

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

Badania farmakokinetyczne wykazały, że u dzieci i młodzieży w wieku od 10 do 17 lat parametry farmakokinetyczne arypiprazolu i dehydroarypiprazolu są zbliżone do parametrów obserwowanych u pacjentów dorosłych, pod warunkiem uwzględnienia różnic w masie ciała. Ta informacja jest istotna przy dostosowywaniu dawkowania leku w populacji pediatrycznej kwalifikującej się do leczenia arypiprazolem.⁶

Pacjenci w podeszłym wieku

Nie zaobserwowano istotnych różnic w farmakokinetyce arypiprazolu między zdrowymi osobami w podeszłym wieku a młodszymi osobami dorosłymi. Dodatkowo nie stwierdzono mierzalnego wpływu wieku na parametry farmakokinetyczne arypiprazolu u pacjentów ze schizofrenią. Oznacza to, że u pacjentów w podeszłym wieku nie jest konieczna rutynowa modyfikacja dawkowania wyłącznie na podstawie wieku.⁷

Wpływ płci

Nie zaobserwowano istotnych klinicznie różnic w parametrach farmakokinetycznych arypiprazolu między zdrowymi kobietami i zdrowymi mężczyznami. Podobnie, nie stwierdzono mierzalnego wpływu płci na farmakokinetykę arypiprazolu u pacjentów ze schizofrenią. Dane te wskazują, że nie jest konieczne dostosowywanie dawki leku ze względu na płeć pacjenta.⁸

Wpływ palenia tytoniu

Populacyjne badania farmakokinetyczne nie wykazały żadnych istotnych klinicznie zmian w parametrach farmakokinetycznych arypiprazolu związanych z paleniem tytoniu. Oznacza to, że u pacjentów palących nie jest wymagana specjalna modyfikacja dawkowania leku.⁹

Wpływ rasy

Populacyjne analizy farmakokinetyczne nie wykazały istotnych klinicznie różnic w farmakokinetyce arypiprazolu związanych z rasą pacjenta. Wyniki te wskazują, że nie jest konieczne dostosowywanie dawkowania leku w zależności od przynależności rasowej pacjenta.¹⁰

Zaburzenia czynności nerek

Badania wykazały, że charakterystyka farmakokinetyczna arypiprazolu i dehydroarypiprazolu u pacjentów z ciężkimi chorobami nerek jest zbliżona do parametrów obserwowanych u młodych, zdrowych osób. Oznacza to, że u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek nie jest konieczna rutynowa modyfikacja dawkowania leku.¹¹

Zaburzenia czynności wątroby

Przeprowadzono badania farmakokinetyczne po podaniu pojedynczej dawki arypiprazolu u osób z marskością wątroby o różnym stopniu nasilenia, klasyfikowaną według skali Child-Pugh (klasy A, B i C). Wyniki tych badań nie wykazały, aby niewydolność wątroby istotnie wpływała na farmakokinetykę arypiprazolu i dehydroarypiprazolu. Należy jednak zaznaczyć, że w badaniu uczestniczyło tylko 3 pacjentów z marskością wątroby typu C, co stanowi zbyt małą grupę, aby wyciągnąć jednoznaczne wnioski dotyczące zdolności metabolicznych u pacjentów z ciężkim uszkodzeniem wątroby.¹²

Parametry farmakokinetyczne arypiprazolu – zestawienie