aldoketoreduktaza

Aldoketoreduktaza (AKR) należy do rodziny enzymów, które katalizują reakcje redukcji aldehydów i ketonów do odpowiednich alkoholi przy udziale NADPH jako kofaktora. W organizmie człowieka występuje kilkanaście izoenzymów aldoketoreduktazy, które pełnią kluczowe funkcje w wielu procesach metabolicznych i detoksykacyjnych.

Enzymy z rodziny aldoketoreduktaz uczestniczą w przemianach steroidów, prostaglandyn oraz ksenobiotyków. Szczególnie istotną rolę odgrywają w metabolizmie glukozy, gdzie aldoketoreduktaza AKR1B1 (reduktaza aldozowa) katalizuje pierwszy etap szlaku polioli, przekształcając glukozę w sorbitol. Zaburzenia aktywności tego enzymu wiążą się z powikłaniami cukrzycowymi, takimi jak neuropatia, retinopatia i nefropatia.

W praktyce klinicznej znaczenie mają inhibitory aldoketoreduktazy, które są badane jako potencjalne leki w terapii powikłań cukrzycowych. Ponadto, niektóre izoenzymy AKR wykazują zwiększoną ekspresję w komórkach nowotworowych, co czyni je potencjalnymi markerami diagnostycznymi oraz celami terapeutycznymi w onkologii. Badania nad aldoketoreduktazami mogą przyczynić się do opracowania nowych strategii leczenia chorób metabolicznych i nowotworowych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Symex 25 mg

Eksemestan, aktywny składnik leku Symex, jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 oraz aldoketoreduktazy, jednak sam nie wykazuje właściwości hamujących tych enzymów, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Badania farmakokinetyczne wykazały, że silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, nie wpływają istotnie na parametry farmakokinetyczne eksemestanu. Natomiast silni induktorzy CYP3A4, w tym ryfampicyna (600 mg/dobę), znacząco obniżają ekspozycję na eksemestan – AUC zmniejsza się o 54%, a Cmax o 41%, co może prowadzić do obniżenia skuteczności terapeutycznej. Podobne efekty mogą wystąpić przy stosowaniu leków przeciwdrgawkowych (fenytoina, karbamazepina) oraz preparatów ziołowych zawierających dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum), które indukują CYP3A4 i przyspieszają metabolizm eksemestanu.
aldoketoreduktaza, AUC, choroba wątroby, Cmax, cytochrom P450 CYP3A4, dysfunkcja wątroby, działania niepożądane przewodu pokarmowego, działanie niepożądane leku, dziurawiec zwyczajny, eksemestan, ekspozycja na lek, farmakokinetyka eksemestanu, fenytoina i karbamazepina, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor aromatazy, izoenzym cytochromu P450, ketokonazol, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwnowotworowy, mechanizm działania leku, metabolizm wątrobowy, parametr farmakokinetyczny, preparat estrogenowy, przewlekłe spożywanie alkoholu, ryfampicyna, skuteczność terapeutyczna, wąski indeks terapeutyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Etadron 25 mg

Eksemestan (Etadron) jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 oraz aldoketoreduktazy, jednak sam nie wykazuje działania hamującego na cytochrom P450, co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Badania kliniczne wykazały, że silny inhibitor CYP3A4, ketokonazol, nie wpływa istotnie na farmakokinetykę eksemestanu, natomiast induktor CYP3A4, ryfampicyna (600 mg/dobę), powoduje znaczące zmniejszenie AUC o 54% i Cmax o 41%, co może obniżać skuteczność terapeutyczną. Podobne efekty można przewidywać przy stosowaniu leków przeciwdrgawkowych (fenytoina, karbamazepina) oraz preparatów ziołowych zawierających ziele dziurawca (Hypericum perforatum). W związku z tym zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania induktorów CYP3A4 lub ścisłe monitorowanie skuteczności terapii.
aldoketoreduktaza, antagonizm farmakodynamiczny, cytochrom P450 CYP3A4, eksemestan, enzym metabolizujący, Etadron, fenytoina i karbamazepina, Hypericum perforatum, indukcja enzymu, induktor izoenzymu CYP3A4, inhibitor aromatazy, interakcja lekowa, ketokonazol, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwnowotworowy, parametr farmakokinetyczny, ryfampicyna, stężenie w osoczu, wąski indeks terapeutyczny, zaburzenie czynności wątroby, ziele dziurawca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Astexana 25 mg

Eksemestan, podawany doustnie w dawce 25 mg w postaci tabletek powlekanych, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) około 18 ng/ml po 2 godzinach. Biodostępność leku jest ograniczona przez efekt pierwszego przejścia, a obecność pokarmu zwiększa ją o 40%. Objętość dystrybucji wynosi około 20 000 l, co wskazuje na szeroką dystrybucję tkankową, a okres półtrwania to 24 godziny. Eksemestan wiąże się w 90% z białkami osocza, nie wykazuje wiązania z erytrocytami i nie kumuluje się przy wielokrotnym podawaniu. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4 i aldoketoreduktazę, a klirens wynosi 500 l/h. Wydalanie niezmienionego leku z moczem stanowi jedynie 1% dawki, natomiast metabolity są eliminowane z moczem i kałem w równych proporcjach (po 40%).
aldoketoreduktaza, Astexana, białko osocza, ciężka niewydolność nerek, Cmax, CYP3A4, czerwona krwinka, dostępność biologiczna, dystrybucja tkankowa, efekt pierwszego przejścia, eksemestan, ekspozycja ogólnoustrojowa, hamowanie aromatazy, kinetyka dystrybucji, klirens eksemestanu, klirens kreatyniny, metabolizm, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, profil bezpieczeństwa eksemestanu, stężenie w osoczu
Leksykon leków
Interakcje leku – Astexana 25 mg

Eksemestan, substancja czynna leku Astexana, jest metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 oraz aldoketoreduktazy, jednak nie wykazuje hamowania aktywności głównych izoenzymów CYP, co zmniejsza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Badania kliniczne wykazały, że inhibitor CYP3A4 ketokonazol nie wpływa istotnie na farmakokinetykę eksemestanu, natomiast induktor CYP3A4 ryfampicyna w dawce 600 mg/dobę znacząco obniża AUC o 54% i Cmax o 41% po podaniu pojedynczej dawki 25 mg eksemestanu, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej. Podobne ryzyko zmniejszenia efektywności dotyczy leków indukujących CYP3A4, takich jak fenytoina, karbamazepina oraz preparaty z dziurawca (Hypericum perforatum). Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania tych leków lub rozważenie modyfikacji dawki eksemestanu, szczególnie w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez CYP3A4.
aldoketoreduktaza, charakterystyka produktu leczniczego, cytochrom P450 3A4, działanie farmakologiczne, działanie niepożądane, dziurawiec, eksemestan, farmakokinetyka eksemestanu, fenytoina, indukcja CYP3A4, induktor enzymu CYP3A4, inhibitor CYP3A4, izoenzym CYP, karbamazepina, ketokonazol, lek przeciwnowotworowy, maksymalne stężenie leku, metabolizm leku, modyfikacja dawkowania, pole pod krzywą stężenia leku, produkcja estrogenów, ryfampicyna, układ pokarmowy, wąski indeks terapeutyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Exemestan Symphar 25 mg

Eksemestan Symphar (eksemestan 25 mg) jest metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 oraz aldoketoreduktazy, jednak nie wykazuje działania hamującego wobec izoenzymów CYP, co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych z inhibitorami CYP3A4, takimi jak ketokonazol. Badania wykazały, że ketokonazol nie wpływa istotnie na farmakokinetykę eksemestanu, natomiast silni induktorzy CYP3A4, np. ryfampicyna (600 mg/dobę), powodują znaczące obniżenie AUC eksemestanu o 54% oraz Cmax o 41%, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej. Podobne ryzyko dotyczy leków przeciwdrgawkowych (fenytoina, karbamazepina) oraz preparatów ziołowych zawierających ziele dziurawca (Hypericum perforatum), które indukują CYP3A4 i mogą obniżać efektywność eksemestanu.
aldoketoreduktaza, AUC, cytochrom P450, dziurawiec zwyczajny, eksemestan, estrogen, induktor CYP3A4, inhibitor aromatazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, karbamazepina, ketokonazol, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwnowotworowy, metabolizm wątrobowy, ryfampicyna, wąski indeks terapeutyczny
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Symex 25 mg

Eksemestan, substancja czynna leku Symex 25 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cₘₐₓ) 18 ng/ml po około 2 godzinach (Tₘₐₓ). Biodostępność biologiczna jest ograniczona przez efekt pierwszego przejścia, a przyjmowanie leku z posiłkiem zwiększa ją o 40%. Lek wykazuje bardzo dużą objętość dystrybucji (~20 000 l) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (90%). Okres półtrwania wynosi 24 godziny, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Klirens eksemestanu wynosi 500 l/h, a eliminacja odbywa się zarówno z moczem (40% w ciągu tygodnia, z czego 1% w postaci niezmienionej), jak i z kałem (40%). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4 i aldoketoreduktazę, prowadząc do metabolitów o niskiej aktywności wobec aromatazy.
aldoketoreduktaza, aromataza, białka osocza, biodostępność leku, ciężka niewydolność nerek, cytochrom P450, dostępność biologiczna, efekt pierwszego przejścia, eksemestan, ekspozycja ogólnoustrojowa, izoenzym CYP3A4, klirens, klirens kreatyniny, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, sprzęganie metabolitów, szybkie wchłanianie
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Exemestan Symphar 25 mg

Eksemestan, podawany doustnie w dawce 25 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) wynoszącym 18 ng/mL osiąganym po 2 godzinach (Tmax). Biodostępność leku jest ograniczona przez efekt pierwszego przejścia wątrobowego, a obecność pokarmu zwiększa ją o 40%. Objętość dystrybucji wynosi około 20 000 L, a okres półtrwania to 24 godziny. Lek wiąże się z białkami osocza w 90%, nie wykazując wiązania z elementami morfotycznymi krwi. Klirens eksemestanu wynosi 500 L/h, co wskazuje na szybką eliminację, a wydalanie odbywa się zarówno przez nerki (1% w postaci niezmienionej), jak i z kałem (około 40% każdego z tych dróg w ciągu tygodnia). Farmakokinetyka leku jest liniowa, a po wielokrotnym podaniu nie obserwuje się kumulacji, co sprzyja bezpieczeństwu terapii długoterminowej.
aldoketoreduktaza, biodostępność, biodostępność biologiczna, ciężka niewydolność nerek, cytochrom P450, dystrybucja leku, efekt pierwszego przejścia, eksemestan, element morfotyczny krwi, Exemestan Symphar, hamowanie aromatazy, izoenzym CYP3A4, kinetyka leku, klirens eksemestanu, klirens kreatyniny, kumulacja w organizmie, maksymalne stężenie w osoczu, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, ogólnoustrojowa ekspozycja, okres półtrwania, profil bezpieczeństwa eksemestanu, redukcja grupy ketonowej, szlak metaboliczny, terapia onkologiczna, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Etadron 25 mg

Eksemestan, substancja czynna leku Etadron, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) wynoszącym 18 ng/ml osiąganym po około 2 godzinach (Tmax). Biodostępność jest ograniczona przez efekt pierwszego przejścia wątrobowego, co potwierdza niska bezwzględna biodostępność u zwierząt (5%). Objętość dystrybucji jest bardzo duża (~20 000 l), a lek wiąże się z białkami osocza w 90%, bez wiązania z erytrocytami. Okres półtrwania wynosi 24 godziny, a klirens jest wysoki (~500 l/h), co wskazuje na intensywny metabolizm i eliminację. Przyjmowanie eksemestanu z pokarmem zwiększa biodostępność o 40%, co ma znaczenie kliniczne przy ustalaniu dawkowania. Nie obserwuje się kumulacji leku przy podawaniu wielokrotnym, co zapewnia stabilny profil farmakokinetyczny podczas długotrwałej terapii.
aldoketoreduktaza, aromataza, biodostępność, Cmax, CYP3A4, efekt pierwszego przejścia, eksemestan, farmakokinetyka, faza eliminacji, klirens, klirens kreatyniny, metabolizm leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stężenie w osoczu, szlak metaboliczny, Tmax, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Glandex 25 mg

Eksemestan jest metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 oraz aldoketoreduktazy, jednak nie wykazuje właściwości hamujących izoenzymów CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakodynamicznych. Badania kliniczne wykazały, że silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, nie wpływają istotnie na farmakokinetykę eksemestanu, nie wymagając modyfikacji dawkowania. Natomiast silne induktory CYP3A4, np. ryfampicyna (600 mg jednorazowo), obniżają AUC eksemestanu o 54% i Cmax o 41%, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapii. Podobne ryzyko dotyczy leków przeciwdrgawkowych (fenytoina, karbamazepina) oraz preparatów ziołowych zawierających dziurawiec zwyczajny, które indukują metabolizm eksemestanu.
aldoketoreduktaza, AUC, chinidyna, Cmax, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, dziurawiec zwyczajny, eksemestan, erytromycyna, estrogen, fenytoina, hormonalna terapia zastępcza, Hypericum perforatum, induktor CYP3A4, inhibitor aromatazy, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwdrgawkowy, pimozyd, ritonawir, ryfampicyna, środek hormonalny, takrolimus, uszkodzenie wątroby, wąski indeks terapeutyczny
Leksykon substancji czynnych
Eksemestan – Właściwości farmakokinetyczne

Eksemestan, stosowany w terapii raka piersi w dawce 25 mg, charakteryzuje się szybkim i znacznym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, choć całkowita dostępność biologiczna u ludzi jest ograniczona efektem pierwszego przejścia. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) wynosi 18 ng/ml i osiągane jest po około 2 godzinach od podania. Podanie leku z pokarmem zwiększa dostępność biologiczną o 40%. Objętość dystrybucji jest bardzo duża (~20 000 l), a okres półtrwania wynosi 24 godziny, z liniową kinetyką dystrybucji. Eksemestan wiąże się silnie z białkami osocza (90%), niezależnie od stężenia, i nie wykazuje kumulacji po wielokrotnym podaniu. Metabolizm zachodzi głównie przez utlenienie grupy metylenowej w pozycji 6 (CYP3A4) oraz redukcję grupy ketonowej w pozycji 17 (aldoketoreduktaza), a powstałe metabolity są nieaktywne lub słabiej hamują aromatazę. Klirens wynosi około 500 l/h, a eliminacja odbywa się głównie przez mocz i kał, z jedynie 1% dawki wydalanej z moczem w formie niezmienionej.
aldoketoreduktaza, aromataza, biodostępność biologiczna, dostępność biologiczna, efekt pierwszego przejścia, eksemestan, ekspozycja ogólnoustrojowa, izoenzym CYP3A4, kinetyka dystrybucji, klirens eksemestanu, klirens kreatyniny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, profil bezpieczeństwa, rak piersi, stężenie w osoczu, substancja czynna, szybkie wchłanianie, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z moczem
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Glandex 25 mg

Eksemestan, substancja czynna leku Glandex 25 mg, wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu wynoszącym 18 ng/ml osiąganym po około 2 godzinach. Biodostępność jest ograniczona przez efekt pierwszego przejścia wątrobowego, co potwierdza niska bezwzględna biodostępność na poziomie 5% w modelach zwierzęcych. Spożycie pokarmu zwiększa biodostępność o 40%. Objętość dystrybucji jest znaczna (około 20 000 l), a okres półtrwania wynosi 24 godziny, z liniową kinetyką farmakokinetyczną. Eksemestan wiąże się w 90% z białkami osocza, a jego metabolity nie wykazują aktywności hamującej aromatazę. Klirens leku jest wysoki (500 l/h), a eliminacja odbywa się głównie przez metabolizm, z jedynie 1% dawki wydalanej z moczem w postaci niezmienionej. W ciągu tygodnia po podaniu, około 40% dawki jest wydalane zarówno z moczem, jak i kałem.
aldoketoreduktaza, białko osocza, biodostępność, dostępność biologiczna, dystrybucja, efekt pierwszego przejścia, eksemestan, eliminacja, hamowanie aromatazy, izoenzym CYP 3A4, kinetyka liniowa, klirens, klirens kreatyniny, maksymalne stężenie, metabolizm, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, wiązanie z białkami osocza
Leksykon substancji czynnych
Eksemestan – Interakcje

Eksemestan, stosowany w terapii przeciwnowotworowej, jest metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 oraz aldoketoreduktazy, jednak nie wykazuje hamującego działania na izoenzymy CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakodynamicznych. Badania kliniczne wykazały, że silny inhibitor CYP3A4, ketokonazol, nie wpływa istotnie na farmakokinetykę eksemestanu, natomiast silny induktor CYP3A4, ryfampicyna (600 mg/dobę), powoduje znaczące obniżenie AUC o 54% i Cmax o 41%, co może obniżać skuteczność terapeutyczną. Podobne ryzyko zmniejszenia efektywności istnieje przy stosowaniu leków przeciwdrgawkowych (fenytoina, karbamazepina) oraz preparatów z dziurawca zwyczajnego, które indukują CYP3A4. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazane jednoczesne stosowanie eksemestanu z estrogenami, które antagonizują jego działanie przeciwnowotworowe.
aldoketoreduktaza, cytochrom P450 CYP3A4, działanie hepatotoksyczne, działanie przeciwnowotworowe, dziurawiec zwyczajny, eksemestan, fenytoina, Hypericum perforatum, induktor CYP3A4, inhibitor aromatazy, karbamazepina, ketokonazol, lek przeciwdrgawkowy, ryfampicyna, terapia przeciwnowotworowa, wąski indeks terapeutyczny