minimalna dawka fototoksyczna
Minimalna dawka fototoksyczna (MDP – Minimal Phototoxic Dose) to najmniejsza ilość promieniowania UV, która powoduje widoczną reakcję fototoksyczną na skórze po zastosowaniu substancji fotouczulającej. Jest to kluczowy parametr wykorzystywany w dermatologii i farmakologii do oceny potencjału fototoksycznego leków, kosmetyków i innych substancji chemicznych.
W praktyce klinicznej MDP określa się poprzez naświetlanie małych obszarów skóry pacjenta stopniowo zwiększanymi dawkami promieniowania UVA po uprzednim zastosowaniu badanej substancji. Reakcja fototoksyczna objawia się zazwyczaj rumieniem, obrzękiem lub pęcherzami pojawiającymi się w miejscu ekspozycji na promieniowanie UV. Obserwacji dokonuje się zwykle po 24, 48 i 72 godzinach od naświetlania.
Znajomość minimalnej dawki fototoksycznej ma istotne znaczenie w terapii fotodynamicznej, stosowanej m.in. w leczeniu niektórych nowotworów skóry, łuszczycy czy trądziku. Pozwala ona na precyzyjne ustalenie dawki promieniowania, która wywoła pożądany efekt terapeutyczny przy jednoczesnej minimalizacji działań niepożądanych. W przypadku leków o znanym potencjale fototoksycznym, określenie MDP umożliwia opracowanie zaleceń dotyczących ekspozycji na światło słoneczne podczas ich stosowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Metoksalen – Dawkowanie i sposób podawania
Metoksalen (8-metoksypsoralen) jest stosowany w terapii PUVA, łączącej doustne podanie leku zwiększającego światłoczułość z naświetlaniem promieniowaniem UV-A. Dawkowanie Oxsoralenu (kapsułki 10 mg) jest uzależnione od masy ciała pacjenta: do 40 kg – 10 mg, 40-50 kg – 20 mg, 50-60 kg – 30 mg, powyżej 60 kg – 40 mg (maksymalnie 50 mg). Lek podaje się na godzinę przed naświetlaniem, które rozpoczyna się po ustaleniu minimalnej dawki fototoksycznej w teście wrażliwości. Terapia PUVA powinna być prowadzona maksymalnie 4 razy w tygodniu, z jednodniową przerwą po dwóch kolejnych naświetlaniach. Po ustąpieniu objawów łuszczycy możliwe jest przejście na terapię przerywaną (2 razy w tygodniu przez miesiąc, następnie raz w tygodniu przez kolejny miesiąc). Całkowita dawka metoksalenu i UV-A powinna być utrzymywana na najniższym skutecznym poziomie, z okresową weryfikacją testem wrażliwości.
8-metoksypsoralen, długotrwała remisja, ectropion, fotoaktywacja, fotochemioterapia PUVA, fotofereza pozaustrojowa, frakcja leukocytarna, łuszczenie skóry, metoksalen, minimalna dawka fototoksyczna, modyfikowanie frakcji krwi, nasilenie zmian skórnych, obciążenie chorobą, pigmentacja skóry, promieniowanie UV-A, protokół terapeutyczny, terapia przerywana, test wrażliwości na promieniowanie, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Oxsoralen 10 mg
Oxsoralen w dawce 10 mg metoksalenu (8-Methoxypsoralen) w formie kapsułek miękkich jest stosowany w terapii PUVA, wymagającej podania leku doustnie na godzinę przed naświetlaniem promieniowaniem UV-A. Dawkowanie metoksalenu jest ściśle uzależnione od masy ciała pacjenta: do 40 kg – 10 mg, 40-50 kg – 20 mg, 50-60 kg – 30 mg, powyżej 60 kg – 40 mg (maksymalnie do 50 mg). Przed rozpoczęciem terapii należy wykonać test wrażliwości na promieniowanie UV-A, aby określić minimalną dawkę fototoksyczną (MDT) i optymalny czas naświetlania. Terapia rozpoczyna się od naświetlań raz dziennie, nie częściej niż 4 razy w tygodniu, z jednodniową przerwą po dwóch kolejnych dniach zabiegów. Po ustąpieniu objawów łuszczycy stosuje się terapię przerywaną: dwa razy w tygodniu przez miesiąc, następnie raz w tygodniu przez kolejny miesiąc, co może prowadzić do długotrwałej remisji.