zębina
Zębina (dentyna) stanowi główną masę zęba, występującą pomiędzy miazgą a szkliwem w koronie oraz miazgą a cementem w korzeniu. Jest tkanką twardszą od kości, ale mniej zmineralizowaną niż szkliwo, zawierającą około 70% substancji nieorganicznych (głównie hydroksyapatyt), 20% materii organicznej (głównie kolagen typu I) oraz 10% wody.
Charakterystyczną cechą zębiny jest obecność kanalików zębinowych, w których znajdują się wypustki odontoblastów – komórek odpowiedzialnych za jej wytwarzanie. Zębina, w przeciwieństwie do szkliwa, jest tkanką żywą, wykazującą zdolność regeneracji poprzez tworzenie zębiny wtórnej i naprawczej w odpowiedzi na bodźce mechaniczne, chemiczne czy biologiczne.
W praktyce klinicznej istotne znaczenie ma wrażliwość zębiny, która może występować przy recesji dziąseł, erozji szkliwa czy próchnicowych ubytkach tkanek twardych. Mechanizm wrażliwości związany jest z teorią hydrodynamiczną, zakładającą przemieszczanie się płynu w kanalikach zębinowych pod wpływem bodźców, co aktywuje zakończenia nerwowe w miazdze.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Ból zęba – Etiologia i przyczyny
Ból zęba (odontalgia) jest powszechnym objawem o różnorodnej etiologii, najczęściej związanym z patologiami stomatologicznymi. Dominującą przyczyną jest próchnica, która poprzez demineralizację szkliwa i zaawansowane zapalenie miazgi (pulpitis) prowadzi do intensywnego bólu o charakterze pulsującym. Inne istotne przyczyny to ropień okołozębieniowy, pęknięcia i złamania zębów, uszkodzenia wypełnień, bruksizm, choroby przyzębia oraz komplikacje związane z zębami mądrości. Pulpitis może mieć charakter odwracalny (krótkotrwały ból na bodźce termiczne) lub nieodwracalny (spontaniczny, ciągły ból). Ropień okołozębieniowy wymaga pilnej interwencji ze względu na ryzyko rozprzestrzeniania się infekcji. Nadwrażliwość zębów manifestuje się ostrym bólem na bodźce termiczne, chemiczne lub mechaniczne, często związana z odsłonięciem zębiny. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić także niestomatologiczne przyczyny bólu, takie jak zapalenie zatok, zaburzenia stawu skroniowo-żuchwowego (TMD), neuralgia nerwu trójdzielnego oraz ból odniesiony z innych narządów (np. serca).
ból zęba, bruksizm, demineralizacja szkliwa, erozja szkliwa, kanał korzeniowy, kieszeń przyzębna, miazga zęba, nadwrażliwość zębów, nerw błędny, nerw trójdzielny, neuralgia trójdzielna, odontalgia, odwracalne zapalenie miazgi, pęknięcie zęba, pericoronitis, płytka nazębna, próchnica, pulpitis, recesja dziąseł, wypełnienie stomatologiczne, ząb mądrości, zaburzenie stawu skroniowo-żuchwowego, zapalenie dziąseł, zapalenie miazgi, zapalenie przyzębia, zapalenie zatok, zębina - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sorafenib Sandoz 400 mg
Profil bezpieczeństwa sorafenibu został szczegółowo oceniony w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszy, szczurach, psach i królikach. Badania toksyczności po wielokrotnym podawaniu wykazały zmiany degeneracyjne i regeneracyjne w narządach docelowych przy ekspozycjach niższych niż przewidywana ekspozycja kliniczna (oceniana na podstawie AUC). U młodych i dorastających psów zaobserwowano specyficzne zmiany w strukturze kości i zębów, takie jak nierówne pogrubienie płytki wzrostowej kości udowej, ubogokomórkowość szpiku oraz zmiany w składzie zębiny, które nie występowały u dorosłych osobników. Standardowe testy genotoksyczności wykazały mieszane wyniki: sorafenib indukował aberracje chromosomowe in vitro w obecności metabolizmu, natomiast test Amesa i mikrojądrowy test in vivo u myszy były negatywne. Warto podkreślić obecność mutagennego produktu pośredniego (PAPE) w stężeniu 0,34% w substancji czynnej.
AUC, badanie ekotoksykologiczne, bioakumulacja, ciałko żółte, dawkowanie wielokrotne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, klastogenność, oligospermia, płytka wzrostowa, potencjał rakotwórczy, resorpcja płodu, ryzyko środowiskowe, sorafenib, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa, tozylan sorafenibu, wada wrodzona, zębina - Leksykon chorób i schorzeń
Próchnica zębów – Patofizjologia i mechanizm
Próchnica zębów jest przewlekłą chorobą zakaźną wynikającą z działania kwasogennych i kwasoodpornych bakterii, głównie Streptococcus mutans, które metabolizują fermentowalne węglowodany (glukozę, fruktozę, maltozę, sacharozę) do kwasów organicznych, przede wszystkim kwasu mlekowego. Spadek pH biofilmu poniżej punktu krytycznego (około 5,5 dla szkliwa i 6,2 dla zębiny) prowadzi do demineralizacji hydroksyapatytu, co inicjuje proces próchnicowy. Biofilm jamy ustnej, bogaty w zewnątrzkomórkowe polimery (EPS), tworzy środowisko sprzyjające kolonizacji i utrzymaniu bakterii kariogennych. Fluorek obecny w ślinie wspomaga remineralizację, tworząc mniej rozpuszczalny fluoroapatyt, co zwiększa odporność szkliwa na dalszą demineralizację. Streptococcus mutans, choć kluczowy, stanowi tylko część złożonej mikrobioty próchnicotwórczej, obejmującej także Lactobacillus, Actinomyces, Bifidobacterium i Scardovia, których obecność i aktywność zależy od lokalizacji i stadium choroby.
biała plama, ekstrakcja zęba, fluoroapatyt, hydroksyapatyt, koagregacja, Lactobacillus casei, leczenie kanałowe, nadwrażliwość, płytka nazębna, probiotyki, próchnica zębów, ropień zęba, Streptococcus gordonii, Streptococcus mutans, Streptococcus sobrinus, suchość w ustach, szkliwo, zębina, zębina trzeciorzędowa - Leksykon substancji czynnych
Fluorek sodu – Właściwości farmakokinetyczne
Fluorek sodu wykazuje zróżnicowane właściwości farmakokinetyczne zależne od drogi podania i formy preparatu. W przypadku miejscowego stosowania żelu Fluormex (33,19 mg + 22,1 mg/g), wchłanianie fluoru przez śluzówkę jamy ustnej jest minimalne (<1% dziennego wchłaniania), a działanie ogranicza się głównie do powierzchni zębów, gdzie stężenie fluoru w zębinie wzrasta z wiekiem, szczególnie w pobliżu miazgi. Eliminacja fluoru po podaniu miejscowym odbywa się w 50% z moczem, 15-25% z kałem i potem, a pozostała część jest wiązana w tkankach twardych. Natomiast dożylne podanie (¹⁸F)-fluorku sodu w postaci radiofarmaceutyku V-NaF (2,0 GBq/mL) charakteryzuje się wysoką biodostępnością i szybkim wychwytem przez układ kostny (około 50% dawki), z preferencyjną kumulacją w szkielecie osiowym i tkance okołostawowej. Pozostała dawka ulega dystrybucji do płynu zewnątrzkomórkowego i jest eliminowana głównie przez nerki, z około 20% aktywności wydalanej z moczem w ciągu 2 godzin.
aminofluorek, biodostępność ogólnoustrojowa, choroba Pageta, dysplazja kostna, emisja pozytonu, fluorek sodu, foton gamma, gruźlica kręgosłupa, hyperostosis frontalis interna, izotop fluoru, kał, kostniejące zapalenie mięśni, mocz, płyn zewnątrzkomórkowy, pot, radiofarmaceutyk, szkielet osiowy, tkanka kostna, tkanka kostna okołostawowa, układ kostny, zapalenie kości i szpiku kostnego, zębina - Leksykon chorób i schorzeń
Próchnica zębów – Objawy
Próchnica zębów to wieloetapowy proces patologiczny rozpoczynający się od demineralizacji szkliwa, najtwardszej warstwy zęba, wywołanej przez kwasy produkowane przez bakterie płytki nazębnej. W początkowym stadium, charakteryzującym się obecnością białych plam i chropowatości szkliwa, zmiany są odwracalne dzięki remineralizacji z użyciem fluoru oraz poprawie higieny jamy ustnej. Postęp choroby prowadzi do powstania ubytków, przebarwień (brązowych lub czarnych) oraz nadwrażliwości na bodźce termiczne i słodkie, co wskazuje na zajęcie zębiny. W zaawansowanym stadium, gdy próchnica obejmuje miazgę, pojawia się silny, pulsujący ból, obrzęk dziąseł i ryzyko powikłań takich jak ropień okołowierzchołkowy, gorączka i powiększenie węzłów chłonnych. Tempo progresji próchnicy jest zmienne, przy czym próchnica korzeni rozwija się 2,5 razy szybciej niż w szkliwie, a czynniki takie jak dieta bogata w cukry, niedostateczna higiena, niedobór śliny oraz lokalizacja ubytku wpływają na szybkość rozwoju choroby.
cement korzeniowy, demineralizacja szkliwa, ekstrakcja zęba, higiena jamy ustnej, kamień nazębny, leczenie kanałowe, miazga zęba, naczynie krwionośne, nieświeży oddech, obrzęk dziąseł, płytka nazębna, proces próchnicowy, próchnica międzyzębowa, próchnica zębiny, przepływ śliny, recesja dziąseł, remineralizacja szkliwa, ropień okołowierzchołkowy, ropień zęba, szkliwo zęba, węzeł chłonny, wypełnienie zęba, zapalenie miazgi, zębina - Leksykon substancji czynnych
Sorafenib – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności sorafenibu przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt wykazały istotne zmiany patologiczne w narządach, w tym zwyrodnienia i regenerację tkanek, obserwowane przy ekspozycji niższej niż przewidywana kliniczna (na podstawie AUC). Szczególnie wrażliwy był układ kostny i zęby młodych psów, gdzie stwierdzono nierówne pogrubienie płytki wzrostowej kości udowej, ubogokomórkowość szpiku oraz zmiany w składzie zębiny, co nie występowało u dorosłych osobników. Sorafenib wykazał działanie embriotoksyczne i teratogenne u szczurów i królików, powodując zmniejszenie masy ciała matek i płodów, wzrost liczby resorpcji oraz wad wrodzonych, przy ekspozycji poniżej klinicznej. Ponadto, obserwowano negatywny wpływ na płodność u obu płci, z cechami zwyrodnienia jąder, opóźnieniem rozwoju narządów rozrodczych u samców oraz martwicą ciałek żółtych i zahamowaniem rozwoju pęcherzyków jajnikowych u samic.
aberracja chromosomowa, AUC, bioakumulacja, ciałko żółte, ekspozycja kliniczna, embriotoksyczność, karcynogenność, klastogenność, komórki CHO, mutagenność, oligospermia, pęcherzyk jajnikowy, płytka wzrostowa, rakotwórczość, resorpcja płodu, sorafenib, teratogenność, test Amesa, test klastogenności, test mikrojądrowy, tozylan, ubogokomórkowość szpiku, zębina, zwyrodnienie jądra - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Elmex 12,5 mg fluoru/g
Żel Elmex zawiera 12,5 mg fluoru na gram, dostarczanego w formie aminofluorku Olaflur (30,32 mg/g), aminofluorku Dectaflur (2,87 mg/g) oraz sodu fluorku (22,1 mg/g). Preparat wykazuje wielokierunkowe działanie przeciwpróchnicze, polegające na zwiększeniu odporności szkliwa na działanie kwasów, hamowaniu bakteryjnego rozpadu cukrów oraz wspomaganiu remineralizacji wczesnych zmian próchnicowych. Aminofluorki, dzięki swojej strukturze powierzchniowo czynnej, zapewniają długotrwałe utrzymywanie się fluorków w jamie ustnej, skuteczne nawilżanie koron zębów oraz szybkie reakcje chemiczne z powierzchnią szkliwa, w tym tworzenie stabilnych i labilnych zapasów fluorków, co przekłada się na podwyższoną odporność na działanie kwasów i hamowanie rozwoju patogenów próchnicotwórczych.
aminofluorek, aminofluorek Dectaflur, aminofluorek Olaflur, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwpróchnicze, fluorek sodu, fluorek wapnia, kanalik zębinowy, korona zęba, miazga zęba, nadwrażliwość zębiny, odwapnienie szkliwa, płytka nazębna, próchnica początkowa, remineralizacja, remineralizacja szkliwa, szkliwo, zębina - Leksykon substancji czynnych
Aminofluorek – Właściwości farmakokinetyczne
Aminofluorki, takie jak Olaflur i Dectaflur, obecne w preparacie Elmex, wykazują specyficzny profil farmakokinetyczny przy miejscowym stosowaniu w stomatologii prewencyjnej. Po aplikacji żelu aminofluorki są zatrzymywane w jamie ustnej, a ich wchłanianie i połknięcie zależy od wielu czynników, takich jak sposób aplikacji, retencja uzębienia, właściwości preparatu oraz indywidualne zachowania pacjenta. Po podaniu doustnym fluorek jest szybko i całkowicie wchłaniany w jelicie cienkim, osiągając maksymalne stężenie w surowicy około 30 minut po podaniu, z okresem półtrwania wynoszącym średnio 3 godziny (zakres 1,5-5 godzin). Fluorek jest wydalany głównie przez nerki, a jego eliminacja jest zależna od diurezy i alkaliczności moczu. Ponadto, fluorek przenika do mleka matki, co jest istotne w kontekście stosowania u kobiet karmiących.
aminofluorek, aplikacja miejscowa, działanie niepożądane, hydroksyapatyt, jelito cienkie, kwas fluorowodorowy, mleko matki, okres półtrwania w osoczu, Olaflur i Dectaflur, płytka nazębna, retencja uzębienia, stomatologia prewencyjna, szkliwo, tkanka jamy ustnej, tkanka zmineralizowana, wydalanie przez nerki, zębina - Leksykon substancji czynnych
Aminofluorki – Właściwości farmakokinetyczne
Aminofluorki, obecne w preparatach stomatologicznych takich jak Fluormex, wykazują specyficzne właściwości farmakokinetyczne, które determinują ich skuteczność w profilaktyce próchnicy. Preparaty te, dostępne w formie żelu (33,19 mg aminofluorków i 22,1 mg fluorku sodu/g) oraz płynu (133 mg aminofluorków/g), działają głównie miejscowo na powierzchni zębów, z ograniczonym wchłanianiem fluoru przez śluzówkę jamy ustnej, stanowiącym mniej niż 1% całkowitego dziennego wchłaniania. Po aplikacji fluor jest eliminowany w 50% z moczem, 15-25% z kałem i potem, a pozostała część ulega wiązaniu w tkankach twardych zęba, gdzie kumuluje się w zębinie, wykazując gradient stężenia – wyższe w pobliżu miazgi niż przy połączeniu szkliwo-zębinowym, a także wzrost stężenia wraz z wiekiem pacjenta.
aminofluorek, biodostępność ogólnoustrojowa, dystrybucja fluoru, efektywność terapeutyczna, eliminacja fluoru, fluorek sodu, kumulacja fluoru, płyn stomatologiczny, preparat stomatologiczny, profilaktyka próchnicy, śluzówka jamy ustnej, stężenie fluoru, stomatologia profilaktyczna, wchłanianie fluoru, zębina, żel stomatologiczny - Leksykon chorób i schorzeń
Próchnica zębów – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Próchnica zębów to przewlekła choroba charakteryzująca się demineralizacją szkliwa i uszkodzeniem struktury zęba, wywołana przez kwasy produkowane przez bakterie, głównie Streptococcus mutans, w wyniku metabolizmu cukrów. Proces chorobowy może prowadzić do ubytków, bólu, infekcji, a nawet utraty zęba. Czynniki ryzyka obejmują m.in. częste spożywanie cukrów, niedostateczną higienę jamy ustnej, kserostomię, brak fluoru oraz choroby ogólnoustrojowe. Ocena stanu jamy ustnej powinna uwzględniać badanie zębów, dziąseł, wydzielania śliny, nawyków żywieniowych oraz historii stomatologicznej. Pielęgniarki odgrywają kluczową rolę w profilaktyce i opiece, prowadząc edukację, monitorowanie stanu jamy ustnej oraz wspierając pacjentów w utrzymaniu higieny, zwłaszcza w grupach wysokiego ryzyka, takich jak dzieci, osoby starsze czy pacjenci hospitalizowani.
biofilm, demineralizacja szkliwa, demineralizacja zęba, ekstrakcja zęba, halitoza, kamień nazębny, korona zęba, kserostomia, lak szczelinowy, lakowanie zębów, leczenie kanałowe, miazga zęba, płukanka antybakteryjna, płytka nazębna, preparat fluorkowy, proces próchnicowy, próchnica butelkowa, próchnica korzeni, próchnica wczesnego dzieciństwa, próchnica zębów, remineralizacja, Streptococcus mutans, szkliwo zęba, wypełnienie zęba, zapalenie dziąseł, zapalenie wsierdzia, zdrowie jamy ustnej, zębina - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sorafenib Mylan 200 mg
Sorafenib wykazuje toksyczność narządową w badaniach przedklinicznych na myszach, szczurach, psach i królikach, z obserwacjami zmian degeneracyjnych i regeneracyjnych przy ekspozycjach poniżej klinicznych (ocenianych na podstawie AUC). Szczególnie istotne są zmiany w tkance kostnej i zębach młodych psów, takie jak nierówne pogrubienie płytki wzrostowej kości udowej, ubogokomórkowość szpiku kostnego oraz zmiany w składzie zębiny, co wskazuje na potencjalne ryzyko dla rozwijających się tkanek kostnych i zębów, zwłaszcza w kontekście pediatrycznym. Sorafenib wykazał mieszane wyniki w testach genotoksyczności: pozytywne w teście klastogenności in vitro (CHO) przy obecności pobudzenia metabolicznego oraz negatywne w teście Amesa i mikrojądrowym in vivo. W substancji czynnej wykryto zanieczyszczenia mutagenne (do 0,34% PAPE), jednak brak jest dedykowanych badań dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego.
aberracje chromosomowe, AUC, badania ekotoksykologiczne, badania przedkliniczne, ciałko żółte, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, oligospermia, pęcherzyki jajnikowe, płytka wzrostowa kości, potencjał genotoksyczny, resorpcja płodu, sorafenib, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa, tozylan sorafenibu, ubogokomórkowość szpiku kostnego, zębina, zwyrodnienie jąder - Leksykon substancji czynnych
Wapnia laktoglukonian – Właściwości farmakodynamiczne
Wapnia laktoglukonian, obecny w preparacie Calcium Sandoz + Vitamin C w dawce 1,0 g na tabletkę musującą, dostarcza 260 mg (6,5 mmola) zjonizowanego wapnia, będącego kluczowym składnikiem mineralnym niezbędnym do utrzymania homeostazy elektrolitowej oraz prawidłowego funkcjonowania układu nerwowo-mięśniowego. Preparat zawiera również 0,327 g węglanu wapnia, który stanowi dodatkowe źródło jonów wapnia. Niedobory wapnia mogą prowadzić do zaburzeń nerwowo-mięśniowych oraz demineralizacji kości, co podkreśla znaczenie suplementacji w stanach zwiększonego zapotrzebowania lub nieprawidłowego odżywiania. Forma musująca tabletki zapewnia wysoką biodostępność i ułatwia podawanie, zwłaszcza u pacjentów z trudnościami w połykaniu.
biodostępność, demineralizacja tkanki kostnej, detoksykacja organizmu, działanie immunomodulujące, homeostaza elektrolitowa, jon wapnia, kolagen, kwas askorbowy, laktoglukonian wapnia, oddychanie komórkowe, proces oksydacyjno-redukcyjny, równowaga elektrolitowa, składnik mineralny, tabletka musująca, tkanka chrzęstna, węglan wapnia, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zakażenie górnych dróg oddechowych, zębina - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Fluormex 133 mg/g
Fluormex to preparat w postaci żółtej, oleistej cieczy zawierający aminofluorki w stężeniu 133 mg/g, co odpowiada 10 mg fluoru na 1 g preparatu (10 000 ppm). Preparat jest przeznaczony do kontaktowej fluoryzacji zębów u dzieci powyżej 5 roku życia oraz dorosłych. Główne wskazania do stosowania Fluormex to profilaktyka próchnicy, leczenie niedorozwoju twardych tkanek zębów (szkliwa i zębiny), nadwrażliwość szyjek zębowych oraz odwapnienia szkliwa. Preparat wspomaga remineralizację, wzmacnia szkliwo, zmniejsza przepuszczalność kanalików zębinowych i obniża pobudliwość zakończeń nerwowych, co skutkuje redukcją dolegliwości bólowych i ochroną przed demineralizacją.
aminofluorek, aparat ortodontyczny, demineralizacja, fluoryzacja zębów, jon fluoru, kanalik zębinowy, miazga zęba, mineralizacja, nadwrażliwość szyjek zębowych, niedorozwój twardych tkanek zębów, odwapnienie szkliwa, płyn stomatologiczny, profilaktyka próchnicy, remineralizacja, szkliwo, zębina, zgryz urazowy - Leksykon chorób i schorzeń
Bruksizm – Etiologia i przyczyny
Bruksizm to złożone zaburzenie charakteryzujące się nawykowym zgrzytaniem lub zaciskaniem zębów, o etiologii wieloczynnikowej, obejmującej czynniki psychospołeczne (stres, lęk), genetyczne, neurologiczne oraz zaburzenia snu, zwłaszcza obturacyjny bezdech senny. Bruksizm dzienny i nocny różnią się patomechanizmem, przy czym nocny bruksizm jest klasyfikowany jako zaburzenie ruchowe związane ze snem, z towarzyszącym wzrostem aktywności mózgu, przyspieszeniem akcji serca i napięciem mięśniowym. Czynniki farmakologiczne, takie jak SSRI (fluoksetyna, sertralina, paroksetyna), stymulanty, leki przeciwdrgawkowe i przeciwpsychotyczne, oraz używki (alkohol, kofeina powyżej 6 filiżanek dziennie, tytoń) zwiększają ryzyko wystąpienia bruksizmu. Występuje także silny związek z zaburzeniami neurologicznymi (np. choroba Parkinsona, ADHD) i psychiatrycznymi (depresja, GAD), a także z refluksem żołądkowo-przełykowym i infekcjami pasożytniczymi. Warto podkreślić, że czynniki okluzyjne mają ograniczone znaczenie u dorosłych, choć mogą odgrywać rolę u dzieci, u których bruksizm występuje u 15-30% populacji i często ustępuje z wiekiem.
ADHD, bezdech senny, bruksizm dzienny, bruksizm nocny, choroba Parkinsona, demencja, duże zaburzenie depresyjne, fluoksetyna, infekcja pasożytnicza, leki przeciwdepresyjne, leki przeciwdrgawkowe, leki przeciwpsychotyczne, obturacyjny bezdech senny, padaczka, paroksetyna, porażenie mózgowe, refluks żołądkowo-przełykowy, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, sertralina, szyna zgryzowa, układ dopaminergiczny, wada zgryzu, wyrzynanie zębów, zaburzenia neuroprzekaźników, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie ruchu związane ze snem, zaburzenie stawu skroniowo-żuchwowego, zaciskanie zębów, zębina, zespół Downa, zespół nadpobudliwości psychoruchowej, zgrzytanie zębami - Leksykon chorób i schorzeń
Próchnica zębów – Objawy
Próchnica zębów to wieloetapowy proces chorobowy rozpoczynający się od odwracalnej demineralizacji powierzchownej warstwy szkliwa, objawiającej się białymi, kredowymi plamami bez dolegliwości bólowych. Postęp choroby prowadzi do powstania ubytków w szkliwie, które wymagają wypełnienia stomatologicznego, a następnie do zajęcia zębiny, gdzie pojawiają się objawy nadwrażliwości i okresowego bólu. Zajęcie miazgi skutkuje ostrym, pulsującym bólem, często samoistnym i nocnym, co wymaga leczenia endodontycznego lub ekstrakcji. Ostatecznym stadium jest ropień okołowierzchołkowy z objawami takimi jak silny ból, obrzęk, gorączka i powiększenie węzłów chłonnych, wymagający pilnej interwencji chirurgicznej i antybiotykoterapii.
antybiotykoterapia, badanie radiologiczne, ekstrakcja zęba, infekcja bakteryjna, leczenie endodontyczne, leczenie kanałowe, miazga zęba, naczynia krwionośne, nadwrażliwość zębów, płytka nazębna, próchnica korzenia, próchnica zębów, przepływ śliny, recesja dziąseł, remineralizacja, ropień okołowierzchołkowy, sepsa, szkliwo, tkanki okołowierzchołkowe, węzły chłonne, wypełnienie stomatologiczne, zębina, zęby mleczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Paroex 1,2 mg/ml
Chloroheksydyna diglukonianu w stężeniu 1,2 mg/ml, będąca substancją czynną preparatu Paroex, wykazuje minimalne wchłanianie systemowe u dorosłych, co potwierdzają badania nie wykazujące obecności substancji w krążeniu po wielokrotnym stosowaniu na zdrową skórę. U noworodków i wcześniaków (28-39 tygodni ciąży) po kąpieli w 4% roztworze chloroheksydyny stwierdzono niewielkie stężenia we krwi do 1,0 μg/ml, bez objawów klinicznych toksyczności. Hemoliza in vivo pojawia się dopiero przy stężeniach powyżej 20 μg/ml, zwłaszcza w połączeniu z innymi środkami dezynfekcyjnymi. Wchłanianie przez błonę śluzową jamy ustnej u dorosłych pozostaje nieokreślone, co wymaga dalszych badań. Preparat nie jest wskazany do stosowania u niemowląt i małych dzieci ze względu na ryzyko systemowego wchłaniania.
błona śluzowa jamy ustnej, cement korzeniowy, chloroheksydyna diglukonianu, choroba przyzębia, dystrybucja tkankowa, efekt rezerwuaru, faza eliminacji, krążenie ogólnoustrojowe, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, roztwór do płukania jamy ustnej, środek dezynfekcyjny, substancja czynna, wchłanianie systemowe, właściwości farmakokinetyczne, wypełnienie stomatologiczne, zębina - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sorafenib Stada 200 mg
Profil bezpieczeństwa sorafenibu oceniono na modelach zwierzęcych (myszy, szczury, psy, króliki), gdzie wykazano zmiany zwyrodnieniowe i regeneracyjne w narządach przy ekspozycjach poniżej przewidywanych klinicznych wartości AUC, co sugeruje możliwość wystąpienia działań niepożądanych u pacjentów. Szczególnie istotne są zmiany w układzie kostnym i uzębieniu młodych psów, takie jak nierówne pogrubienie płytki wzrostowej kości udowej, ubogokomórkowość szpiku kostnego oraz zmiany w składzie zębiny, które nie występowały u dorosłych osobników. Badania genotoksyczności dały wyniki mieszane: pozytywne w teście na aberracje chromosomowe in vitro (komórki CHO) przy pobudzeniu metabolicznym oraz negatywne w teście Amesa i mikrojądrowym in vivo u myszy. Warto podkreślić obecność mutagennego produktu pośredniego (PAPE) w stężeniu 0,34% w substancji czynnej, co może mieć znaczenie dla bezpieczeństwa leku.
aberracje chromosomowe, bioakumulacja, ciałka żółte, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, ekspozycja kliniczna, embriotoksyczność, genotoksyczność, klastogenność, narządy rozrodcze, oligospermia, pęcherzyki jajnikowe, płodność, płytka wzrostowa kości, resorpcja płodu, sorafenib, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność wielokrotnego podania, tozylan sorafenibu, ubogokomórkowość szpiku, układ kostny, wady wrodzone, zębina, zmiany zwyrodnieniowe, zwyrodnienie jąder - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fluormex 133 mg/g
Preparat Fluormex w postaci płynu stomatologicznego zawiera aminofluorki w stężeniu 133 mg/g, co odpowiada 10 mg czynnego fluoru na gram preparatu (10 000 ppm). Ze względu na miejscowe zastosowanie w jamie ustnej, wchłanianie fluoru przez śluzówkę jest minimalne i stanowi mniej niż 1% całkowitego dziennego wchłaniania. Działanie preparatu ogranicza się głównie do powierzchni zębów, a jego biodostępność ogólnoustrojowa jest bardzo niska, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych systemowych. Po aplikacji około 50% wchłoniętego fluoru jest wydalane z moczem w ciągu 24 godzin, 15-25% z kałem i potem, a pozostałe 25-35% ulega wiązaniu w tkankach twardych, w tym w strukturach zębów.
aminofluorek, biodostępność ogólnoustrojowa, fluor aktywny, gradient stężenia, jama ustna, krążenie ogólne, miazga zęba, płyn stomatologiczny, połączenie szkliwno-zębinowe, powierzchnia zęba, profilaktyka stomatologiczna, śluzówka jamy ustnej, tkanka twarda, wydalanie z kałem, wydalanie z moczem, zębina - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fluormex (33,19 mg + 22,1 mg)/g
Produkt leczniczy Fluormex w postaci żelu zawiera 12,5 mg czynnego fluoru na 1 g preparatu (12 500 ppm), będącego kombinacją aminofluorków (33,19 mg/g) oraz sodu fluorku (22,1 mg/g). Aminofluorki wykazują działanie miejscowe ograniczone do powierzchni zębów, z minimalnym (<1%) wchłanianiem przez śluzówkę jamy ustnej. Po podaniu fluor ulega eliminacji głównie przez nerki – 50% dawki jest wydalane z moczem w ciągu 24 godzin, natomiast 15-25% usuwane jest z kałem i potem. Pozostała część fluoru kumuluje się w tkankach twardych organizmu, co jest istotne z punktu widzenia długoterminowego działania preparatu.