płytka wzrostowa kości
Płytka wzrostowa kości, zwana również chrząstką wzrostową lub nasadową, to wyspecjalizowana struktura anatomiczna znajdująca się pomiędzy trzonem (diafizą) a nasadą kości długich u dzieci i młodzieży. Jest ona odpowiedzialna za wzrost kości na długość podczas rozwoju organizmu.
Pod względem histologicznym płytka wzrostowa składa się z chondrocytów (komórek chrzęstnych) ułożonych w charakterystyczne warstwy: spoczynkową, proliferacyjną, hipertroficzną i zwapniałą. Proces wzrostu kości polega na proliferacji chondrocytów, ich dojrzewaniu, apoptozie oraz zastępowaniu tkanką kostną (proces ossyfikacji).
Kluczową rolę w regulacji aktywności płytki wzrostowej odgrywają hormony: wzrostu (GH), tarczycy, płciowe (estrogeny, androgeny) oraz szereg czynników wzrostu, w tym IGF-1 (insulinopodobny czynnik wzrostu). Zaburzenia hormonalne mogą prowadzić do nieprawidłowości w funkcjonowaniu płytki wzrostowej i w konsekwencji do zaburzeń wzrastania.
Wraz z zakończeniem okresu dojrzewania płytka wzrostowa ulega zamknięciu (synostozie), co zatrzymuje wzrost kości na długość. Urazy płytki wzrostowej u dzieci stanowią istotny problem kliniczny, wymagający specjalistycznego leczenia, gdyż mogą prowadzić do zaburzeń wzrostu kości, deformacji i nierówności kończyn.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sorafenib Mylan 200 mg
Sorafenib wykazuje toksyczność narządową w badaniach przedklinicznych na myszach, szczurach, psach i królikach, z obserwacjami zmian degeneracyjnych i regeneracyjnych przy ekspozycjach poniżej klinicznych (ocenianych na podstawie AUC). Szczególnie istotne są zmiany w tkance kostnej i zębach młodych psów, takie jak nierówne pogrubienie płytki wzrostowej kości udowej, ubogokomórkowość szpiku kostnego oraz zmiany w składzie zębiny, co wskazuje na potencjalne ryzyko dla rozwijających się tkanek kostnych i zębów, zwłaszcza w kontekście pediatrycznym. Sorafenib wykazał mieszane wyniki w testach genotoksyczności: pozytywne w teście klastogenności in vitro (CHO) przy obecności pobudzenia metabolicznego oraz negatywne w teście Amesa i mikrojądrowym in vivo. W substancji czynnej wykryto zanieczyszczenia mutagenne (do 0,34% PAPE), jednak brak jest dedykowanych badań dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego.
aberracje chromosomowe, AUC, badania ekotoksykologiczne, badania przedkliniczne, ciałko żółte, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, oligospermia, pęcherzyki jajnikowe, płytka wzrostowa kości, potencjał genotoksyczny, resorpcja płodu, sorafenib, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa, tozylan sorafenibu, ubogokomórkowość szpiku kostnego, zębina, zwyrodnienie jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Glenmark 25 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu, prowadzone na szczurach i małpach przez okres do 9 miesięcy, wykazały wielonarządowe działania niepożądane obejmujące przewód pokarmowy (wymioty, biegunki), nadnercza (przekrwienie kory, krwotoki, martwica z włóknieniem), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), zewnątrzwydzielniczą część trzustki (degranulacja i martwica komórek pęcherzykowych), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy (zanik macicy, zaburzenia rozwoju pęcherzyków jajnikowych). Zmiany te występowały przy klinicznie istotnych stężeniach leku w osoczu i były w większości odwracalne w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Dodatkowo odnotowano wydłużenie odstępu QTc, obniżenie frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF), zanik kanalików jądrowych, rozrost komórek mezangium nerek, krwotoki z przewodu pokarmowego oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Zmiany w macicy i płytce wzrostowej kości wiązano z farmakologicznym działaniem sunitynibu.
aberracja chromosomalna liczbowa, atrezja pęcherzyków jajnikowych, badanie genotoksyczności, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie rakotwórczości, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej żołądka, krwotok z przewodu pokarmowego, mutagenność bakteryjna, mysz transgeniczna rasH2, nadnercza, odstęp QTc, organogeneza, płytka wzrostowa kości, przewód pokarmowy, rak gruczołów Brunnera, resorpcja, rozrost komórek mezangium, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep wargi, rozszczep wargi i podniebienia, rozwój pre- i postnatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, ślinianki, szpik kostny, toksyczny wpływ na rozród, układ endokrynny, układ limfatyczny i krwiotwórczy, układ rozrodczy, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa szkieletu płodu, węzeł chłonny, zanik błony śluzowej, zanik kanalików jądrowych, zanik tkanki limfoidalnej, zewnątrzwydzielnicza część trzustki, złośliwy śródbłoniak krwionośny, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Glenmark 50 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu wykazały, że główne narządy docelowe obejmują przewód pokarmowy, nadnercza, układ limfatyczny i krwiotwórczy, trzustkę, ślinianki, stawy oraz układ rozrodczy, przy czym zmiany te występowały przy klinicznie istotnych stężeniach leku. Zaobserwowano m.in. wymioty, biegunki, przekrwienie i krwotoki nadnerczy, zmniejszenie liczby komórek szpiku, degranulację komórek trzustki, przerost gronek ślinianek, zanik macicy i zaburzenia rozwoju pęcherzyków jajnikowych. Dodatkowo odnotowano wydłużenie odstępu QTc, obniżenie LVEF, rozrost komórek mezangium nerek oraz krwotoki z przewodu pokarmowego. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Sunitynib nie wykazał mutagenności ani klastogenności in vivo, jednak w limfocytach ludzkich in vitro obserwowano poliploidię. Potencjał rakotwórczy potwierdzono w modelach myszy transgenicznych rasH2 i szczurów, gdzie dawki ≥25 mg/kg mc. (≥7,3-krotna ekspozycja AUC klinicznego) indukowały nowotwory przewodu pokarmowego i rozrosty nadnerczy.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzykowa, błona śluzowa macicy, działanie klastogenne, działanie mutagenne, embriotoksyczność, frakcja wyrzutowa lewej komory, gruczoł krokowy, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej, kanalik jądrowy, komórki mezangium, nadnercze, organogeneza, pęcherzyk nasienny, płytka wzrostowa kości, poliplodia, rdzeń nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, śledziona, szpik kostny, teratogenność, tkanka limfoidalna grasicy, węzeł chłonny, złośliwy śródbłoniak krwionośny, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sorafenib Stada 200 mg
Profil bezpieczeństwa sorafenibu oceniono na modelach zwierzęcych (myszy, szczury, psy, króliki), gdzie wykazano zmiany zwyrodnieniowe i regeneracyjne w narządach przy ekspozycjach poniżej przewidywanych klinicznych wartości AUC, co sugeruje możliwość wystąpienia działań niepożądanych u pacjentów. Szczególnie istotne są zmiany w układzie kostnym i uzębieniu młodych psów, takie jak nierówne pogrubienie płytki wzrostowej kości udowej, ubogokomórkowość szpiku kostnego oraz zmiany w składzie zębiny, które nie występowały u dorosłych osobników. Badania genotoksyczności dały wyniki mieszane: pozytywne w teście na aberracje chromosomowe in vitro (komórki CHO) przy pobudzeniu metabolicznym oraz negatywne w teście Amesa i mikrojądrowym in vivo u myszy. Warto podkreślić obecność mutagennego produktu pośredniego (PAPE) w stężeniu 0,34% w substancji czynnej, co może mieć znaczenie dla bezpieczeństwa leku.
aberracje chromosomowe, bioakumulacja, ciałka żółte, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, ekspozycja kliniczna, embriotoksyczność, genotoksyczność, klastogenność, narządy rozrodcze, oligospermia, pęcherzyki jajnikowe, płodność, płytka wzrostowa kości, resorpcja płodu, sorafenib, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność wielokrotnego podania, tozylan sorafenibu, ubogokomórkowość szpiku, układ kostny, wady wrodzone, zębina, zmiany zwyrodnieniowe, zwyrodnienie jąder