mutagenność bakteryjna
Mutagenność bakteryjna to zdolność substancji chemicznych, promieniowania lub innych czynników do wywoływania mutacji genetycznych w komórkach bakteryjnych. Jest to kluczowy parametr oceniany w badaniach toksykologicznych i stanowi ważny element w procesie oceny bezpieczeństwa substancji chemicznych, leków, kosmetyków oraz innych produktów.
Najpopularniejszym testem oceniającym mutagenność bakteryjną jest test Amesa, w którym wykorzystuje się różne szczepy bakterii Salmonella typhimurium lub Escherichia coli. Bakterie te są genetycznie zmodyfikowane tak, aby nie mogły syntetyzować określonych aminokwasów. Jeśli badana substancja powoduje mutacje przywracające zdolność syntezy tych aminokwasów (mutacje powrotne), uznaje się ją za potencjalnie mutagenną.
Ocena mutagenności bakteryjnej ma istotne znaczenie kliniczne, ponieważ substancje mutagenne dla bakterii często wykazują również działanie genotoksyczne wobec komórek ludzkich, co może prowadzić do rozwoju nowotworów. Dlatego badania mutagenności bakteryjnej stanowią pierwszy etap w ocenie potencjału kancerogennego substancji i są wymagane przez agencje regulacyjne przed dopuszczeniem nowych substancji do obrotu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Deflegmin KIDS 15 mg/5 ml
Ambroksolu chlorowodorek, substancja czynna preparatu Deflegmin KIDS, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szerokim zakresem badań przedklinicznych. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu doustnym nie zaobserwowano działań niepożądanych przy dawkach NOAEL wynoszących odpowiednio: 150 mg/kg mc./dobę u myszy (4 tygodnie), 50 mg/kg mc./dobę u szczurów (52 i 78 tygodni), 40 mg/kg mc./dobę u królików (26 tygodni) oraz 10 mg/kg mc./dobę u psów (52 tygodnie). Badania toksyczności po podaniu dożylnym (3-godzinne infuzje) w dawkach do 64 mg/kg mc./dobę u szczurów i do 120 mg/kg mc./dobę u psów nie wykazały ciężkich działań toksycznych ani zmian histopatologicznych. Ponadto, ambroksol nie wykazuje toksyczności narządowej, a obserwowane działania niepożądane miały charakter przemijający, co potwierdza jego bezpieczeństwo terapeutyczne.
ambroksolu chlorowodorek, badanie genotoksyczne, badanie genotoksyczności, badanie potencjału rakotwórczego, badanie reprodukcyjne, badanie toksykologiczne, bezpieczeństwo terapeutyczne, Deflegmin KIDS, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, mutagenność bakteryjna, No Observed Adverse Effect Level, NOAEL, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, substancja lecznicza, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczne działanie w narządach docelowych, toksyczność dla samic, toksyczność narządowa, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu dożylnym, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenie płodności, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hydrocortison VUAB 100 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne hydrokortyzonu wykazały brak mutagenności w testach bakteryjnych, jednakże zaobserwowano indukcję aberracji chromosomowych w limfocytach ludzkich in vitro oraz u myszy in vivo. Mimo tych obserwacji, dwuletnie badania rakotwórczości nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworów, co sugeruje ograniczony potencjał rakotwórczy hydrokortyzonu. Wyniki te podkreślają konieczność dalszej oceny klinicznej, zwłaszcza w kontekście długoterminowego bezpieczeństwa stosowania leku.
aberracja chromosomowa, badanie rakotwórczości, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, glikokortykoid, hydrokortyzon, kortykosteroid, limfocyt ludzki, mutagenność bakteryjna, poronienie, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, rozszczep podniebienia, śmiertelność zarodka i płodu, wada rozwojowa, wada szkieletowa, wewnątrzmaciczne opóźnienie wzrostu, wpływ na reprodukcję, zgon wewnątrzmaciczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Biotum 2 g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ceftazydymu, substancji czynnej produktu leczniczego Biotum, wykazały brak istotnych klinicznie działań niepożądanych przy stosowaniu dawek terapeutycznych (1 g i 2 g). Ocena wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy nie ujawniła zaburzeń funkcjonowania tych systemów. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały kumulacji toksyczności ani nieoczekiwanych efektów niepożądanych, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania w przewidywanym czasie terapii. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, testy aberracji chromosomowych in vitro oraz testy mikrojądrowe in vivo, nie wykazały potencjału mutagennego ani genotoksycznego ceftazydymu.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, cefalosporyna, ceftazydym, działanie teratogenne, efekt kancerogenny, farmakologia bezpieczeństwa, infuzja, mutagenność bakteryjna, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, roztwór do wstrzykiwań, rozwój okołoporodowy, rozwój prenatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, test Amesa, test genotoksyczności, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide G.L. 5 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne lenalidomidu wykazały istotny potencjał teratogenny, szczególnie u małp, którym podawano dawki 0,5–4 mg/kg mc./dobę, skutkujący wadami wrodzonymi kończyn (m.in. oligo- i polidaktylia, deformacje) oraz anomaliami narządów wewnętrznych. U królików, przy dawkach 3, 10 i 20 mg/kg mc./dobę, zaobserwowano defekty rozwojowe płuc i nerek, z wyraźną zależnością dawka-efekt. Toksyczność ostra wykazała wysoką tolerancję leku (LD50 > 2000 mg/kg mc./dobę u gryzoni), natomiast toksyczność przewlekła u szczurów (75–300 mg/kg mc./dobę przez 26 tygodni) ujawniła odwracalne zmiany w mineralizacji nerek, z NOAEL poniżej 75 mg/kg mc./dobę, co odpowiada około 25-krotnej ekspozycji względem ludzi. U małp wielokrotne dawki 4–6 mg/kg mc./dobę indukowały poważne skutki toksyczne, w tym śmiertelność i zmiany hematologiczne, natomiast dawki 1–2 mg/kg mc./dobę powodowały odwracalne zmiany w szpiku i grasicy.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia szpiku kostnego, elementy morfotyczne krwi, komórki mieloidalne, komórkowość szpiku kostnego, krwinka biała, krwinka czerwona, krwotok wielonarządowy, lenalidomid, mineralizacja miedniczek nerkowych, mutagenność bakteryjna, parametry hematologiczne, pęcherzyk żółciowy, płytka krwi, polidaktylia, potencjał karcynogenny, teratogenność, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, układ krwiotwórczy, zastawka przedsionkowo-komorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Deflegmin Effect Long 75 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ambroksolu chlorowodorku, substancji czynnej leku Deflegmin EFFECT LONG, wykazały niski wskaźnik toksyczności ostrej oraz brak toksyczności narządowej przy wielokrotnym podaniu doustnym. NOAEL ustalono na poziomie 150 mg/kg mc./dobę u myszy (4 tygodnie), 50 mg/kg mc./dobę u szczurów (52 i 78 tygodni), 40 mg/kg mc./dobę u królików (26 tygodni) oraz 10 mg/kg mc./dobę u psów (52 tygodnie). Dodatkowe badania dożylne na szczurach (4, 16, 64 mg/kg mc./dobę) i psach (45, 90, 120 mg/kg mc./dobę) nie wykazały ciężkich działań toksycznych ani zmian histopatologicznych, a obserwowane działania niepożądane miały charakter przemijający, potwierdzając korzystny profil bezpieczeństwa substancji.
aberracja chromosomowa, ambroksol chlorowodorek, badanie rakotwórczości, Deflegmin, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, mutagenność bakteryjna, NOAEL, potencjał genotoksyczny, potencjał onkogenny, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność dla samic, toksyczność narządowa, toksyczność ostra, toksyczność po wielokrotnym podaniu, zaburzenia płodności, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mibrex 15 mg/20 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa rywaroksabanu (Mibrex) obejmowała szeroki zakres badań farmakologicznych, toksykologicznych oraz reprodukcyjnych, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla układów sercowo-naczyniowego, oddechowego i ośrodkowego układu nerwowego. Badania toksyczności ostrej po podaniu pojedynczej dawki nie ujawniły specyficznych efektów toksycznych, natomiast toksyczność po podaniu wielokrotnym wiązała się głównie z nasilonym działaniem przeciwkrzepliwym leku jako inhibitora czynnika Xa. W badaniach immunologicznych u szczurów odnotowano wzrost stężeń immunoglobulin IgG i IgA przy ekspozycji odpowiadającej klinicznym poziomom. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności ani aberracji chromosomowych, a badania długoterminowe nie potwierdziły potencjału rakotwórczego rywaroksabanu. Ponadto, badania fototoksyczności nie wskazały na ryzyko nadwrażliwości na światło UV.
aberracja chromosomowa, działanie farmakodynamiczne, działanie przeciwkrzepliwe, działanie rakotwórcze, farmakologia bezpieczeństwa, fototoksyczność, funkcja łożyska, genotoksyczność, immunoglobulina IgA, immunoglobulina IgG, inhibitor czynnika Xa, mutagenność bakteryjna, nadwrażliwość na światło, opóźnione kostnienie, ośrodkowy układ nerwowy, parametr immunologiczny, poronienie, potencjał kancerogenny, powikłanie krwotoczne, promieniowanie UV, rozwój pourodzeniowy, rywaroksaban, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Glenmark 25 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu, prowadzone na szczurach i małpach przez okres do 9 miesięcy, wykazały wielonarządowe działania niepożądane obejmujące przewód pokarmowy (wymioty, biegunki), nadnercza (przekrwienie kory, krwotoki, martwica z włóknieniem), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), zewnątrzwydzielniczą część trzustki (degranulacja i martwica komórek pęcherzykowych), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy (zanik macicy, zaburzenia rozwoju pęcherzyków jajnikowych). Zmiany te występowały przy klinicznie istotnych stężeniach leku w osoczu i były w większości odwracalne w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Dodatkowo odnotowano wydłużenie odstępu QTc, obniżenie frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF), zanik kanalików jądrowych, rozrost komórek mezangium nerek, krwotoki z przewodu pokarmowego oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Zmiany w macicy i płytce wzrostowej kości wiązano z farmakologicznym działaniem sunitynibu.
aberracja chromosomalna liczbowa, atrezja pęcherzyków jajnikowych, badanie genotoksyczności, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie rakotwórczości, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej żołądka, krwotok z przewodu pokarmowego, mutagenność bakteryjna, mysz transgeniczna rasH2, nadnercza, odstęp QTc, organogeneza, płytka wzrostowa kości, przewód pokarmowy, rak gruczołów Brunnera, resorpcja, rozrost komórek mezangium, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep wargi, rozszczep wargi i podniebienia, rozwój pre- i postnatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, ślinianki, szpik kostny, toksyczny wpływ na rozród, układ endokrynny, układ limfatyczny i krwiotwórczy, układ rozrodczy, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa szkieletu płodu, węzeł chłonny, zanik błony śluzowej, zanik kanalików jądrowych, zanik tkanki limfoidalnej, zewnątrzwydzielnicza część trzustki, złośliwy śródbłoniak krwionośny, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Naloxone Accord 400 mcg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa naloksonu chlorowodorku (400 µg/ml) wykazały korzystny profil toksykologiczny w modelach ostrej i przewlekłej toksyczności, bez istotnych zagrożeń dla człowieka. Ocena genotoksyczności ujawniła niejednoznaczne wyniki: test Amesa oraz test aberracji chromosomalnych na ludzkich limfocytach in vitro dały słabo dodatnie rezultaty, natomiast test mutagenności HGPRT na komórkach V79 oraz test aberracji chromosomalnych szpiku kostnego szczura in vivo były ujemne. Brak jest danych dotyczących potencjału rakotwórczego naloksonu, co stanowi istotną lukę w ocenie długoterminowego bezpieczeństwa stosowania leku.
aberracja chromosomalna, badanie toksykologiczne, ekspozycja prenatalna, limfocyty ludzkie in vitro, mutagenność bakteryjna, nalokson chlorowodorek, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil genotoksyczny, rozwój neurobehawioralny, śmiertelność noworodków, szpik kostny, test Amesa, test genotoksyczności, test mutagenności HGPRT, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Memorion 10 mg
Donepezyl, substancja czynna leku Memorion, wykazuje specyficzny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach przedklinicznych na zwierzętach. Działania niepożądane wynikają głównie z nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego, co jest zgodne z mechanizmem hamowania acetylocholinoesterazy i zwiększania stężenia acetylocholiny w synapsach. W testach mutagenności in vitro i in vivo donepezyl nie wykazał działania mutagennego ani klastogennego w stężeniach terapeutycznych; klastogenność zaobserwowano jedynie przy stężeniach przekraczających 3000-krotnie poziom terapeutyczny. Długoterminowe badania na myszach i szczurach nie potwierdziły działania rakotwórczego, co wskazuje na niskie ryzyko karcinogenności przy stosowaniu klinicznym.
acetylocholina, acetylocholinoesteraza, cytotoksyczność, donepezyl, działanie cholinergiczne, działanie karcinogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt genotoksyczny, ekspozycja, hipotonia, indukcja nowotworu, inhibitor cholinoesterazy, klastogenność, mutagenność bakteryjna, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, ślinotok, stymulacja cholinergiczna, test mikrojądrowy, toksyczność rozwojowa, układ cholinergiczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Actisept MED (0,10 g + 2,00 g)/100 g
Przedkliniczne badania toksykologiczne preparatu ACTISEPT MED, zawierającego oktenidynę dichlorowodorku (0,10 g/100 g) oraz fenoksyetanol (2,00 g/100 g), wykazały, że dawka śmiertelna LD50 po jednorazowym podaniu doustnym u szczurów wynosi 45-50 mL/kg, a dootrzewnowo 10-12 mL/kg. Dla samej oktenidyny LD50 wynosiła 800 mg/kg (doustnie) oraz 10 mg/kg (dożylnie). Wielokrotne stosowanie miejscowe na błony śluzowe jamy ustnej psów przez 4 tygodnie nie wywołało reakcji toksycznych, natomiast podawanie doustne oktenidyny w dawce 650 mg/kg przez 2-6 tygodni u szczurów i psów skutkowało jedynie poszerzeniem jelita z powodu tworzenia gazów. Zaobserwowano podwyższoną śmiertelność przy dawkach od 2 mg/kg u myszy i psów oraz 8 mg/kg u szczurów, związane z zapalnymi i krwotocznymi uszkodzeniami płuc. Badania teratogenności i embriotoksyczności na królikach i szczurach nie wykazały negatywnego wpływu preparatu na rozwój płodów ani rozrodczość zwierząt.
aberracja chromosomowa, aktywność rakotwórcza, badanie teratogenności, działanie fotoalergizujące, efekt drażniący, embriotoksyczność, fenoksyetanol, komórki nowotworowe trzustki, mutagenność, mutagenność bakteryjna, oktenidyna dichlorowodorek, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, resorpcja zwrotna, substancja antybakteryjna, teratogenność, test Amesa, test in vitro, test in vivo, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, właściwość rakotwórcza, właściwość uczulająca, worek spojówkowy, zaburzenie genetyczne - Leksykon substancji czynnych
Alprazolam – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Alprazolam nie wykazuje potencjału mutagennego ani genotoksycznego, co potwierdzają testy in vitro (test Amesa) oraz in vivo (test mikrojąderkowy u szczurów) przy dawkach sięgających 100 mg/kg mc./dobę, czyli 500-krotności maksymalnej dawki u ludzi (10 mg/dobę). Długoterminowe badania rakotwórczości na szczurach (do 30 mg/kg mc./dobę, 150x dawka ludzka) i myszach (do 10 mg/kg mc./dobę, 50x dawka ludzka) nie wykazały działania onkogennego. Ponadto, alprazolam nie wpływał negatywnie na płodność szczurów nawet przy dawce 5 mg/kg mc./dobę (25x dawka ludzka), jednak prenatalna ekspozycja wiązała się z opóźnieniami rozwojowymi i zwiększoną śmiertelnością płodów oraz potencjalnymi zmianami behawioralnymi u potomstwa gryzoni.
aberracje chromosomowe, alprazolam, badania in vitro, badania in vivo, badania przedkliniczne, badania rakotwórczości, benzodiazepiny, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, ekspozycja prenatalna, mutageneza bakteryjna, mutagenność bakteryjna, napady drgawek, neowaskularyzacja rogówki, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, śmiertelność płodowa, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczność przewlekła, wady wrodzone, wpływ na narząd wzroku, wpływ na płodność, zaćma - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Drotapil 40 mg
Drotaweryna chlorowodorek, substancja czynna leku Drotapil 40 mg, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym, które potwierdziły jej korzystny profil bezpieczeństwa. W badaniach farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, działania rakotwórczego oraz wpływu na reprodukcję i rozwój potomstwa nie stwierdzono istotnych zagrożeń dla człowieka. Szczególnie istotne było potwierdzenie braku wpływu na repolaryzację komór serca, co wyklucza ryzyko wydłużenia odstępu QT i związanych z tym zaburzeń rytmu serca. Badania genotoksyczności, w tym test Amesa, test na komórkach chłoniaka mysiego oraz test mikrojądrowy, nie wykazały mutagenności ani klastogenności drotaweryny.
badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo reprodukcyjne, chłoniak mysi, drotaweryna chlorowodorek, działanie kardiotoksyczne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, klastogenność, mutacja genowa, mutagenność, mutagenność bakteryjna, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, repolaryzacja komór serca, rozwój zarodkowo-płodowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, uszkodzenie chromosomu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca