chloroheksydyna diglukonianu
Chloroheksydyna diglukonianu to preparat antyseptyczny o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego, obejmującym zarówno bakterie Gram-dodatnie, jak i Gram-ujemne. Związek ten wykazuje również aktywność przeciwgrzybiczą oraz działa na niektóre wirusy otoczkowe.
Mechanizm działania chloroheksydyny polega na wiązaniu się z ujemnie naładowanymi fosfolipidami błony komórkowej drobnoustrojów, co prowadzi do zwiększenia jej przepuszczalności i w konsekwencji do zaburzenia równowagi osmotycznej. W niższych stężeniach działa bakteriostatycznie, zaś w wyższych – bakteriobójczo.
W praktyce klinicznej chloroheksydyna diglukonianu znajduje zastosowanie w dezynfekcji skóry przed zabiegami operacyjnymi, dezynfekcji rąk personelu medycznego, w profilaktyce i leczeniu chorób przyzębia oraz jako składnik płukanek do jamy ustnej. Jest również stosowana do odkażania ran i oparzeń oraz w profilaktyce zakażeń cewników naczyniowych.
Wartość kliniczna chloroheksydyny wynika z jej przedłużonego działania na skórze (efekt rezydualny), co zapewnia długotrwałą ochronę antyseptyczną. Dodatkowo, substancja ta wykazuje niską toksyczność ogólnoustrojową i rzadko wywołuje reakcje alergiczne, co czyni ją bezpiecznym środkiem antyseptycznym do rutynowego stosowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Paroex 1,2 mg/ml
Przedawkowanie chloroheksydyny diglukonianu w preparacie Paroex 1,2 mg/ml może wystąpić zarówno w wyniku miejscowego nadużycia, jak i przypadkowego połknięcia roztworu. Przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami, ilości substancji wchłaniane przez błonę śluzową są skutecznie detoksyfikowane, co zapobiega toksyczności. W przypadku miejscowego przedawkowania wystarczy przepłukanie jamy ustnej wodą, a kontakt roztworu z oczami, okolicą uszu lub przewodem słuchowym wymaga natychmiastowego przemycia dużą ilością wody. Ekstrapolowana wartość LD50 dla dorosłego człowieka (70 kg) wynosi około 1400 g roztworu, co jest dawką praktycznie niemożliwą do przypadkowego spożycia. Jednak spożycie 30-60 ml u dzieci (~10 kg) może wywołać dolegliwości żołądkowe i wymioty.
chloroheksydyna, chloroheksydyna diglukonianu, detoksyfikacja, dezorientacja, dolegliwości żołądkowe, drgawki, działanie niepożądane, LD50, nudności, objaw neurologiczny, pobudzenie, pochodna terpenu, próg drgawkowy, przewód pokarmowy, splątanie, toksyczność ostra, uszkodzenie neurologiczne, wymioty, zaburzenie świadomości - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Spirytus skażony hibitanem 0,5% Amara 0,5%
Spirytus skażony hibitanem 0,5% Amara to preparat do stosowania na skórę zawierający 2,5 g chloroheksydyny diglukonianu (roztwór 20%) na 100 g produktu oraz 67-73% (V/V) etanolu. Farmakokinetyka chloroheksydyny charakteryzuje się minimalnym lub brakiem wchłaniania przez nieuszkodzoną skórę u dorosłych, natomiast u niemowląt wchłanianie jest możliwe i nie można go wykluczyć. Metabolizm substancji zachodzi w śladowych ilościach, bez kumulacji w organizmie, co podkreśla korzystny profil bezpieczeństwa preparatu.
chloroheksydyna, chloroheksydyna diglukonianu, eliminacja chloroheksydyny, etanol, farmakokinetyka, kumulacja w organizmie, nieuszkodzona skóra, parametry farmakokinetyczne, profil bezpieczeństwa, przezskórne wchłanianie, spirytus skażony hibitanem, wchłanianie przez skórę, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie z kałem, wydalanie z moczem, zastosowanie zewnętrzne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Paroex 1,2 mg/ml
Paroex to roztwór do płukania jamy ustnej zawierający 1,2 mg/ml chloroheksydyny diglukonianu, wykazujący szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego. Preparat jest wskazany jako leczenie wspomagające w infekcjach błony śluzowej jamy ustnej, takich jak zapalenie dziąseł, zapalenie przyzębia oraz inne bakteryjne stany zapalne. Ponadto, Paroex znajduje zastosowanie w opiece pooperacyjnej po zabiegach stomatologicznych, w tym ekstrakcjach, implantacjach i procedurach periodontologicznych, gdzie mechaniczne oczyszczanie jest ograniczone lub przeciwwskazane. Preparat zawiera również substancje pomocnicze, takie jak azorubina (E 122), makrogologlicerolu hydroksystearynian (10 mg/ml) oraz glikol propylenowy, co należy uwzględnić przy doborze terapii u pacjentów z nadwrażliwościami.
chirurgia stomatologiczna, chloroheksydyna diglukonianu, choroba przyzębia, działanie przeciwbakteryjne, ekstrakcja zęba, opieka pooperacyjna, owrzodzenie jamy ustnej, procedura periodontologiczna, terapia periodontologiczna, urządzenie ortodontyczne, zabieg chirurgiczny jamy ustnej, zabieg stomatologiczny, zakażenie błony śluzowej jamy ustnej, zakażenie jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie dziąseł, zapalenie przyzębia - Leksykon substancji czynnych
Nadtlenek wodoru – Wskazania do stosowania
Nadtlenek wodoru (Hydrogenii peroxidum) wykazuje działanie odkażające poprzez uwalnianie aktywnego tlenu o właściwościach utleniających i przeciwdrobnoustrojowych. W praktyce klinicznej stosowany jest w różnych postaciach farmaceutycznych, dostosowanych do specyfiki zastosowania. Peroxygel 3,0 w formie żelu zawiera 30 mg/g nadtlenku wodoru i jest wskazany do dezynfekcji powierzchniowych ran, otarć oraz zadrapań skóry, zapewniając dłuższy kontakt substancji czynnej z raną. Skinsept mucosa, roztwór na błony śluzowe, zawiera 1,67 g 30% nadtlenku wodoru w 100 g preparatu wraz z etanolem 96% (10,4 g) i chloroheksydyną diglukonianem (1,5 g), stosowany jest do odkażania błon śluzowych i skóry graniczącej przed zabiegami inwazyjnymi, w tym ginekologicznymi, położniczymi oraz urologicznymi.
aktywny tlen, cewnikowanie pęcherza moczowego, chirurgiczne odkażanie rąk, chloroheksydyna diglukonianu, dezynfekcja, dezynfekcja skóry, izopropanol, nadtlenek wodoru, odkażanie błon śluzowych, odkażanie rąk, odkażanie ran, otarcie naskórka, Peroxygel, procedura ginekologiczna, procedura inwazyjna, ryzyko infekcji, Skinsept mucosa, Spitaderm, właściwości odkażające, właściwości przeciwdrobnoustrojowe, właściwości utleniające, zabieg operacyjny, zabieg położniczy, zabieg przezcewkowy, zadrapanie skóry - Leksykon leków
Interakcje leku – Spitaderm (70 g + 0,5 g + 1,5 g)/100 g
Produkt leczniczy Spitaderm, zawierający 70 g izopropanolu, 0,5 g chloroheksydyny diglukonianu oraz 1,5 g 30% nadtlenku wodoru na 100 g roztworu, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i fizykochemiczne. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania z substancjami powierzchniowo czynnymi (np. mydłami anionowymi), które mogą dezaktywować chloroheksydynę, obniżając skuteczność przeciwdrobnoustrojową preparatu. Ponadto, obecność nadtlenku wodoru powoduje ryzyko wzajemnej inaktywacji z preparatami zawierającymi jod, co wymaga unikania ich jednoczesnego stosowania. Izopropanol, jako główny składnik, niesie ryzyko zwiększonej łatwopalności, zwłaszcza w kontakcie z otwartym ogniem lub wysoką temperaturą, co jest szczególnie istotne u pacjentów spożywających alkohol etylowy, ze względu na potencjalne nasilenie działania ogólnoustrojowego alkoholi przy aplikacji na duże powierzchnie skóry.
alkohol etylowy, alkohol izopropylowy, anionowy surfaktant, chloroheksydyna diglukonianu, działanie drażniące, działanie ogólnoustrojowe, etanol, izopropanol, nadtlenek wodoru, skuteczność przeciwdrobnoustrojowa, środek przeciwdrobnoustrojowy, substancja powierzchniowo czynna, surfaktant, właściwość łatwopalna, związek utleniający - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Spirytus skażony hibitanem 0,5% Amara 0,5%
Spirytus skażony hibitanem 0,5% Amara to preparat dezynfekcyjny zawierający 2,5 g chloroheksydyny diglukonianu (roztwór 20%) oraz 67-73% (V/V) etanolu, co odpowiada do 584 mg etanolu w 1 ml płynu. Preparat jest przeznaczony do stosowania na nieuszkodzoną skórę jako środek bakteriobójczy. Dezynfekcja pola operacyjnego wymaga dwuetapowego nanoszenia preparatu: dokładnego przecierania skóry tamponem lub wacikiem nasączonym preparatem, osuszenia jałowym ręcznikiem oraz powtórzenia procedury, co zapewnia skuteczne działanie antyseptyczne. Preparat należy stosować obficie, unikając kontaktu z oczami, błonami śluzowymi oraz uszkodzoną skórą.
błona śluzowa, chloroheksydyna, chloroheksydyna diglukonianu, czystość mikrobiologiczna, dezynfekcja, dezynfekcja pola operacyjnego, działanie bakteriobójcze, etanol, nieuszkodzona skóra, preparat łatwopalny, przestrzenie międzypalcowe, spirytus skażony hibitanem, środek dezynfekujący, stosowanie zewnętrzne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Paroex 1,2 mg/ml
Chloroheksydyna diglukonianu w stężeniu 1,2 mg/ml, będąca substancją czynną preparatu Paroex, wykazuje minimalne wchłanianie systemowe u dorosłych, co potwierdzają badania nie wykazujące obecności substancji w krążeniu po wielokrotnym stosowaniu na zdrową skórę. U noworodków i wcześniaków (28-39 tygodni ciąży) po kąpieli w 4% roztworze chloroheksydyny stwierdzono niewielkie stężenia we krwi do 1,0 μg/ml, bez objawów klinicznych toksyczności. Hemoliza in vivo pojawia się dopiero przy stężeniach powyżej 20 μg/ml, zwłaszcza w połączeniu z innymi środkami dezynfekcyjnymi. Wchłanianie przez błonę śluzową jamy ustnej u dorosłych pozostaje nieokreślone, co wymaga dalszych badań. Preparat nie jest wskazany do stosowania u niemowląt i małych dzieci ze względu na ryzyko systemowego wchłaniania.
błona śluzowa jamy ustnej, cement korzeniowy, chloroheksydyna diglukonianu, choroba przyzębia, dystrybucja tkankowa, efekt rezerwuaru, faza eliminacji, krążenie ogólnoustrojowe, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, roztwór do płukania jamy ustnej, środek dezynfekcyjny, substancja czynna, wchłanianie systemowe, właściwości farmakokinetyczne, wypełnienie stomatologiczne, zębina - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Paroex 1,2 mg/ml
Paroex to roztwór do płukania jamy ustnej zawierający 1,2 mg/ml chloroheksydyny diglukonianu, stosowany miejscowo w dawce 15 ml od 1 do 3 razy na dobę. Produkt jest przeznaczony dla dorosłych oraz dzieci powyżej 6. roku życia, z przeciwwskazaniem do stosowania u dzieci poniżej 6 lat. Maksymalny czas stosowania wynosi 5 dni, a dłuższe stosowanie jest możliwe wyłącznie na wyraźne zalecenie lekarza lub lekarza dentysty. Roztwór jest gotowy do użycia i nie wymaga rozcieńczania. Zaleca się aplikację po posiłkach oraz po szczotkowaniu zębów i wypłukaniu jamy ustnej wodą, z utrzymaniem roztworu w jamie ustnej przez pełną minutę, po czym należy go wypluć bez ponownego płukania jamy ustnej.
- Leksykon leków
Interakcje leku – Spirytus skażony hibitanem 0,5% Amara 0,5%
Spirytus skażony hibitanem 0,5% AMARA zawiera 0,5 g/100 g chloroheksydyny diglukonianu oraz 67-73% (V/V) etanolu, co odpowiada do 584 mg etanolu na 1 ml płynu. Dotychczas nie odnotowano klinicznie istotnych interakcji z innymi produktami leczniczymi. Pomimo obecności wysokiego stężenia etanolu, stosowanie miejscowe zgodnie z zaleceniami nie powinno prowadzić do istotnych interakcji z lekami metabolizowanymi przez szlaki enzymatyczne alkoholu ani z alkoholem spożywanym doustnie. Teoretycznie, przy aplikacji na dużą powierzchnię skóry lub uszkodzoną skórę, możliwe jest wchłanianie etanolu, co może potencjalnie wpływać na farmakokinetykę niektórych leków, jednak ryzyko to jest bardzo niskie i hipotetyczne.
anionowy środek powierzchniowo czynny, aplikacja na skórę, charakterystyka produktu leczniczego, chloroheksydyna diglukonianu, działanie przeciwdrobnoustrojowe, etanol, interakcja lekowa, płyn na skórę, preparat jodowy, spirytus skażony hibitanem, środek utleniający, substancja kationowa, szlak enzymatyczny, uszkodzenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Chloroheksydyna – Dawkowanie i sposób podawania
Chloroheksydyna, dostępna w różnych postaciach farmaceutycznych (tabletki do ssania, roztwory do płukania jamy ustnej, roztwory na skórę i błony śluzowe), wykazuje szerokie zastosowanie w leczeniu stanów zapalnych błony śluzowej jamy ustnej oraz w dezynfekcji skóry i błon śluzowych. Tabletki do ssania zawierają od 5 mg chloroheksydyny dichlorowodorku (np. Faringan, Gardimax medica, Sebidin Intensive) z dodatkiem środków znieczulających (benzokaina lub lidokaina), a dawkowanie dla dorosłych wynosi od 1 tabletki co 1-2 godziny do 6-10 tabletek na dobę, z maksymalną dawką do 8-10 tabletek i czasem terapii do 3-5 dni. Roztwory do płukania jamy ustnej, takie jak Paroex (1,2 mg/ml chloroheksydyny diglukonianu), stosuje się w dawce 15 ml 1-3 razy na dobę przez maksymalnie 5 dni, z zaleceniem płukania jamy ustnej przez 1 minutę i niepołykaniem preparatu. Preparaty do odkażania skóry, takie jak Spirytus Hibitanowy 0,5% ATS, Spirytus skażony hibitanem 0,5% Amara oraz Spitaderm, zawierają od 0,5 g do 2,5 g chloroheksydyny diglukonianu na 100 g i wymagają precyzyjnej aplikacji z określonym czasem kontaktu (od 15 sekund do 1,5 minuty), z uwzględnieniem utrzymania wilgotności skóry podczas dezynfekcji chirurgicznej rąk.
benzokaina, błona śluzowa jamy ustnej, błony śluzowe, chloroheksydyna diglukonianu, chloroheksydyny dichlorowodorek, działanie niepożądane, izopropanol, lidokainy chlorowodorek, nadtlenek wodoru, odkażanie chirurgiczne, odkażanie rąk, odkażanie skóry, pole operacyjne, roztwór do płukania, roztwór na błony śluzowe, stan zapalny, substancja przeciwbakteryjna - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Paroex 1,2 mg/ml
Preparat Paroex, zawierający chloroheksydynę diglukonianu w stężeniu 1,2 mg/ml, stosowany miejscowo w jamie ustnej, nie wykazuje istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Ze względu na minimalną absorpcję ogólnoustrojową i brak efektów neurologicznych czy psychomotorycznych, preparat ten jest bezpieczny pod kątem funkcji poznawczych i motorycznych pacjenta. Lekarz powinien poinformować pacjenta o braku wpływu Paroex na sprawność psychofizyczną, zwracając jednocześnie uwagę na obecność substancji pomocniczych (azorubina E 122, makrogologlicerolu hydroksystearynian, glikol propylenowy), które mogą wywoływać reakcje alergiczne, ale nie wpływają na zdolność prowadzenia pojazdów. Kluczowe jest także przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania i sposobu użycia preparatu.
absorpcja ogólnoustrojowa, azorubina, charakterystyka produktu leczniczego, chloroheksydyna, chloroheksydyna diglukonianu, działanie niepożądane, efekt neurologiczny, funkcje poznawcze, glikol propylenowy, makrogologlicerolu hydroksystearynian, ośrodkowy układ nerwowy, reakcja alergiczna, roztwór do płukania jamy ustnej, sprawność psychomotoryczna, substancja czynna, substancja pomocnicza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Spirytus skażony hibitanem 0,5% Amara 0,5%
Produkt Spirytus skażony hibitanem 0,5% Amara, zawierający 2,5 g chloroheksydyny diglukonianu (roztwór 20% w 100 g płynu) w etanolowym nośniku (67-73% V/V), przeszedł kompleksowe badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo farmakologiczne. Testy wykazały brak istotnych zaburzeń funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz ośrodkowego układu nerwowego przy stosowaniu zewnętrznym w dawkach terapeutycznych. Ponadto, badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagennego ani klastogennego działania chloroheksydyny diglukonianu, co potwierdza brak ryzyka uszkodzeń materiału genetycznego przy stosowaniu miejscowym.
bezpieczeństwo farmakologiczne, chloroheksydyna diglukonianu, dane niekliniczne, działanie mutagenne, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, mutacja chromosomowa, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, stosowanie zewnętrzne, toksyczny wpływ na rozród, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Paroex 1,2 mg/ml
Preparat Paroex, zawierający chloroheksydynę diglukonianu w stężeniu 1,2 mg/ml, nie wykazuje istotnych interakcji z lekami ogólnoustrojowymi, co potwierdza brak wpływu na metabolizm i działanie innych preparatów podawanych doustnie lub parenteralnie. Jednakże, istotne interakcje farmaceutyczne występują z substancjami stosowanymi miejscowo w jamie ustnej, zwłaszcza z anionowymi detergentami, takimi jak sodu laurylosiarczan obecny w konwencjonalnych pastach do zębów, gumach do żucia, zamiennikach nikotyny, płynach do płukania jamy ustnej oraz tabletkach ulegających rozpadowi w jamie ustnej. Mechanizm tych interakcji polega na neutralizacji dodatnio naładowanej cząsteczki chloroheksydyny, co znacząco obniża jej skuteczność terapeutyczną. Zaleca się zachowanie minimum 30-minutowego odstępu czasowego między stosowaniem Paroex a produktami zawierającymi środki anionowe oraz przepłukanie jamy ustnej wodą przed aplikacją preparatu.
błona śluzowa jamy ustnej, chloroheksydyna diglukonianu, detergent anionowy, działanie drażniące, działanie przeciwbakteryjne, flora bakteryjna, interakcja farmaceutyczna, interakcja farmakodynamiczna, interakcja z produktem leczniczym, interakcja z żywnością, mikroflora jamy ustnej, pasta do zębów, płukanie jamy ustnej, podrażnienie błony śluzowej, składnik anionowy, sodu laurylosiarczan, substancja anionowa, substancja czynna, tabletka ulegająca rozpadowi