mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna
Mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna (MAHA) to poważny stan kliniczny charakteryzujący się fragmentacją erytrocytów w mikrokrążeniu, prowadzącą do niszczenia krwinek czerwonych i niedokrwistości. Proces ten zachodzi w wyniku uszkodzenia śródbłonka naczyń, powstawania mikrozakrzepów lub mechanicznego uszkodzenia erytrocytów podczas przepływu przez uszkodzone naczynia.
W rozmazie krwi obwodowej widoczne są charakterystyczne schistocyty (fragmenty erytrocytów), które stanowią kluczowe kryterium diagnostyczne. MAHA występuje w przebiegu różnych jednostek chorobowych, takich jak zakrzepowa plamica małopłytkowa (TTP), zespół hemolityczno-mocznicowy (HUS), rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe (DIC), złośliwe nadciśnienie tętnicze czy jako powikłanie po przeszczepach narządów.
Diagnostyka MAHA obejmuje badania morfologiczne krwi, ocenę parametrów hemolitycznych (LDH, bilirubina, haptoglobina), badania koagulologiczne oraz identyfikację choroby podstawowej. Leczenie ukierunkowane jest przede wszystkim na przyczynę wywołującą i może obejmować plazmaferezę, leczenie immunosupresyjne, podawanie ekulizumabu (w przypadku atypowego HUS) lub interwencje specyficzne dla choroby podstawowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Carboplatin Pfizer
Leczenie karboplatyną wymaga prowadzenia terapii w wyspecjalizowanych ośrodkach pod ścisłym nadzorem doświadczonych onkologów, ze względu na ryzyko mielosupresji, nefrotoksyczności oraz poważnych powikłań hematologicznych i neurologicznych. Mielosupresja manifestuje się leukopenią, neutropenią i małopłytkowością, z nadirem około 21. dnia w monoterapii i 15. dnia w terapii skojarzonej. Kolejny cykl leczenia można rozpocząć po minimum 4 tygodniach, gdy liczba neutrofili wynosi ≥2000/mm³, a płytek ≥100 000/mm³. Nefrotoksyczność wymaga regularnej oceny funkcji nerek, szczególnie u pacjentów z wcześniejszym uszkodzeniem nerek. Neuropatia obwodowa i ototoksyczność, zwłaszcza u osób powyżej 65. roku życia i po wcześniejszym leczeniu cisplatyną, wymaga monitorowania neurologicznego i audiologicznego. Karboplatyna może wywoływać reakcje alergiczne, w tym zespół Kounisa, oraz zespół hemolityczno-mocznicowy, który wymaga natychmiastowego odstawienia leku.
antagonista receptora dopaminowego, antybiotyk aminoglikozydowy, choroba zarostowa żył wątrobowych, cisplatyna, drgawka, karboplatyna, klirens kreatyniny, małopłytkowość, mielosupresja, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, morfologia krwi obwodowej, nadciśnienie wrotne, nadir, nefrotoksyczność, niedokrwistość hemolityczna, ostra białaczka promielocytowa, ostra białaczka szpikowa, ototoksyczność, parestezja, reakcja rzekomoanafilaktyczna, skurcz tętnic wieńcowych, toksyczność neurologiczna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Kounisa, zespół mielodysplastyczny, zespół niedrożności zatokowej wątroby, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ticagrelor MSN
Tikagrelor, jako lek przeciwpłytkowy stosowany w terapii ostrego zespołu wieńcowego (OZW) i po zabiegach PCI, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko krwawień oraz specyficzne przeciwwskazania, takie jak czynne krwawienie, krwotok śródczaszkowy w wywiadzie oraz ciężkie zaburzenia czynności wątroby. Badania TICO i TWILIGHT wykazały, że po 3 miesiącach dwulekowej terapii tikagrelorem i ASA, odstawienie ASA i kontynuacja monoterapii tikagrelorem przez kolejne 9-12 miesięcy zmniejsza ryzyko krwawień bez zwiększenia częstości poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych (MACE). Tikagrelor należy odstawić na 5 dni przed planowanym zabiegiem chirurgicznym, a u pacjentów z OZW po przebytym niedokrwiennym udarze mózgu terapia nie powinna przekraczać 12 miesięcy. Monitorowanie czynności nerek jest zalecane, zwłaszcza u pacjentów ≥75 lat, z umiarkowaną do ciężką niewydolnością nerek lub stosujących ARB. W trakcie leczenia obserwuje się ryzyko duszności, bradykardii, pauz komorowych oraz rzadko zakrzepowej plamicy małopłytkowej (TTP).
antagonista receptora angiotensyny, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, dnawe zapalenie stawów, doustny lek przeciwzakrzepowy, dwulekowa terapia przeciwpłytkowa, działanie przeciwpłytkowe, hiperurykemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok śródczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy, leczenie przeciwfibrynolityczne, lek fibrynolityczny, lek przeciwpłytkowy, małopłytkowość zależna od heparyny, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nefropatia moczanowa, niedokrwienny udar mózgu, niepożądane zdarzenie sercowo-naczyniowe, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oddychanie Cheyne’a-Stokesa, ośrodkowy bezdech senny, ostry zespół wieńcowy, patologiczne krwawienie, pauza komorowa, plazmafereza, pomostowanie aortalno-wieńcowe, powikłanie krwotoczne, przewlekła niewydolność serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rekombinowany czynnik VIIa, stent uwalniający lek, transfuzja płytek krwi, zabieg PCI, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ticagrelor Reddy
Tikagrelor wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawienia, w tym u osób z niedawnymi urazami, zaburzeniami krzepnięcia, aktywnymi krwawieniami z przewodu pokarmowego oraz u pacjentów stosujących jednocześnie leki zwiększające ryzyko krwawień (NLPZ, doustne antykoagulanty, leki fibrynolityczne). Przeciwwskazania obejmują czynne krwawienie, krwotok śródczaszkowy w wywiadzie oraz ciężkie zaburzenia czynności wątroby. W przypadku krwawienia podczas terapii transfuzja płytek i desmopresyna nie są skuteczne, natomiast leczenie przeciwfibrynolityczne (kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy) i/lub rekombinowany czynnik VIIa mogą poprawiać hemostazę. Tikagrelor należy odstawić na 5 dni przed planowanym zabiegiem chirurgicznym, a u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym po udarze mózgu stosować maksymalnie do 12 miesięcy. U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością wątroby zaleca się ostrożność ze względu na ograniczone dane kliniczne.
astma, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, desmopresyna, dnawe zapalenie stawów, hiperurykemia, kwas acetylosalicylowy, kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy, małopłytkowość, małopłytkowość zależna od heparyny, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, niedokrwienny udar mózgu, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oddychanie Cheyne’a-Stokesa, ośrodkowy bezdech senny, ostry zespół wieńcowy, plazmafereza, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przewlekła niewydolność serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rekombinowany czynnik VIIa, tikagrelor, transfuzja płytek krwi, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atixarso
Tikagrelor, stosowany w leczeniu ostrych zespołów wieńcowych (OZW), wymaga dokładnej oceny korzyści i ryzyka, zwłaszcza u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawień, takimi jak osoby z niedawnymi urazami, zabiegami chirurgicznymi, zaburzeniami krzepnięcia czy stosujące jednocześnie leki przeciwzakrzepowe lub niesteroidowe leki przeciwzapalne. Przeciwwskazania obejmują aktywne krwawienia, krwotok śródczaszkowy w wywiadzie oraz ciężkie zaburzenia czynności wątroby. W przypadku planowanych zabiegów chirurgicznych tikagrelor należy odstawić na 5 dni przed operacją, a u pacjentów po przebytym niedokrwiennym udarze mózgu leczenie nie powinno przekraczać 12 miesięcy. Monitorowanie EKG wykazało zwiększoną częstość pauz komorowych, zwłaszcza u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca, co wymaga ostrożności u osób z ryzykiem bradykardii. Duszność, zwykle łagodna do umiarkowanej, jest częstym działaniem niepożądanym, szczególnie u pacjentów z astmą lub POChP.
aktywacja płytek indukowana heparyną, antagonista receptora angiotensyny, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, desmopresyna, dnawe zapalenie stawów, hiperurykemia, kreatynina, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwfibrynolityczny, małopłytkowość, małopłytkowość zależna od heparyny, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nefropatia moczanowa, niedokrwienny udar mózgu, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oddychanie Cheyne’a-Stokesa, ośrodkowy bezdech senny, ostry zespół wieńcowy, pauza komorowa, plazmafereza, POChP, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przewlekła niewydolność serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rekombinowany czynnik VIIa, skłonność do krwawień, tikagrelor, transfuzja płytek krwi, udar mózgu, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon substancji czynnych
Mitomycyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Mitomycyna, stosowana w leczeniu onkologicznym, charakteryzuje się znaczną mielotoksycznością, której objawy osiągają szczyt po 4-6 tygodniach terapii i kumulują się przy długotrwałym stosowaniu. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu innych leków mielotoksycznych oraz u pacjentów geriatrycznych, u których obserwuje się wydłużoną depresję szpiku. Podawanie leku powinno odbywać się wyłącznie do dużych żył kończyn górnych, przez istniejącą linię dożylną, z dokładnym przepłukaniem kaniuli po podaniu, aby uniknąć wynaczynienia, które może prowadzić do rozległej martwicy tkanek. W przypadku wynaczynienia zaleca się natychmiastowe ostrzyknięcie 8,4% roztworem dwuwęglanu sodu, podanie 4 mg deksametazonu oraz rozważenie dożylnego podania 200 mg witaminy B6.
białaczka ostra, białko A gronkowca złocistego, depresja szpiku kostnego, dwuwęglan sodu, działanie immunosupresyjne, efekt mielotoksyczny, hemoliza, krowianka uogólniona, krowianka zgorzelinowa, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, morfologia krwi obwodowej, nefrotoksyczność, niewydolność oddechowa, pacjent geriatryczny, szczepionka zawierająca żywe wirusy, toksyczność szpiku kostnego, wynaczynienie mitomycyny, zespół mielodysplastyczny, żyła centralna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ticagrelor Reddy
Tikagrelor, stosowany w dawce 60 mg, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko krwawień, zwłaszcza u pacjentów z niedawnymi urazami, zabiegami chirurgicznymi, zaburzeniami krzepnięcia czy stosujących jednocześnie leki przeciwzakrzepowe lub niesteroidowe leki przeciwzapalne. Przeciwwskazany jest u pacjentów z aktywnym krwawieniem, krwotokiem śródczaszkowym w wywiadzie oraz ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. W przypadku planowanych zabiegów chirurgicznych tikagrelor należy odstawić na 5 dni przed operacją, a u pacjentów po CABG przerwanie leku na co najmniej 2 dni zmniejsza ryzyko ciężkich krwawień. U pacjentów po udarze niedokrwiennym stosowanie tikagreloru jest ograniczone do maksymalnie 12 miesięcy. Monitorowanie czynności nerek jest zalecane, zwłaszcza u osób ≥75 lat, z umiarkowaną do ciężkiej niewydolnością nerek lub stosujących ARB, ze względu na możliwe zwiększenie stężenia kreatyniny. Tikagrelor może powodować hiperurykemię, co wymaga ostrożności u pacjentów z dną moczanową lub nefropatią moczanową.
antagonista receptora angiotensyny, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, desmopresyna, dnawe zapalenie stawów, hiperurykemia, interakcje lekowe, krwotok śródczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy, leki przeciwfibrynolityczne, małopłytkowość, małopłytkowość zależna od heparyny, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nefropatia moczanowa, niewydolność wątroby, oddychanie Cheyne’a-Stokesa, ośrodkowy bezdech senny, pauza komorowa, plazmafereza, POChP, pomostowanie aortalno-wieńcowe, rekombinowany czynnik VIIa, skłonność do krwawień, transfuzja płytek krwi, udar niedokrwienny mózgu, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ticatrom
Tikagrelor wymaga szczegółowej oceny ryzyka krwawień przed zastosowaniem, zwłaszcza u pacjentów z niedawnymi urazami, zabiegami chirurgicznymi, zaburzeniami krzepnięcia, aktywnymi krwawieniami z przewodu pokarmowego lub stosujących jednocześnie NLPZ, doustne antykoagulanty bądź leki fibrynolityczne. Przeciwwskazania obejmują czynne krwawienie, krwotok śródczaszkowy w wywiadzie oraz ciężkie zaburzenia czynności wątroby. W przypadku krwawienia transfuzja płytek i desmopresyna są nieskuteczne, natomiast leki przeciwfibrynolityczne i rekombinowany czynnik VIIa mogą poprawić hemostazę. Tikagrelor należy odstawić na 5 dni przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi, a u pacjentów po udarze niedokrwiennym stosować maksymalnie do 12 miesięcy. U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością wątroby zaleca się ostrożność, a u ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby lek jest przeciwwskazany.
antagonista wapnia, astma, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, desmopresyna, digoksyna, diltiazem, dnawe zapalenie stawów, doustny antykoagulant, hiperurykemia, krwawienie, krwotok śródczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy, lek fibrynolityczny, lek przeciwfibrynolityczny, małopłytkowość, małopłytkowość zależna od heparyny, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nefropatia moczanowa, niedokrwienny udar mózgu, niesteroidowe leki przeciwzapalne, oddychanie Cheyne’a-Stokesa, ośrodkowy bezdech senny, plazmafereza, podwyższony poziom kreatyniny, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przewlekła niewydolność serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rekombinowany czynnik VIIa, tikagrelor, transfuzja płytek krwi, werapamil, zaburzenia krzepnięcia, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon chorób i schorzeń
Arteritis tętnicy skroniowej – Objawy
Arteritis tętnicy skroniowej (GCA) to najczęstsze zapalenie dużych i średnich naczyń u osób >50 r.ż., z szczytem zachorowań w 7.-8. dekadzie życia, częściej u kobiet (2-6x). Choroba charakteryzuje się zmiennym przebiegiem objawów, z dominującym bólem głowy (70-80%), często nowym lub zmienionym u pacjentów bez wcześniejszych dolegliwości. Typowe są bóle w okolicy skroniowej lub potylicznej, często oporne na standardowe analgetyki, oraz tkliwość skóry głowy. Chromanie żuchwy (40-50%) i zaburzenia widzenia (20-30%), w tym nagła, trwała utrata wzroku (8-15%) spowodowana AION, stanowią poważne objawy. Objawy ogólnoustrojowe (gorączka do >39°C u 15%, osłabienie, utrata masy ciała) oraz współistniejąca polimialgia reumatyczna (40-50%) są częste. Zajęcie dużych naczyń (30-80%) może prowadzić do chromania kończyn, asymetrii ciśnienia, aortitis i tętniaków. Nieleczona GCA grozi trwałą utratą wzroku, udarami, zawałami i rozwarstwieniem aorty.
amaurosis fugax, aortitis, arteritis tętnicy skroniowej, biopsja, chromanie żuchwy, diplopia, giant cell arteritis, kortykosteroid, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, mononeuropatia, niedokrwienie jelit, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, podwójne widzenie, polimialgia reumatyczna, polineuropatia, polymyalgia rheumatica, prednizon, przejściowy atak niedokrwienny, rozwarstwienie aorty, scotoma, SIADH, tętniak aorty, zapalenie aorty, zapalenie naczyń, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Gemcitabine SUN
Gemcitabina SUN wymaga szczególnej ostrożności podczas leczenia ze względu na ryzyko mielosupresji, w tym leukopenii, trombocytopenii i niedokrwistości, co wymaga regularnego monitorowania liczby płytek krwi, leukocytów i granulocytów przed każdą dawką. Przedłużenie czasu wlewu lub zwiększenie częstości podawania zwiększa toksyczność leku. U pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek dawkowanie powinno być ostrożnie dostosowane, a czynność tych narządów monitorowana. Gemcytabina może nasilać niewydolność wątroby u chorych z przerzutami, marskością lub zapaleniem wątroby. Współistniejące stosowanie radioterapii (≤7 dni) zwiększa ryzyko toksyczności. Nie zaleca się podawania żywych atenuowanych szczepionek, w tym przeciw żółtej febrze, podczas terapii.
drgawka, działanie mielosupresyjne, hipoalbuminemia, kriokonserwacja nasienia, leukopenia, marskość wątroby, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, ostre nadciśnienie, przerzut do wątroby, rezonans magnetyczny, splątanie, śródmiąższowe zapalenie płuc, terapia przeciwdrgawkowa, toksyczność hematologiczna, trombocytopenia, uszkodzenie szpiku kostnego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie spermatogenezy, zahamowanie czynności szpiku, zapalenie wątroby, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół ostrej niewydolności oddechowej dorosłych, zespół przesiąkania włośniczek - Leksykon substancji czynnych
Tikagrelor – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Tikagrelor jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywnym krwawieniem, krwotokiem śródczaszkowym w wywiadzie oraz ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. U pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawień (np. niedawne urazy, zabiegi chirurgiczne, zaburzenia krzepnięcia, stosowanie NLPZ, doustnych leków przeciwzakrzepowych lub fibrynolitycznych) należy dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka. W przypadku planowanych zabiegów chirurgicznych tikagrelor powinien być odstawiony na 5 dni przed operacją, aby zmniejszyć ryzyko krwawień, co potwierdzają dane z badania PLATO, gdzie odstawienie leku na ≥2 dni przed CABG wyrównywało ryzyko krwawień w porównaniu do klopidogrelu. U pacjentów po udarze niedokrwiennym mózgu z OZW dopuszcza się stosowanie tikagreloru do 12 miesięcy, natomiast brak jest danych na temat dłuższego leczenia w tej grupie. Należy zachować ostrożność u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością wątroby oraz monitorować czynność nerek, zwłaszcza u osób ≥75 lat, z zaburzeniami nerek lub stosujących ARB.
antagoniści receptora angiotensyny, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, czynnik płytkowy 4, dnawe zapalenie stawów, doustne leki przeciwzakrzepowe, działanie przeciwpłytkowe, hiperurykemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok śródczaszkowy, kwas traneksamowy, leczenie przeciwfibrynolityczne, leki fibrynolityczne, małopłytkowość zależna od heparyny, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nefropatia moczanowa, niesteroidowe leki przeciwzapalne, oddychanie Cheyne’a-Stokesa, ośrodkowy bezdech senny, ostry zespół wieńcowy, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przewlekła niewydolność serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rekombinowany czynnik VIIa, udar niedokrwienny mózgu, zaburzenia czynności wątroby, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Gemcitabinum Accord
Gemcitabinum Accord jest dostępny jako koncentrat o stężeniu 100 mg/ml, który wymaga rozcieńczenia do końcowego stężenia 0,1–9 mg/ml w sterylnym roztworze chlorku sodu 0,9%. Nierozcieńczony preparat może prowadzić do zagrażającego życiu przedawkowania. Podczas terapii należy monitorować morfologię krwi ze względu na ryzyko mielotoksyczności manifestującej się leukopenią, trombocytopenią i niedokrwistością. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z zaburzeniami czynności szpiku, wątroby i nerek oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków cytotoksycznych. Gemcytabina może wywoływać poważne reakcje skórne (SCAR), takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka i ostra uogólniona osutka krostkowa, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia. Ponadto, preparat zawiera 206 mg sodu w maksymalnej dawce dobowej oraz 440 mg bezwodnego etanolu na 1 ml koncentratu, co należy uwzględnić u pacjentów z chorobami wątroby i alkoholizmem.
bezpłodność, ból głowy, choroba autoimmunologiczna, ciężkie skórne działanie niepożądane, hamowanie szpiku kostnego, hipoalbuminemia, lek cytotoksyczny, leukopenia, marskość wątroby, mielotoksyczność, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, morfologia krwi, naczynie krwionośne, napad padaczkowy, niedociśnienie, niedokrwistość, obrzęk płuc, ogniskowy objaw neurologiczny, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre nadciśnienie, płytki krwi, posocznica, przerzut do wątroby, przewlekła niewydolność nerek, przewlekłe nadciśnienie, radioterapia, rzucawka, śródmiąższowe zapalenie płuc, stan przedrzucawkowy, szczepionka przeciw żółtej gorączce, terapia przeciwdrgawkowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, utrata przytomności, wstrząs septyczny, zaburzenie czynności szpiku kostnego, zaburzenie serca, zaburzenie spermatogenezy, zaburzenie widzenia, zapalenie wątroby, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół ostrego wyczerpania oddechowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej dorosłych, zespół przesiąkania włośniczek, zespół Stevensa-Johnsona, żywa atenuowana szczepionka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ecugra
Przed zastosowaniem tikagreloru (Ecugra) konieczna jest szczegółowa ocena stosunku korzyści do ryzyka u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawień, zwłaszcza u osób z zaburzeniami krzepnięcia, aktywnymi krwawieniami, po zabiegach chirurgicznych oraz stosujących jednocześnie leki zwiększające ryzyko krwawień (np. NLPZ, doustne antykoagulanty). Tikagrelor jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywnym krwawieniem, krwotokiem śródczaszkowym w wywiadzie oraz ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. W przypadku krwawienia transfuzja płytek nie odwraca działania tikagreloru, natomiast leczenie przeciwfibrynolityczne i rekombinowanym czynnikiem VIIa może poprawić hemostazę. Zaleca się przerwanie tikagreloru na 5 dni przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi, a u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby stosowanie leku wymaga ostrożności. W badaniu PLATO wykazano, że tikagrelor może być stosowany do 12 miesięcy u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym po przebytym niedokrwiennym udarze mózgu, jednak nie zaleca się dłuższego leczenia u pacjentów z zawałem serca w wywiadzie.
antagonista receptora angiotensyny, antagonista wapnia, astma, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, bradykardia, desmopresyna, digoksyna, diltiazem, dnawe zapalenie stawów, działanie przeciwpłytkowe, hiperurykemia, krwotok śródczaszkowy, kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy, leczenie przeciwfibrynolityczne, lek fibrynolityczny, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość zależna od heparyny, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nefropatia moczanowa, niedokrwienny udar mózgu, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oddychanie Cheyne’a-Stokesa, ośrodkowy bezdech senny, ostry zespół wieńcowy, patologiczne krwawienie, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rekombinowany czynnik VIIa, skłonność do krwawień, tikagrelor, transfuzja płytek, werapamil, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Gemsol
Gemcytabina (produkt Gemsol) wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, w tym supresji szpiku kostnego manifestującej się leukopenią, małopłytkowością i niedokrwistością. Przed każdą dawką konieczna jest kontrola parametrów hematologicznych. Preparat należy podawać do dużej żyły po odpowiednim rozcieńczeniu, aby zapobiec wynaczynieniu. Istotne jest także monitorowanie funkcji wątroby i nerek, zwłaszcza u pacjentów z ich zaburzeniami, gdyż brak jest jednoznacznych wytycznych dawkowania w tej grupie. W trakcie terapii obserwowano ryzyko ciężkich reakcji skórnych (SCARs), takich jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz ostra uogólniona osutka krostkowa, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia po pojawieniu się objawów.
ARDS, ciężkie skórne działania niepożądane, gemcytabina, hipoalbuminemia, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, napady drgawkowe, niedokrwistość, obrzęk płuc, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre nadciśnienie tętnicze, PRES, przerzuty do wątroby, rezonans magnetyczny, roztwór do infuzji, spermatogeneza, śródmiąższowe zapalenie płuc, substancja cytotoksyczna, supresja szpiku, szczepionka przeciwko żółtej gorączce, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wynaczynienie, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół ostrej niewydolności oddechowej dorosłych, zespół przesiąkania włośniczek, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Legrex 90 mg
Profil bezpieczeństwa tikagreloru, substancji czynnej leku Legrex, został oceniony w dwóch dużych badaniach fazy 3 (PLATO i PEGASUS) obejmujących ponad 39 000 pacjentów. W badaniu PLATO odnotowano wyższą częstość przerwania terapii z powodu działań niepożądanych w grupie tikagreloru (7,4%) w porównaniu do klopidogrelu (5,4%). W badaniu PEGASUS, tikagrelor w dawce 60 mg w skojarzeniu z ASA powodował przerwanie leczenia u 16,1% pacjentów, podczas gdy ASA w monoterapii u 8,5%. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi były krwawienia i duszność, które stanowią istotne ryzyko kliniczne. Działania niepożądane sklasyfikowano według systemu MedDRA i częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana.
badanie kliniczne fazy 3, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, dna moczanowa, dnawe zapalenie stawów, duszność, dyspnea, hiperurykemia, klasyfikacja MedDRA, krwawienie, krwawienie do mięśni, krwawienie z układu moczowego, krwotok do oka, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, krwotok zaotrzewnowy, małopłytkowość, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, niedociśnienie, obrzęk naczynioruchowy, powikłanie krwotoczne, tikagrelor, zakrzepowa plamica małopłytkowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ticatrom
Tikagrelor, stosowany w terapii przeciwpłytkowej, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko krwawień, zwłaszcza u pacjentów z aktywnym lub niedawnym krwawieniem z przewodu pokarmowego, zaburzeniami krzepnięcia, czy stosujących jednocześnie leki zwiększające ryzyko krwawień (np. NLPZ, doustne antykoagulanty, leki fibrynolityczne). Przeciwwskazania obejmują czynne krwawienie, krwotok śródczaszkowy w wywiadzie oraz ciężkie zaburzenia czynności wątroby. W przypadku konieczności planowego zabiegu chirurgicznego tikagrelor należy odstawić na 5 dni przed zabiegiem, a w ostrej fazie OZW u pacjentów po przebytym niedokrwiennym udarze mózgu stosowanie leku nie powinno przekraczać 12 miesięcy. W badaniu PLATO wykazano, że przerwanie tikagreloru na 1 dzień przed pomostowaniem aortalno-wieńcowym wiązało się z większą liczbą krwawień niż klopidogrel, natomiast przerwanie na 2 dni lub więcej dawało podobne ryzyko krwawień jak klopidogrel.
antagonista receptora angiotensyny, antagonista wapnia, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, bradykardia, czynne krwawienie, desmopresyna, digoksyna, diltiazem i werapamil, dnawe zapalenie stawów, hamowanie receptora P2Y12, hiperurykemia, kwas acetylosalicylowy, kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy, leczenie przeciwfibrynolityczne, lek fibrynolityczny, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość zależna od heparyny, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nefropatia moczanowa, niedokrwienny udar mózgu, niesteroidowe leki przeciwzapalne, oddychanie Cheyne’a-Stokesa, ośrodkowy bezdech senny, ostry zespół wieńcowy, podwyższone stężenie kreatyniny, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rekombinowany czynnik VIIa, skłonność do krwawień, test aktywacji płytek indukowanej heparyną, transfuzja płytek, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zawał serca, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Carboplatin Kabi
Karboplatyna wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko mielosupresji, nefrotoksyczności oraz neurotoksyczności. Najniższe wartości parametrów hematologicznych (nadir) obserwuje się około 21. dnia w monoterapii i 15. dnia w terapii skojarzonej. Kolejny cykl leczenia można rozpocząć po co najmniej 4 tygodniach, pod warunkiem, że liczba granulocytów obojętnochłonnych wynosi ≥2000/mm³, a płytek krwi ≥100 000/mm³. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub po wcześniejszym leczeniu cisplatyną zaleca się redukcję dawki i częste badania kontrolne. Nefrotoksyczność i hepatotoksyczność mogą wystąpić zwłaszcza przy dawkach ≥5-krotnie przekraczających zalecaną jednorazową dawkę. W trakcie terapii należy unikać łączenia karboplatyny z aminoglikozydami i innymi lekami nefrotoksycznymi. Występują także ryzyka poważnych powikłań hematologicznych, takich jak zespół hemolityczno-mocznicowy (HUS), który wymaga natychmiastowego przerwania leczenia i może prowadzić do niewydolności nerek wymagającej dializoterapii.
anafilaksja, chemioterapia przeciwnowotworowa, choroba zarostowa żył wątrobowych, dehydrogenaza mleczanowa, granulocyt obojętnochłonny, karboplatyna, leukopenia, małopłytkowość, mielosupresja, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wrotne, napad drgawkowy, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, obwodowa toksyczność neurologiczna, ostra białaczka promielocytowa, ostra białaczka szpikowa, ototoksyczność, parestezja, płytka krwi, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja nadwrażliwości, rezonans magnetyczny, skurcz oskrzeli, trombocytopenia, wysypka rumieniowa, zaburzenie słuchu, zaburzenie widzenia, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Kounisa, zespół mielodysplastyczny, zespół niedrożności zatokowej wątroby, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Gemcitabine Kabi
Gemcytabina, jako lek cytotoksyczny, wymaga ścisłego monitorowania pod kątem toksyczności hematologicznej (leukopenia, trombocytopenia, niedokrwistość) oraz poważnych działań niepożądanych, takich jak ciężkie reakcje skórne (SCAR: SJS, TEN, AGEP), zespół odwracalnej tylnej encefalopatii (PRES), zespół przesiąkania włośniczek oraz powikłania pulmonologiczne (obrzęk płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc, ARDS). Zaleca się regularne badania morfologii krwi przed każdą dawką, kontrolę parametrów funkcji wątroby i nerek, szczególnie u pacjentów z ich dysfunkcją, oraz unikanie szczepień żywymi atenuowanymi szczepionkami. W przypadku wystąpienia objawów wskazujących na powyższe powikłania, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i wdrożenie odpowiedniego leczenia objawowego. Prędkość infuzji i schemat dawkowania muszą być ściśle przestrzegane, aby zminimalizować ryzyko toksyczności.
ciężkie skórne działanie niepożądane, gemcytabina, hipoalbuminemia, hipospermatogeneza, kriokonserwacja nasienia, marskość wątroby, mielosupresja, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, morfologia krwi obwodowej, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk płuc, ostra uogólniona osutka krostkowa, przerzut do wątroby, rezonans magnetyczny, śródmiąższowe zapalenie płuc, supresja szpiku kostnego, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, toksyczność hematologiczna, zapalenie wątroby, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół ostrej niewydolności oddechowej dorosłych, zespół przesiąkania włośniczek, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pegorel 75 mg
Klopidogrel, substancja czynna leku Pegorel 75 mg, został oceniony w badaniach klinicznych obejmujących ponad 44 000 pacjentów, z czego ponad 12 000 leczono przez co najmniej rok. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, szczególnie w pierwszym miesiącu terapii. W badaniu CAPRIE częstość krwawień wynosiła 9,3%, porównywalnie do ASA. W badaniu CURE ryzyko poważnych krwawień nie wzrosło u pacjentów, którzy przerwali leczenie na ponad 5 dni przed pomostowaniem tętnic wieńcowych, natomiast u kontynuujących terapię w ciągu 5 dni przed zabiegiem częstość krwawień wynosiła 9,6% (klopidogrel + ASA) vs 6,3% (placebo + ASA). W badaniu ACTIVE-A poważne krwawienia występowały u 6,7% pacjentów leczonych klopidogrelem z ASA, w porównaniu do 4,3% w grupie placebo z ASA, z przewagą krwawień pozaczaszkowych (5,3% vs 3,5%) i przewodu pokarmowego (3,5% vs 1,8%). Krwawienia wewnątrzczaszkowe były częstsze w grupie klopidogrelu (1,4% vs 0,8%), jednak bez istotnej różnicy w śmiertelności (1,1% vs 0,7%).
agranulocytoza, alergiczna dławica piersiowa, alergiczny zawał mięśnia sercowego, choroba posurowicza, eozynofilia, ginekomastia, granulocytopenia, incydent krwotoczny, klopidogrel, krwawienie, krwawienie do skóry, krwawienie dostawowe, krwawienie pozamózgowe, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwawienie zakończone zgonem, krwiomocz, krwioplucie, krwotok płucny, krwotok pozaotrzewnowy, krwotok z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, leukopenia, limfocytowe zapalenie jelita grubego, liszaj płaski, małopłytkowość, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nabyta hemofilia A, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, parestezja, pęcherzowe zapalenie skóry, plamica, pomostowanie tętnic wieńcowych, prasugrel, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz naczyń wieńcowych, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc, tienopirydyna, tyklopidyna, udar krwotoczny, wrzód żołądka i dwunastnicy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie kłębuszkowe nerek, zapalenie naczyń, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nadwrażliwości indukowany lekami, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sandimmun Neoral 10 mg
Cyklosporyna, stosowana jako lek immunosupresyjny (Sandimmun Neoral), charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, których nasilenie i częstość zależą od dawki, wskazania oraz indywidualnej reakcji pacjenta. Najważniejsze działania niepożądane obejmują nefrotoksyczność (zarówno ostrą, z zaburzeniami elektrolitowymi takimi jak hiperkaliemia, hipomagnezemia i hiperurykemia, jak i przewlekłą prowadzącą do nieodwracalnych zmian morfologicznych nerek), nadciśnienie tętnicze, drżenia mięśniowe, nadmierne owłosienie (hirsutyzm), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty), a także hepatotoksyczność manifestującą się cholestazą, żółtaczką i zapaleniem wątroby. Cyklosporyna zwiększa ryzyko zakażeń wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych i pasożytniczych, w tym aktywacji poliomawirusa (nefropatia PVAN) i wirusa JC (postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia – PML). Ponadto, leczenie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju chorób limfoproliferacyjnych, chłoniaków oraz nowotworów skóry, szczególnie przy długotrwałej i intensywnej terapii.
ból głowy, chłoniak, cholestaza, choroba limfoproliferacyjna, cyklosporyna, drgawka, drżenie, encefalopatia, ginekomastia, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipomagnezemia, hirsutyzm, inhibitor kalcyneuryny, jadłowstręt, kurcz mięśni, lek immunosupresyjny, leukopenia, małopłytkowość, mialgia, mikroangiopatia zakrzepowa, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nefropatia, nefrotoksyczność, niedokrwistość, niewydolność wątroby, nowotwór skóry, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, parestezja, polineuropatia ruchowa, poliomawirus, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, przerost dziąseł, Sandimmun Neoral, trądzik, wrzód trawienny, wysypka alergiczna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół bólowy wywołany przez inhibitor kalcyneuryny, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vaciclor 500 mg 500 mg
Walacyklowir, substancja czynna leku Vaciclor, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących 5855 pacjentów leczonych m.in. na półpasiec, opryszczkę narządów płciowych i wargową. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były ból głowy (≥1/10) oraz nudności (≥1/100 do <1/10). Istotne są jednak rzadkie, ale poważne reakcje, takie jak zakrzepowa plamica małopłytkowa, zespół hemolityczno-mocznicowy, ostra niewydolność nerek, zaburzenia neurologiczne (w tym encefalopatia, drgawki, śpiączka) oraz zespół DRESS. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek oraz u osób z ciężkim immunosupresją, zwłaszcza przy dawkach do 8000 mg/dobę stosowanych w profilaktyce CMV po przeszczepach.
anafilaksja, ataksja, biegunka, ból nerek, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, delirium, dezorientacja, dolegliwości brzuszne, drgawki, drżenia, duszność, encefalopatia, enzymy wątrobowe, fotowrażliwość, krwiomocz, kryształki acyklowiru, leukopenia, małopłytkowość, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nadwrażliwość na światło, objawy psychotyczne, obrzęk naczynioruchowy, omamy, opryszczka narządów płciowych, opryszczka wargowa, ostra niewydolność nerek, parametry czynności wątroby, pokrzywka, półpasiec, reakcja polekowa, śpiączka, świąd, walacyklowir, wymioty, wysypka, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia neurologiczne, zaburzenie czynności nerek, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół hemolityczno-mocznicowy - Leksykon substancji czynnych
Gemcytabina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Gemcytabina, stosowana w terapii przeciwnowotworowej, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko mielosupresji manifestującej się leukopenią, trombocytopenią i niedokrwistością. Przed każdą dawką należy ocenić parametry hematologiczne, a w przypadku toksyczności szpikowej rozważyć modyfikację lub przerwanie leczenia. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek konieczna jest ostrożność, a także regularna kontrola funkcji tych narządów. Gemcytabina może wywoływać ciężkie reakcje skórne (SCAR), w tym SJS, TEN i AGEP, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zespołu odwracalnej tylnej encefalopatii (PRES), zespołu przesiąkania włośniczek (CLS), powikłań płucnych (np. ARDS) oraz zespołu hemolityczno-mocznicowego (HUS), które mogą zagrażać życiu i wymagają natychmiastowej interwencji. W trakcie terapii zaleca się unikanie szczepień żywymi atenuowanymi szczepionkami, w tym szczepionki przeciwko żółtej gorączce, ze względu na immunosupresję.
ciężkie skórne działania niepożądane, dehydrogenaza mleczanowa, działanie cytotoksyczne, gemcytabina, hipoalbuminemia, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, kriokonserwacja, lek cytotoksyczny, leukopenia, marskość wątroby, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk płuc, obrzęk płucny, ostra uogólniona osutka krostkowa, parametry hematologiczne, radioterapia, rezonans magnetyczny, śródmiąższowe zapalenie płuc, substancja przeciwnowotworowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, toksyczność hematologiczna, toksyczność szpikowa, trombocytopenia, uszkodzenie szpiku kostnego, zaburzenie spermatogenezy, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół ostrej niewydolności oddechowej dorosłych, zespół przesiąkania włośniczek, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mitomycin Accord 20 mg
Mitomycin Accord, dostępny w dawkach 10 mg i 20 mg jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji oraz do podania dopęcherzowego, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych zależny od drogi podania. Przy podaniu ogólnoustrojowym najczęściej obserwuje się zahamowanie czynności szpiku kostnego, manifestujące się leukopenią i małopłytkowością u około 65% pacjentów, a także objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności i wymioty (bardzo często). Istotne są również poważne toksyczne działania narządowe, w tym śródmiąższowe zapalenie płuc i nefrotoksyczność (około 10% pacjentów), a także potencjalna hepatotoksyczność. Rzadziej występują zagrażające życiu zakażenia, posocznica, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność serca (zwłaszcza u pacjentów po leczeniu antracyklinami), nadciśnienie płucne oraz choroba żylno-okluzyjna płuc i wątroby.
aminotransferaza, antybiotyk antracyklinowy, biegunka, choroba żylno-okluzyjna płuc, choroba żylno-okluzyjna wątroby, ciężka reakcja alergiczna, duszność, erytrodyzestezja podeszwowo-dłoniowa, glomerulopatia, hepatotoksyczność, jadłowstręt, kontaktowe zapalenie skóry, kreatynina, krwiomocz, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, martwica tkanek, martwicze zapalenie pęcherza moczowego, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, mitomycyna, nadciśnienie płucne, nefrotoksyczność, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, osutka, podanie dopęcherzowe, posocznica, śródmiąższowe zapalenie płuc, świąd, zaburzenie hematologiczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej, zapalenie jamy ustnej, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie tkanki podskórnej, zespół hemolityczno-mocznicowy, żółtaczka, zwężenie dróg moczowych, zwłóknienie pęcherza moczowego - Leksykon substancji czynnych
Mitomycyna – Działania niepożądane
Mitomycyna, stosowana zarówno ogólnoustrojowo (w formie wstrzyknięć i infuzji), jak i miejscowo (dopęcherzowo), charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, których profil zależy od drogi podania. Przy podaniu ogólnoustrojowym najczęściej obserwuje się mielotoksyczność, manifestującą się u około 65% pacjentów leukopenią i małopłytkowością, co znacząco zwiększa ryzyko infekcji i krwawień. Często występują również objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności i wymioty (≥1/10). Poważne powikłania obejmują śródmiąższowe zapalenie płuc (≥1/100 do <1/10), nefrotoksyczność z możliwym rozwojem zespołu hemolityczno-moczniczego (HUS) i mikroangiopatycznej niedokrwistości hemolitycznej (MAHA) (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1000), a także hepatotoksyczność, w tym chorobę żylno-okluzyjną wątroby. Wynaczynienie leku może prowadzić do martwicy tkanek i zapalenia tkanki podskórnej, co wymaga natychmiastowej interwencji. Rzadko, ale istotnie, mitomycyna może indukować niewydolność serca, zwłaszcza u pacjentów wcześniej leczonych antracyklinami, oraz ciężkie reakcje alergiczne.
choroba żylno-okluzyjna płuc, choroba żylno-okluzyjna wątroby, erytrodyzestezja podeszwowo-dłoniowa, glomerulopatia, hepatotoksyczność, kontaktowe zapalenie skóry, leukopenia, leukopenia i małopłytkowość, małopłytkowość, martwicze zapalenie pęcherza moczowego, mielotoksyczność, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nadciśnienie płucne, nefrotoksyczność, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, ostra niewydolność nerek, ostra niewydolność wątroby, posocznica, śródmiąższowe zapalenie płuc, szpik kostny, zapalenie błon śluzowych, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie tkanki podskórnej, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół ręka-stopa, zwłóknienie pęcherza moczowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tilobrastil
Tikagrelor w dawce 90 mg (Tilobrastil) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawień, w tym po niedawnych urazach, zabiegach chirurgicznych, z zaburzeniami krzepnięcia lub aktywnymi krwawieniami z przewodu pokarmowego. Przeciwwskazany jest u osób z aktywnym krwawieniem, krwotokiem śródczaszkowym w wywiadzie oraz ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. W przypadku krwawienia transfuzja płytek nie odwraca działania tikagreloru, a skuteczność desmopresyny jest wątpliwa; zaleca się leczenie przeciwfibrynolityczne lub rekombinowanym czynnikiem VIIa. Tikagrelor należy odstawić na 5 dni przed planowanym zabiegiem chirurgicznym, a u pacjentów po udarze niedokrwiennym stosować maksymalnie do 12 miesięcy. U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością wątroby stosowanie wymaga ostrożności, a u ciężkich zaburzeń jest przeciwwskazane.
antagonista receptora angiotensyny, astma, bezobjawowa pauza komorowa, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, bradykardia, desmopresyna, dnawe zapalenie stawów, doustny lek przeciwzakrzepowy, hiperurykemia, krwotok śródczaszkowy, kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy, lek fibrynolityczny, małopłytkowość, małopłytkowość zależna od heparyny, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nefropatia moczanowa, niedokrwienny udar mózgu, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oddychanie Cheyne’a-Stokesa, ośrodkowy bezdech senny, ostry zespół wieńcowy, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przewlekła niewydolność serca, receptor P2Y12, rekombinowany czynnik VIIa, skłonność do krwawień, stężenie kreatyniny, test aktywacji płytek indukowanej heparyną, transfuzja płytek, zaburzenie krzepnięcia, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół hemolityczno-uremicznego – Etiologia i przyczyny
Zespół hemolityczno-uremiczny (HUS) to złożona choroba mikroangiopatyczna charakteryzująca się triadą: mikroangiopatyczną niedokrwistością hemolityczną, małopłytkowością oraz ostrym uszkodzeniem nerek. Typowy HUS (STEC-HUS), stanowiący około 90% przypadków, jest najczęściej wywołany infekcją bakteriami produkującymi toksynę Shiga, głównie Escherichia coli O157:H7 i O26:H11. Toksyna Shiga (Stx1, Stx2) uszkadza śródbłonek naczyń nerkowych, prowadząc do aktywacji układu dopełniacza, mikrozakrzepów i hemolizy. HUS rozwija się u 5-15% zakażonych STEC, z wyższym ryzykiem u dzieci (10-15%). Atypowy HUS (aHUS), stanowiący 5-10% przypadków, jest związany z mutacjami genów regulujących alternatywną drogę dopełniacza (np. CFH, CFI, MCP), co prowadzi do niekontrolowanej aktywacji dopełniacza i uszkodzenia naczyń. Wtórny HUS może być powikłaniem infekcji (np. Streptococcus pneumoniae), chorób autoimmunologicznych, nowotworów, stosowania leków immunosupresyjnych lub przeciwnowotworowych oraz powikłaniem po przeszczepach. Śmiertelność w HUS wynosi około 5-7%, a poważne powikłania nerkowe dotyczą podobnego odsetka pacjentów.
alternatywna droga dopełniacza, atypowy zespół hemolityczno-uremiczny, autoprzeciwciała, białko C-reaktywne, Campylobacter jejuni, czynnik H dopełniacza, E. coli O157:H7, Escherichia coli, inhibitory VEGF, krwotok, Legionella pneumophila, leki immunosupresyjne, małopłytkowość, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, mutacje genetyczne, Neisseria meningitidis, niewydolność nerek, ostre uszkodzenie nerek, posocznica, przeszczepienie narządów, przewlekła choroba nerek, Shigella dysenteriae, śródbłonek naczyniowy, Streptococcus pneumoniae, toczeń rumieniowaty układowy, toksyna shiga, twardzina układowa, układ dopełniacza, układ immunologiczny, Yersinia pseudotuberculosis, zakrzepy, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc, zespół antyfosfolipidowy, zespół HELLP, zespół hemolityczno-uremiczny, zoonoza - Leksykon substancji czynnych
Cyklosporyna – Działania niepożądane
Cyklosporyna, stosowana jako lek immunosupresyjny, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki oraz czasu terapii. Do najczęstszych należą nefrotoksyczność (zarówno ostra, z hiperkaliemią, hipomagnezemią i hiperurykemią, jak i przewlekła z morfologicznymi zmianami nerek), nadciśnienie tętnicze, drżenie, hirsutyzm, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty) oraz zaburzenia metaboliczne, takie jak hiperlipidemia i hiperglikemia. Ponadto, terapia cyklosporyną zwiększa ryzyko zakażeń wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych i pasożytniczych, w tym reaktywacji poliomawirusa (nefropatia PVAN) i wirusa JC (postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia – PML). Występują także poważne działania neurologiczne, od drżeń i bólów głowy po encefalopatię z zespołem PRES, a także ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych, zwłaszcza chłoniaków i nowotworów skóry, co jest związane z immunosupresją.
ataksja móżdżkowa, cholestaza, cyklosporyna, ginekomastia, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipomagnezemia, hirsutyzm, inhibitor kalcyneuryny, lek immunosupresyjny, leukopenia, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nefrotoksyczność, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, parestezje, polineuropatia ruchowa, poliomawirus, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, przerost dziąseł, reakcja rzekomoanafilaktyczna, zaburzenia limfoproliferacyjne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół bólowy wywołany inhibitorem kalcyneuryny, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, żółtaczka, zwłóknienie śródmiąższowe, zwyrodnienie szkliste tętniczek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mitomycin Accord 40 mg
Mitomycin Accord (40 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującą mielosupresją, która dotyka do 65% pacjentów i manifestuje się leukopenią oraz małopłytkowością, zwiększając ryzyko krwawień i zakażeń. Do bardzo częstych objawów należą nudności i wymioty, a także powikłania żołądkowo-jelitowe takie jak zapalenie błon śluzowych, biegunka i jadłowstręt, które mogą pogarszać stan odżywienia. Istotne klinicznie są również powikłania narządowe, w tym śródmiąższowe zapalenie płuc (występujące u około 10% pacjentów), nefrotoksyczność objawiająca się niewydolnością nerek, podwyższonym stężeniem kreatyniny oraz glomerulopatią, a także rzadkie, ale ciężkie zespoły hemolityczno-mocznicowe (HUS) i mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna (MAHA). Hepatotoksyczność, choć rzadka, może objawiać się niewydolnością wątroby, podwyższonymi aminotransferazami, żółtaczką oraz chorobą żylno-okluzyjną wątroby.
aminotransferazy, antybiotyk antracyklinowy, choroba żylno-okluzyjna płuc, choroba żylno-okluzyjna wątroby, erytrodyzestezja podeszwowo-dłoniowa, glomerulopatia, hepatotoksyczność, jadłowstręt, kontaktowe zapalenie skóry, kreatynina, łysienie, małopłytkowość, martwica tkanek, mielosupresja, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, mitomycyna, nadciśnienie płucne, nefrotoksyczność, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, osutka, posocznica, reakcja alergiczna, śródmiąższowe zapalenie płuc, szpik kostny, wysypka alergiczna, zapalenie błon śluzowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie tkanki podskórnej, zespół hemolityczno-mocznicowy, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sandimmun Neoral 50 mg
Cyklosporyna (Sandimmun Neoral) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami czynności nerek (w tym nefrotoksycznością ostrą i przewlekłą), nadciśnieniem tętniczym, zaburzeniami metabolicznymi (hiperlipidemia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipomagnezemia, hiperurykemia) oraz objawami neurologicznymi (drżenie, bóle głowy, drgawki, encefalopatia). Częstość i nasilenie działań niepożądanych koreluje z dawką i wskazaniem do leczenia, przy czym pacjenci po transplantacji, stosujący wyższe dawki i długotrwałą immunosupresję, są szczególnie narażeni. Ponadto, terapia cyklosporyną zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych (wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych, pasożytniczych), w tym poważnych powikłań takich jak nefropatia poliomawirusowa (PVAN) i postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML). Zgłaszano także podwyższone ryzyko rozwoju chłoniaków, chorób limfoproliferacyjnych oraz nowotworów skóry, co jest związane z intensywnością i czasem trwania immunosupresji.
chłoniak, cholestaza, choroba limfoproliferacyjna, cyklosporyna, drgawki, encefalopatia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipomagnezemia, hirsutyzm, inhibitor kalcyneuryny, jadłowstręt, leukopenia, małopłytkowość, mialgia, mikroangiopatia zakrzepowa, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nefropatia związana z poliomawirusem, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, parestezja, polineuropatia ruchowa, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, przerost dziąseł, wrzód trawienny, wysypka alergiczna, zaburzenie czynności nerek, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zanik kanalików, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół bólowy wywołany przez inhibitor kalcyneuryny, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, żółtaczka, zwłóknienie śródmiąższowe, zwyrodnienie szkliste tętniczek - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tilobrastil
Tilobrastil, zawierający 60 mg tikagreloru, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko krwawień, zwłaszcza u pacjentów z niedawnymi urazami, zaburzeniami krzepnięcia, aktywnymi krwawieniami z przewodu pokarmowego oraz u osób stosujących jednocześnie NLPZ, doustne antykoagulanty lub leki fibrynolityczne. Tikagrelor jest przeciwwskazany u pacjentów z czynnym patologicznym krwawieniem, krwotokiem śródczaszkowym w wywiadzie oraz ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. W przypadku krwawień transfuzja płytek krwi i desmopresyna są nieskuteczne, natomiast leczenie przeciwfibrynolityczne (kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy) i/lub rekombinowany czynnik VIIa mogą poprawić hemostazę. Lek należy odstawić na 5 dni przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi, a u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym po udarze niedokrwiennym maksymalny czas terapii nie powinien przekraczać 12 miesięcy. U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością wątroby tikagrelor stosuje się ostrożnie, a u ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby jest przeciwwskazany.
aktywacja płytek indukowana heparyną, antagonista receptora angiotensyny, astma, bezobjawowa pauza komorowa, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, dnawe zapalenie stawów, doustny lek przeciwzakrzepowy, hamowanie receptora P2Y12, hiperurykemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok śródczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy, leczenie przeciwfibrynolityczne, lek fibrynolityczny, małopłytkowość zależna od heparyny, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nefropatia moczanowa, niedokrwienie serca, niedokrwienny udar mózgu, niesteroidowe leki przeciwzapalne, oddychanie Cheyne’a-Stokesa, ośrodkowy bezdech senny, ostry zespół wieńcowy, patologiczne krwawienie, plazmafereza, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przewlekła niewydolność serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rekombinowany czynnik VIIa, stężenie kreatyniny, transfuzja płytek krwi, udar mózgu, umiarkowana niewydolność wątroby, zaburzenie krzepnięcia, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Plavocorin
Terapia klopidogrelem wymaga ścisłego monitorowania parametrów morfologii krwi oraz natychmiastowej diagnostyki w przypadku objawów krwawienia, zwłaszcza u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwotoku, np. po urazach czy zabiegach chirurgicznych. Należy unikać jednoczesnego stosowania klopidogrelu z kwasem acetylosalicylowym, heparyną, inhibitorami glikoprotein IIb/IIIa, NLPZ, SSRI, silnymi induktorami CYP2C19 oraz pentoksyfiliną ze względu na zwiększone ryzyko krwawień. Potrójna terapia przeciwpłytkowa (klopidogrel + ASA + dipirydamol) nie jest zalecana w profilaktyce wtórnej udaru niedokrwiennego nie związanego z zatorowością sercowopochodną. Przerwanie klopidogrelu na 7 dni przed planowanym zabiegiem chirurgicznym jest konieczne, a pacjent powinien być poinformowany o wydłużonym czasie krwawienia i konieczności zgłaszania nietypowych krwawień. U pacjentów ≥75 lat z ostrym zespołem wieńcowym bez uniesienia ST nie zaleca się dawki nasycającej 600 mg klopidogrelu ze względu na ryzyko krwawienia, a u pacjentów ze STEMI decyzję o dawce należy indywidualizować.
czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, doustny lek przeciwzakrzepowy, dysfunkcja nerek, działanie przeciwpłytkowe, endarterektomia tętnic szyjnych, genotyp CYP2C19, hemofilia nabyta, induktor izoenzymu CYP2C19, inhibitor CYP2C19, inhibitor glikoproteiny IIb/IIIa, izoenzym CYP2C19, klopidogrel, krwotok wewnątrzczaszkowy, leczenie trombolityczne, małopłytkowość, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, morfologia krwi, neutropenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, podwójne leczenie przeciwpłytkowe, potrójna terapia przeciwpłytkowa, przemijające niedokrwienie mózgu, przezskórna interwencja wieńcowa, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tienopirydyna, trombektomia wewnątrznaczyniowa, trombocytopenia, udar mózgu, udar niedokrwienny, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zatorowość sercowopochodna, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST - Leksykon substancji czynnych
Walacyklowir – Działania niepożądane
Walacyklowir, stosowany w terapii infekcji wirusowych, wykazuje profil działań niepożądanych o zróżnicowanym nasileniu i częstości. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi w badaniach klinicznych są ból głowy (bardzo często, ≥1/10) oraz nudności (często, ≥1/100 do <1/10). Ciężkie powikłania obejmują zakrzepową plamicę małopłytkową, zespół hemolityczno-mocznicowy, ostrą niewydolność nerek, zaburzenia neurologiczne (w tym encefalopatię, drgawki, śpiączkę) oraz zespół DRESS. Szczególnie narażeni na ciężkie działania niepożądane są pacjenci z upośledzoną funkcją nerek, osoby w podeszłym wieku oraz pacjenci po przeszczepieniu narządu otrzymujący wysokie dawki (do 8000 mg/dobę). W trakcie terapii należy zapewnić odpowiednie nawodnienie, aby zapobiec wytrącaniu się kryształków acyklowiru w nerkach i minimalizować ryzyko uszkodzenia nerek.
anafilaksja, ataksja, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, duszność, encefalopatia, krwiomocz, kryształki acyklowiru, lek przeciwwirusowy, leukopenia, małopłytkowość, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka narządów płciowych, opryszczka wargowa, ostra niewydolność nerek, półpasiec, reakcja polekowa z eozynofilią, walacyklowir, zaburzenie neurologiczne, zakażenie CMV, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zespół DRESS, zespół hemolityczno-mocznicowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mitomycin Accord 10 mg
Mitomycin Accord, dostępny w dawkach 10 mg i 20 mg, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych zależny od drogi podania. Podanie ogólnoustrojowe wiąże się z wysokim ryzykiem mielotoksyczności, manifestującej się leukopenią i małopłytkowością u około 65% pacjentów, co zwiększa podatność na zakażenia i ryzyko krwawień. Poważne działania toksyczne obejmują śródmiąższowe zapalenie płuc i nefrotoksyczność, występujące u około 10% leczonych, a także potencjalną hepatotoksyczność. Objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak nudności i wymioty, pojawiają się bardzo często. Podanie dopęcherzowe powoduje głównie miejscowe reakcje zapalne pęcherza moczowego, w tym bolesne oddawanie moczu, parcie na mocz i krwiomocz, z rzadkimi, ale poważnymi powikłaniami, takimi jak martwicze zapalenie pęcherza.
antybiotyki antracyklinowe, choroba żylno-okluzyjna płuc, choroba żylno-okluzyjna wątroby, erytrodyzestezja podeszwowo-dłoniowa, glomerulopatia, hepatotoksyczność, jadłowstręt, kontaktowe zapalenie skóry, krwiomocz, małopłytkowość, martwicze zapalenie pęcherza moczowego, mielotoksyczność, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nadciśnienie płucne, nefrotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, posocznica, powikłania terapii, reakcja alergiczna, śródmiąższowe zapalenie płuc, stężenie kreatyniny, szpik kostny, zapalenie błon śluzowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie pęcherza moczowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół ręka-stopa, zwężenie dróg moczowych - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Carboplatin Accord
Karboplatyna powinna być podawana wyłącznie pod ścisłym nadzorem doświadczonego lekarza onkologa, z zapewnieniem dostępu do odpowiedniego sprzętu diagnostycznego i terapeutycznego. Monitorowanie obejmuje regularne badania morfologii krwi (przed terapią i co tydzień), a także ocenę funkcji nerek i wątroby. Leczenie nie powinno być powtarzane częściej niż co 4 tygodnie, aby umożliwić regenerację układu krwiotwórczego. Główne działania niepożądane to mielosupresja (leukopenia, neutropenia, trombocytopenia), której nadir występuje średnio po 21 dniach w monoterapii i 15 dniach w terapii skojarzonej. W przypadku leukocytów <2000/mm³ lub płytek <100 000/mm³ zaleca się odroczenie leczenia do poprawy parametrów, zwykle po 5-6 tygodniach, z możliwością konieczności transfuzji i redukcji dawki. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wcześniejszym leczeniem cisplatyną, obniżoną sprawnością, w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności nerek, gdzie ryzyko toksyczności jest zwiększone.
chemioterapia, choroba zarostowa żył wątrobowych, klirens nerkowy, leukopenia, małopłytkowość, mielosupresja, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, morfologia krwi obwodowej, nadir hematologiczny, nefrotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, obwodowa toksyczność neurologiczna, ostra białaczka promielocytowa, ostra białaczka szpikowa, ototoksyczność, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, trombocytopenia, zaburzenie słuchu, zahamowanie szpiku kostnego, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Kounisa, zespół lizy guza, zespół mielodysplastyczny, zespół niedrożności zatokowej wątroby, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ticagrelor Aristo
Tikagrelor wymaga starannej oceny korzyści i ryzyka, zwłaszcza u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawień, takich jak osoby z niedawnymi urazami, zaburzeniami krzepnięcia czy stosujące jednocześnie NLPZ, doustne antykoagulanty lub fibrynolityki. Przeciwwskazania obejmują aktywne krwawienia, krwotok śródczaszkowy w wywiadzie oraz ciężkie zaburzenia czynności wątroby. Transfuzja płytek i desmopresyna nie odwracają działania tikagreloru, dlatego w przypadku poważnych krwawień zaleca się leczenie przeciwfibrynolityczne (kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy) lub rekombinowanym czynnikiem VIIa. Tikagrelor należy odstawić na 5 dni przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi, a u pacjentów po CABG przerwanie leku na ≥2 dni zmniejsza ryzyko ciężkich krwawień. Maksymalny czas stosowania u pacjentów z OZW i przebytym udarem niedokrwiennym to 12 miesięcy.
antagonista receptora angiotensyny, astma, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, desmopresyna, dnawe zapalenie stawów, duszność, hiperurykemia, kreatynina, krwawienie, krwotok śródczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy, leczenie przeciwfibrynolityczne, lek fibrynolityczny, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość zależna od heparyny, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nefropatia moczanowa, niedokrwienny udar mózgu, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, oddech Cheyne’a-Stokesa, ośrodkowy bezdech senny, ostry zespół wieńcowy, pauza komorowa, plazmafereza, POChP, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przewlekła niewydolność serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rekombinowany czynnik VIIa, tikagrelor, transfuzja płytek, zaburzenie krzepnięcia, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Carbomedac
Karboplatyna powinna być stosowana wyłącznie w wyspecjalizowanych ośrodkach przez doświadczonych onkologów, z zapewnieniem dostępu do diagnostyki i monitorowania terapii. Kluczowe jest regularne kontrolowanie morfologii krwi oraz funkcji nerek i wątroby, z przerwaniem leczenia w przypadku nieprawidłowości, takich jak depresja szpiku, leukopenia, neutropenia i trombocytopenia. Nadir hematologiczny występuje średnio w 21. dniu monoterapii i 15. dniu terapii skojarzonej, a kolejny cykl nie powinien być rozpoczynany przed upływem 4 tygodni oraz osiągnięciem neutrofili ≥2000/mm³ i płytek ≥100 000/mm³. U pacjentów z ryzykiem mielosupresji (np. po terapii cisplatyną, z niewydolnością nerek) konieczne jest zmniejszenie dawki i częste badania kontrolne. W trakcie leczenia mogą wystąpić poważne działania niepożądane, takie jak niedokrwistość hemolityczna, zespół hemolityczno-mocznicowy (HUS), reakcje alergiczne, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, a także rzadkie, ale groźne zespoły, np. odwracalna tylna leukoencefalopatia (RPLS) czy choroba zarostowa żył wątrobowych.
choroba zarostowa żył wątrobowych, cisplatyna, depresja szpiku kostnego, karboplatyna, leukopenia, małopłytkowość, metoklopramid, mielosupresja, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, morfologia krwi, mutagenność, nadciśnienie wrotne, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, ondansetron, ostra białaczka promielocytowa, ostra białaczka szpikowa, ototoksyczność, parestezja, reakcja krzyżowa, skurcz tętnic wieńcowych, trombocytopenia, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Kounisa, zespół mielodysplastyczny, zespół niedrożności zatokowej wątroby, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ecugra
Tikagrelor jest lekiem przeciwpłytkowym stosowanym w zapobieganiu zdarzeniom sercowo-naczyniowym, jednak jego zastosowanie wymaga dokładnej oceny bilansu korzyści i ryzyka, zwłaszcza u pacjentów ze skłonnością do krwawień (np. po urazach, zabiegach chirurgicznych, z zaburzeniami krzepnięcia czy aktywnymi krwawieniami z przewodu pokarmowego) oraz u osób przyjmujących jednocześnie leki zwiększające ryzyko krwawień (NLPZ, doustne antykoagulanty, leki fibrynolityczne). Tikagrelor jest przeciwwskazany u pacjentów z czynnym krwawieniem, krwotokiem śródczaszkowym w wywiadzie oraz ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. W przypadku planowanych zabiegów chirurgicznych lek należy odstawić na 5 dni przed operacją, a u pacjentów po CABG przerwanie tikagreloru na 2 lub więcej dni przed zabiegiem wiąże się z podobnym ryzykiem krwawień jak klopidogrel. Maksymalny czas leczenia u pacjentów z OZW i przebytym niedokrwiennym udarem mózgu wynosi 12 miesięcy. Tikagrelor wymaga ostrożności u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością wątroby oraz u osób z ryzykiem bradykardii, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków wywołujących bradykardię.
antagonista receptora angiotensyny, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, desmopresyna, dnawe zapalenie stawów, doustny antykoagulant, hiperurikemia, krwotok śródczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy, lek fibrynolityczny, lek przeciwfibrynolityczny, małopłytkowość, małopłytkowość zależna od heparyny, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nefropatia moczanowa, niedokrwienny udar mózgu, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oddychanie Cheyne’a-Stokesa, ośrodkowy bezdech senny, plazmafereza, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przewlekła obturacyjna choroba płuc, receptor P2Y12, rekombinowany czynnik VIIa, ryzyko krwawienia, stężenie kreatyniny, test aktywacji płytek indukowanej heparyną, tikagrelor, transfuzja płytek krwi, zaburzenie krzepnięcia, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Legrex
Tikagrelor (Legrex) wymaga szczególnej ostrożności klinicznej ze względu na zwiększone ryzyko krwawień, zwłaszcza u pacjentów z niedawnymi urazami, zaburzeniami krzepnięcia, aktywnymi lub niedawnymi krwawieniami z przewodu pokarmowego oraz u osób stosujących jednocześnie NLPZ, doustne leki przeciwzakrzepowe lub fibrynolityki. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywnym krwawieniem, krwotokiem śródczaszkowym oraz ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. W przypadku krwawienia transfuzja płytek nie odwraca działania tikagreloru, a leczenie przeciwfibrynolityczne i rekombinowanym czynnikiem VIIa może poprawić hemostazę. Tikagrelor należy odstawić na 5 dni przed planowanym zabiegiem chirurgicznym, a u pacjentów po udarze niedokrwiennym mózgu stosowanie leku nie powinno przekraczać 12 miesięcy. U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością wątroby zaleca się ostrożność, a u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby lek jest przeciwwskazany.
antagonista receptora angiotensyny, astma, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, bradykardia, desmopresyna, dnawe zapalenie stawów, doustny lek przeciwzakrzepowy, hiperurykemia, krwotok śródczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy, leczenie przeciwfibrynolityczne, lek fibrynolityczny, małopłytkowość zależna od heparyny, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nefropatia moczanowa, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienny udar mózgu, niesteroidowe leki przeciwzapalne, oddychanie Cheyne’a-Stokesa, ośrodkowy bezdech senny, ostry zespół wieńcowy, plazmafereza, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przewlekła obturacyjna choroba płuc, receptor P2Y12, rekombinowany czynnik VIIa, skłonność do krwawień, stężenie kreatyniny, test aktywacji płytek indukowanej heparyną, tikagrelor, transfuzja płytek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Orebriton
Produkt leczniczy Orebriton zawierający tikagrelor w dawce 60 mg wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko krwawień, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami do zaburzeń hemostazy, aktywnymi krwawieniami lub zwiększonym ryzykiem urazów. Tikagrelor jest przeciwwskazany u pacjentów z czynnym patologicznym krwawieniem, krwotokiem śródczaszkowym w wywiadzie oraz ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. W trakcie terapii należy monitorować funkcję nerek, zwracając szczególną uwagę na pacjentów w wieku ≥75 lat, z umiarkowaną do ciężkiej niewydolnością nerek oraz stosujących antagonistów receptora angiotensyny. W przypadku planowanych zabiegów chirurgicznych tikagrelor należy odstawić na co najmniej 5 dni przed interwencją, aby zminimalizować ryzyko krwawień. Ponadto, stosowanie tikagreloru u pacjentów po niedokrwiennym udarze mózgu jest ograniczone do maksymalnie 12 miesięcy, a u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami wątroby jest przeciwwskazane.
antagonista receptora angiotensyny, antagonista wapnia, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, bradykardia, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, desmopresyna, dnawe zapalenie stawów, doustny lek przeciwzakrzepowy, hiperurykemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy, leczenie przeciwfibrynolityczne, lek fibrynolityczny, małopłytkowość zależna od heparyny, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nefropatia moczanowa, niedokrwienny udar mózgu, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oddychanie Cheyne’a-Stokesa, ośrodkowy bezdech senny, plazmafereza, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przewlekła niewydolność serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, receptor P2Y12, rekombinowany czynnik VIIa, skłonność do krwawień, stężenie kreatyniny, tikagrelor, transfuzja płytek krwi, umiarkowana niewydolność wątroby, zaburzenie krzepnięcia, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon substancji czynnych
Karboplatyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Karboplatyna powinna być stosowana wyłącznie w wyspecjalizowanych ośrodkach pod ścisłym nadzorem doświadczonych onkologów, z dostępem do pełnego zaplecza diagnostyczno-terapeutycznego. Monitorowanie terapii obejmuje regularne badania morfologii krwi obwodowej oraz funkcji nerek i wątroby, z przerwaniem leczenia w przypadku mielosupresji, nefrotoksyczności lub hepatotoksyczności. Nadir hematologiczny występuje średnio w 21. dniu po monoterapii karboplatyną i w 15. dniu przy terapii skojarzonej. Zaleca się nie rozpoczynać kolejnego cyklu przed osiągnięciem liczby neutrofili ≥ 2000/mm³ i płytek krwi ≥ 100 000/mm³ oraz po upływie minimum 4 tygodni od poprzedniego cyklu. Mielosupresja, zwłaszcza trombocytopenia, jest dawko-zależna i nasilona u pacjentów z uprzednią terapią cisplatyną lub zaburzeniami czynności nerek, co wymaga redukcji dawki i częstego monitorowania. Występują także rzadkie, ale poważne powikłania, takie jak zespół hemolityczno-mocznicowy (HUS), zagrażający życiu, wymagający natychmiastowego przerwania leczenia.
anafilaksja, chemioterapeutyk, choroba zarostowa żył wątrobowych, cisplatyna, depresja szpiku kostnego, karboplatyna, leukopenia, małopłytkowość, mielosupresja, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, morfologia krwi obwodowej, nadciśnienie wrotne, nadir, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra białaczka promielocytowa, ostra białaczka szpikowa, ototoksyczność, parestezja, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, skurcz oskrzeli, toksyczność hematologiczna, trombocytopenia, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Kounisa, zespół mielodysplastyczny, zespół niedrożności zatokowej wątroby, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atirabo
Tikagrelor (Atirabo) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawień, w tym u osób z niedawnymi urazami, zabiegami chirurgicznymi, zaburzeniami krzepnięcia oraz stosujących jednocześnie leki zwiększające ryzyko krwawień (NLPZ, doustne antykoagulanty, fibrynolityki). Przeciwwskazania obejmują czynne krwawienie, krwotok śródczaszkowy w wywiadzie oraz ciężkie zaburzenia czynności wątroby. W przypadku krwawienia transfuzja płytek nie odwraca działania tikagreloru, a skuteczność desmopresyny jest wątpliwa; zaleca się rozważenie leczenia przeciwfibrynolitycznego (kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy) lub rekombinowanym czynnikiem VIIa. Tikagrelor należy odstawić na 5 dni przed planowanym zabiegiem chirurgicznym, a u pacjentów po CABG przerwanie na ≥2 dni zmniejsza ryzyko ciężkich krwawień. U chorych z ostrym zespołem wieńcowym i przebytym niedokrwiennym udarem mózgu stosowanie tikagreloru jest ograniczone do 12 miesięcy.
antagonista receptora angiotensyny, antagonista wapnia, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, desmopresyna, digoksyna, diltiazem, dnawe zapalenie stawów, doustne leki przeciwzakrzepowe, hiperurykemia, krwotok śródczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy, leki fibrynolityczne, leki przeciwfibrynolityczne, małopłytkowość, małopłytkowość zależna od heparyny, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nefropatia moczanowa, niedokrwienny udar mózgu, niesteroidowe leki przeciwzapalne, oddychanie Cheyne’a-Stokesa, ośrodkowy bezdech senny, ostry zespół wieńcowy, plazmafereza, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przewlekła niewydolność serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rekombinowany czynnik VIIa, tikagrelor, transfuzja płytek krwi, werapamil, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sandimmun Neoral 25 mg
Lek Sandimmun Neoral zawierający cyklosporynę wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najistotniejsze klinicznie to nefrotoksyczność (występująca bardzo często), objawiająca się zaburzeniami czynności nerek, takimi jak wzrost stężenia kreatyniny i mocznika oraz zaburzenia homeostazy jonowej (hiperkaliemia, hipomagnezemia, hiperurykemia). Przewlekła nefrotoksyczność manifestuje się zmianami morfologicznymi, w tym zwyrodnieniem szklistym tętniczek, zanikiem kanalików i zwłóknieniem śródmiąższowym. Często obserwuje się także nadciśnienie tętnicze, drżenie (bardzo często), bóle głowy, drgawki i parestezje. Rzadziej występują poważne encefalopatie, w tym zespół PRES, polineuropatia ruchowa oraz obrzęk tarczy nerwu wzrokowego. Toksyczność wątrobowa, choć rzadka, może prowadzić do cholestazy, żółtaczki, zapalenia wątroby i niewydolności wątroby, szczególnie u pacjentów z chorobami współistniejącymi lub stosujących inne hepatotoksyczne leki, co w niektórych przypadkach skutkowało zgonem.
chłoniak, cholestaza, choroba limfoproliferacyjna, cyklosporyna, drgawki, drżenie, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipomagnezemia, hirsutyzm, inhibitor kalcyneuryny, jadłowstręt, kurcze mięśni, leukopenia, małopłytkowość, mialgia, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nefropatia związana z poliomawirusem, nefrotoksyczność, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, parestezje, polineuropatia ruchowa, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, przerost dziąseł, tarcza zastoinowa, wrzód trawienny, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakażenie uogólnione, zapalenie wątroby, zespół bólowy wywołany inhibitorem kalcyneuryny, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, żółtaczka, zwłóknienie śródmiąższowe, zwyrodnienie szkliste tętniczek - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ticagrelor Aristo
Tikagrelor, jako lek przeciwpłytkowy, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawień, w tym u osób z niedawnymi urazami, zabiegami chirurgicznymi, zaburzeniami krzepnięcia czy aktywnymi krwawieniami z przewodu pokarmowego. Przeciwwskazany jest u pacjentów z czynnym krwawieniem, krwotokiem śródczaszkowym w wywiadzie oraz ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. W przypadku planowanych zabiegów chirurgicznych tikagrelor należy odstawić na 5 dni przed operacją, a w ostrym zespole wieńcowym po przebytym niedokrwiennym udarze mózgu leczenie nie powinno przekraczać 12 miesięcy. Monitorowanie czynności nerek jest zalecane, zwłaszcza u pacjentów ≥75 lat, z umiarkowaną do ciężkiej niewydolnością nerek oraz stosujących ARB, ze względu na możliwy wzrost stężenia kreatyniny. Tikagrelor może powodować duszność, zwykle łagodną do umiarkowanej, oraz rzadko zakrzepową plamicę małopłytkową (TTP), wymagającą szybkiej interwencji.
antagonista receptora angiotensyny, antagonista wapnia, astma, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, czynnik płytkowy 4, desmopresyna, digoksyna, diltiazem, dnawe zapalenie stawów, doustny lek przeciwzakrzepowy, duszność, hiperurykemia, krwotok śródczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy, lek fibrynolityczny, lek przeciwpłytkowy, małopłytkowość, małopłytkowość zależna od heparyny, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nefropatia moczanowa, niedokrwienny udar mózgu, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oddech Cheyne’a-Stokesa, ośrodkowy bezdech senny, ostry zespół wieńcowy, pauza komorowa, plazmafereza, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przewlekła niewydolność serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, receptor P2Y12, rekombinowany czynnik VIIa, skłonność do krwawień, stężenie kreatyniny, tikagrelor, transfuzja płytek, umiarkowana niewydolność wątroby, werapamil, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon chorób i schorzeń
Małopłytkowość – Objawy
Małopłytkowość definiuje się jako spadek liczby płytek krwi poniżej 150 000/μl, z klasyfikacją nasilenia obejmującą łagodną (100 000-150 000/μl), umiarkowaną (50 000-100 000/μl), ciężką (<50 000/μl) oraz bardzo ciężką (<10 000-20 000/μl). Objawy kliniczne korelują z liczbą płytek: wybroczyny i purpura pojawiają się przy 30 000-50 000/μl, krwawienia przy minimalnym urazie przy 10 000-30 000/μl, a spontaniczne krwawienia, w tym zagrażające życiu, przy liczbie poniżej 10 000/μl. Typowe manifestacje skórne to petechiae, purpura i ecchymoses, które nie bledną pod naciskiem. Krwawienia z błon śluzowych, przewodu pokarmowego oraz ryzyko krwotoków wewnątrzczaszkowych są szczególnie istotne w ciężkich postaciach. U kobiet obserwuje się nadmierne krwawienia miesiączkowe i krwawienia po zabiegach ginekologicznych. Przebieg kliniczny zależy od etiologii, z nagłym początkiem w ITP, polekowej małopłytkowości czy DIC, oraz stopniowym rozwojem w chorobach szpiku czy niedoborach pokarmowych.
agonista receptora trombopoetyny, ciężka małopłytkowość, dożylne immunoglobuliny, hematuria, hemostaza, immunosupresja, koncentrat płytek krwi, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwawienie wewnętrzne, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, krzepnięcie krwi, małopłytkowość, małopłytkowość immunologiczna, małopłytkowość poheparynowa, menorrhagia, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość, objawy krwotoczne, plamica, plazmafereza, płytki krwi, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, siniak, wstrząs hipowolemiczny, wybroczyny, zaburzenie oddychania, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zatorowość płucna, zespół Evansa, zespół HELLP - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ticagrelor MSN
Tikagrelor, stosowany jako lek przeciwpłytkowy, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem powikłań krwotocznych, co wymaga starannej oceny korzyści i ryzyka u pacjentów, zwłaszcza tych z niedawnymi urazami, zabiegami chirurgicznymi, zaburzeniami krzepnięcia, aktywnymi krwawieniami z przewodu pokarmowego oraz stosujących jednocześnie NLPZ, doustne leki przeciwzakrzepowe lub leki fibrynolityczne. Przeciwwskazania obejmują czynne krwawienia, krwotok śródczaszkowy w wywiadzie oraz ciężkie zaburzenia czynności wątroby. Badania kliniczne TICO i TWILIGHT wykazały, że po 3 miesiącach dwulekowej terapii tikagrelorem i ASA u pacjentów po PCI z OZW, odstawienie ASA i kontynuacja monoterapii tikagrelorem przez 9-12 miesięcy zmniejsza ryzyko krwawień bez zwiększenia MACE. W przypadku planowanych zabiegów chirurgicznych tikagrelor należy odstawić na 5 dni przed operacją, a u pacjentów po CABG odstawienie na ≥ 2 dni zmniejsza ryzyko ciężkich krwawień.
astma, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, dnawe zapalenie stawów, doustny lek przeciwzakrzepowy, dwulekowa terapia przeciwpłytkowa, hiperurykemia, krwotok śródczaszkowy, lek fibrynolityczny, lek przeciwfibrynolityczny, lek przeciwpłytkowy, MACE, małopłytkowość, małopłytkowość zależna od heparyny, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nefropatia moczanowa, niedokrwienny udar mózgu, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oddychanie Cheyne’a-Stokesa, ośrodkowy bezdech senny, ostry zespół wieńcowy, plazmafereza, POChP, pomostowanie aortalno-wieńcowe, powikłanie krwotoczne, transfuzja płytek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie sercowo-naczyniowe, zespół chorego węzła zatokowego