Działania niepożądane
Pegorel 75 mg
Klopidogrel, substancja czynna leku Pegorel 75 mg, został oceniony w badaniach klinicznych obejmujących ponad 44 000 pacjentów, z czego ponad 12 000 leczono przez co najmniej rok. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, szczególnie w pierwszym miesiącu terapii. W badaniu CAPRIE częstość krwawień wynosiła 9,3%, porównywalnie do ASA. W badaniu CURE ryzyko poważnych krwawień nie wzrosło u pacjentów, którzy przerwali leczenie na ponad 5 dni przed pomostowaniem tętnic wieńcowych, natomiast u kontynuujących terapię w ciągu 5 dni przed zabiegiem częstość krwawień wynosiła 9,6% (klopidogrel + ASA) vs 6,3% (placebo + ASA). W badaniu ACTIVE-A poważne krwawienia występowały u 6,7% pacjentów leczonych klopidogrelem z ASA, w porównaniu do 4,3% w grupie placebo z ASA, z przewagą krwawień pozaczaszkowych (5,3% vs 3,5%) i przewodu pokarmowego (3,5% vs 1,8%). Krwawienia wewnątrzczaszkowe były częstsze w grupie klopidogrelu (1,4% vs 0,8%), jednak bez istotnej różnicy w śmiertelności (1,1% vs 0,7%).
Działania niepożądane leku Pegorel
Klopidogrel, substancja czynna leku Pegorel 75 mg, został poddany szczegółowej ocenie bezpieczeństwa w badaniach klinicznych obejmujących ponad 44 000 pacjentów, z czego ponad 12 000 było leczonych przez rok lub dłużej. Profil bezpieczeństwa leku został ustalony na podstawie wyników badań klinicznych CAPRIE, CURE, CLARITY, COMMIT i ACTIVE-A oraz na podstawie spontanicznych zgłoszeń po wprowadzeniu produktu do obrotu.1
Najczęstsze działania niepożądane
Krwawienie jest najczęściej obserwowaną reakcją niepożądaną zarówno w badaniach klinicznych, jak i w praktyce klinicznej po wprowadzeniu leku do obrotu. Incydenty krwotoczne występują najczęściej w pierwszym miesiącu leczenia. W badaniu CAPRIE całkowita częstość występowania krwawień wynosiła 9,3% i była porównywalna dla klopidogrelu i kwasu acetylosalicylowego (ASA).2
Poważne krwawienia w badaniach klinicznych
W poszczególnych badaniach klinicznych obserwowano różne profile ryzyka krwawień:
- W badaniu CURE nie odnotowano zwiększenia częstości poważnych krwawień przy stosowaniu klopidogrelu w połączeniu z ASA w okresie do 7 dni po zabiegu pomostowania tętnic wieńcowych u pacjentów, którzy przerwali leczenie ponad 5 dni przed zabiegiem. Natomiast u pacjentów kontynuujących leczenie w ciągu 5 dni przed zabiegiem pomostowania, częstość występowania krwawień wynosiła 9,6% w grupie klopidogrelu plus ASA w porównaniu do 6,3% w grupie placebo plus ASA.3
- W badaniu CLARITY zaobserwowano ogólny wzrost częstości krwawień w grupie klopidogrelu plus ASA w porównaniu do grupy placebo plus ASA, jednak częstość występowania poważnych krwawień była podobna w obu grupach.4
- W badaniu COMMIT ogólny odsetek dużych krwawień pozamózgowych oraz krwawień mózgowych był niski i zbliżony w obu grupach badanych.5
- W badaniu ACTIVE-A częstość występowania poważnych krwawień była wyższa w grupie otrzymującej klopidogrel z ASA (6,7%) niż w grupie otrzymującej placebo z ASA (4,3%). Krwawienia dotyczyły najczęściej lokalizacji pozaczaszkowych (5,3% vs 3,5%), głównie przewodu pokarmowego (3,5% vs 1,8%). Krwawienia wewnątrzczaszkowe występowały częściej po leczeniu skojarzonym klopidogrelem z ASA (1,4%) niż po podaniu placebo z ASA (0,8%). Nie stwierdzono jednak statystycznie istotnej różnicy w częstości występowania krwawień zakończonych zgonem (1,1% vs 0,7%) i udarów krwotocznych (0,8% vs 0,6%).6
Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane obserwowane podczas badań klinicznych lub zgłaszane spontanicznie po wprowadzeniu leku do obrotu. Częstości występowania działań niepożądanych zdefiniowano według następujących konwencji:<sup data-drug="Pegorel" data-section="Działania niepożądane" title="Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych. Niepożądane reakcje, które wystąpiły albo podczas badań klinicznych albo były spontanicznie zgłaszane są przedstawione w tabeli poniżej. Ich częstość jest zdefiniowana stosując następujące konwencje: często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000); bardzo rzadko (7
- często (≥1/100 do <1/10)
- niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
- rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
- bardzo rzadko (<1/10 000)
- częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
| Klasyfikacja układów i narządów | Często | Niezbyt często | Rzadko | Bardzo rzadko, częstość nieznana* |
|---|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Małopłytkowość | Leukopenia, eozynofilia | Neutropenia, w tym ciężka neutropenia | Zakrzepowa plamica małopłytkowa (TTP), niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia, agranulocytoza, ciężka małopłytkowość, nabyta hemofilia A, granulocytopenia, niedokrwistość |
| Zaburzenia serca | Zespół Kounisa (alergiczna dławica piersiowa związana ze skurczem naczyń wieńcowych/alergiczny zawał mięśnia sercowego) związany z reakcją alergiczną na klopidogrel* | |||
| Zaburzenia układu immunologicznego | Choroba posurowicza, reakcje rzekomoanafilaktyczne, reakcje krzyżowe nadwrażliwości na lek wśród tienopirydyn (takich jak tyklopidyna, prasugrel) | |||
| Zaburzenia psychiczne | Omamy, stan splątania | |||
| Zaburzenia układu nerwowego | Krwawienie wewnątrzczaszkowe (zgłaszano, że niektóre przypadki były śmiertelne), bóle głowy, parestezje, zawroty głowy, zaburzenia smaku | |||
| Zaburzenia oka | Krwawienia do oka (dospojówkowe, wewnątrzgałkowe, dosiatkówkowe) | |||
| Zaburzenia ucha i błędnika | Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego | |||
| Zaburzenia naczyniowe | Krwiak | Ciężki krwotok, krwotok z ran operacyjnych, zapalenie naczyń, niedociśnienie tętnicze | ||
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Krwawienia z nosa | Krwawienie z dróg oddechowych (krwioplucie, krwotok płucny), skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc | ||
| Zaburzenia żołądka i jelit | Krwotok z przewodu pokarmowego, biegunka, bóle brzucha, niestrawność | Wrzód żołądka i wrzód dwunastnicy, zapalenie błony śluzowej żołądka, wymioty, nudności, zaparcie, wzdęcie z oddawaniem gazów | Krwotok pozaotrzewnowy | Krwotok z przewodu pokarmowego i pozaotrzewnowy zakończony zgonem, zapalenie trzustki, zapalenie jelita grubego (w tym wrzodziejące oraz limfocytowe zapalenie jelita grubego), zapalenie błony śluzowej jamy ustnej |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Ostra niewydolność wątroby, zapalenie wątroby, nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby | |||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Siniak | Wysypka, świąd, krwawienie do skóry (plamica) | Pęcherzowe zapalenie skóry (toksyczne, martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP)), obrzęk naczynioruchowy, zespół nadwrażliwości indukowany lekami, wysypka polekowa z eozynofilią i objawami układowymi (zespół DRESS), wysypka rumieniowa lub złuszczająca, pokrzywka, wyprysk, liszaj płaski | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Ginekomastia | |||
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Krwawienia w obrębie układu mięśniowo-szkieletowego (krwawienia dostawowe), zapalenie stawów, bóle stawów, bóle mięśniowe | |||
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Krwiomocz | Zapalenie kłębuszkowe nerek, zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi | ||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Krwawienie w miejscu wkłucia | Gorączka | ||
| Badania diagnostyczne | Wydłużenie czasu krwawienia, zmniejszenie liczby neutrofili, zmniejszenie liczby płytek |
* Informacje odnoszące się do klopidogrelu z częstością występowania „nieznana”.8
Szczegółowy opis wybranych działań niepożądanych
Zaburzenia hematologiczne
Najpoważniejsze działania niepożądane ze strony układu krwiotwórczego obejmują:
- Małopłytkowość – obniżenie liczby płytek krwi, co zwiększa ryzyko krwawień. Może występować często (≥1/100 do <1/10).9
- Zakrzepowa plamica małopłytkowa (TTP) – rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne zaburzenie charakteryzujące się mikroangiopatyczną niedokrwistością hemolityczną, objawami neurologicznymi, niewydolnością nerek i gorączką. Wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.10
- Neutropenia i agranulocytoza – znaczne zmniejszenie liczby neutrofili, co zwiększa podatność na infekcje.11
Krwawienia
Działania niepożądane związane z krwotokami występują w różnych układach i obejmują:
- Krwawienia z przewodu pokarmowego – występują często i mogą obejmować: krwawienia z wrzodów żołądka i dwunastnicy, krwiste wymioty, smoliste stolce. W rzadkich przypadkach mogą prowadzić do zgonu.12
- Krwawienia wewnątrzczaszkowe – rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne powikłanie. Szczególnie istotne w badaniu ACTIVE-A, gdzie częstość tych powikłań wynosiła 1,4% w grupie klopidogrelu z ASA vs 0,8% w grupie placebo z ASA.13
- Krwawienia z dróg oddechowych – od krwawień z nosa (często) po poważniejsze powikłania jak krwioplucie czy krwotok płucny (bardzo rzadko).14
- Krwawienia skórne i podskórne – od siniaków (często) po plamicę (niezbyt często).15
Reakcje nadwrażliwości
U pacjentów leczonych klopidogrelem obserwowano różne reakcje nadwrażliwości, w tym:
- Reakcje skórne – od łagodnych wysypek (niezbyt często) po ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka czy rumień wielopostaciowy (bardzo rzadko).16
- Zespół Kounisa – alergiczna dławica piersiowa związana ze skurczem naczyń wieńcowych lub alergiczny zawał mięśnia sercowego (częstość nieznana).17
- Reakcje krzyżowe nadwrażliwości – u pacjentów z nadwrażliwością na inne tienopirydyny (tyklopidyna, prasugrel) może wystąpić reakcja krzyżowa na klopidogrel (częstość nieznana).18
Zaburzenia żołądka i jelit
Oprócz krwawień z przewodu pokarmowego, klopidogrel może powodować również:
- Zaburzenia dyspeptyczne – bóle brzucha, niestrawność, biegunka (często).19
- Wrzody trawienne – wrzód żołądka i dwunastnicy (niezbyt często).20
- Zapalenia – zapalenie trzustki, zapalenie jelita grubego (bardzo rzadko).21
Zaburzenia wątroby
Raportowano następujące zaburzenia wątroby u pacjentów stosujących klopidogrel:
- Zapalenie wątroby (częstość nieznana) – może prowadzić do podwyższenia enzymów wątrobowych.22
- Ostra niewydolność wątroby (częstość nieznana) – rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłanie.23
Monitorowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego Pegorel do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.24
Dane kontaktowe:
Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
e-mail: [email protected]25
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania