analog GABA

Analogi GABA (kwasu gamma-aminomasłowego) to grupa związków chemicznych, które naśladują lub modulują działanie GABA – głównego neuroprzekaźnika hamującego w ośrodkowym układzie nerwowym. GABA obniża pobudliwość neuronów, działając poprzez receptory GABA-A (jonotropowe) i GABA-B (metabotropowe).

Analogi GABA znajdują szerokie zastosowanie w farmakoterapii różnych schorzeń neurologicznych i psychiatrycznych. Do najważniejszych przedstawicieli tej grupy należą: pregabalina, gabapentyna, baklofen, fenibut oraz pochodne benzodiazepiny. Mechanizm działania analogów GABA obejmuje bezpośrednią aktywację receptorów GABA, zwiększenie syntezy lub uwalniania endogennego GABA, hamowanie jego wychwytu zwrotnego lub degradacji.

W praktyce klinicznej analogi GABA stosowane są w leczeniu padaczki, bólu neuropatycznego, spastyczności, lęku, bezsenności oraz w terapii uzależnień. Niektóre z nich, np. pregabalina i gabapentyna, mimo strukturalnego podobieństwa do GABA, działają głównie poprzez blokowanie kanałów wapniowych zależnych od napięcia, a nie bezpośrednio na receptory GABA-ergiczne.

Leki z tej grupy mogą wywoływać działania niepożądane, takie jak senność, zawroty głowy, zaburzenia równowagi, a przy długotrwałym stosowaniu – uzależnienie fizyczne i psychiczne. Z tego powodu wiele analogów GABA (zwłaszcza benzodiazepiny) podlega ścisłej kontroli jako substancje o potencjale uzależniającym.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl