Właściwości farmakodynamiczne
Pregabalin Stada 25 mg

Właściwości farmakodynamiczne pregabaliny

Pregabalina stanowi istotny składnik aktywny produktu leczniczego Pregabalin Stada. Jest to substancja zaliczana do grupy farmakoterapeutycznej: leki przeciwpadaczkowe, inne leki przeciwpadaczkowe, oznaczonej kodem ATC: N03AX16. Pod względem chemicznym pregabalina to analog kwasu gamma-aminomasłowego (GABA), a dokładniej kwas (S)-3-(aminometylo)-5-metyloheksanowy.¹

Mechanizm działania

Mechanizm działania pregabaliny polega na specyficznym wiązaniu się z pomocniczą podjednostką (białko α2-δ) kanałów wapniowych, które otwierają się w odpowiedzi na zmiany potencjału błonowego w ośrodkowym układzie nerwowym. Interakcja ta jest kluczowa dla właściwości farmakologicznych pregabaliny.²

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Ból neuropatyczny

Skuteczność pregabaliny w leczeniu bólu neuropatycznego została udokumentowana w badaniach klinicznych obejmujących trzy główne jednostki chorobowe: neuropatię cukrzycową, neuralgię po przebytym półpaścu oraz ból neuropatyczny powstały w następstwie urazu rdzenia kręgowego. Należy zaznaczyć, że nie przeprowadzono badań skuteczności leku w innych modelach bólu neuropatycznego.³

Ocena farmakodynamiczna pregabaliny została przeprowadzona w 10 kontrolowanych badaniach klinicznych z różnymi schematami dawkowania: badania trwające do 13 tygodni z dawkowaniem dwa razy na dobę (2xd) oraz badania trwające do 8 tygodni z dawkowaniem trzy razy na dobę (3xd). Analiza wyników wykazała, że zarówno profile bezpieczeństwa, jak i skuteczności obu schematów dawkowania (2xd i 3xd) były porównywalne.⁴

Istotnym aspektem działania pregabaliny jest szybkość uzyskiwania efektu terapeutycznego. W badaniach klinicznych trwających do 12 tygodni, obejmujących pacjentów z bólem neuropatycznym pochodzenia zarówno obwodowego, jak i ośrodkowego, zaobserwowano zmniejszenie nasilenia bólu już w pierwszym tygodniu terapii. Co więcej, efekt przeciwbólowy utrzymywał się przez cały okres trwania badania.⁵

Badania kliniczne w obwodowym bólu neuropatycznym dostarczyły następujących danych: u 35% pacjentów leczonych pregabaliną odnotowano poprawę w wynikach skali bólu o co najmniej 50%, podczas gdy w grupie placebo podobną poprawę zaobserwowano jedynie u 18% pacjentów. Interesujące wyniki uzyskano przy podziale pacjentów ze względu na występowanie senności jako działania niepożądanego. Wśród pacjentów, którzy nie zgłaszali senności, poprawę o co najmniej 50% odnotowano u 33% leczonych pregabaliną i u 18% otrzymujących placebo. Natomiast w grupie pacjentów odczuwających senność, odsetek ten wynosił odpowiednio 48% dla pregabaliny i 16% dla placebo.⁶

W kontrolowanym badaniu klinicznym dotyczącym ośrodkowego bólu neuropatycznego wykazano, że u 22% pacjentów stosujących pregabalinę nastąpiła poprawa punktacji nasilenia bólu o co najmniej 50%, podczas gdy w grupie przyjmującej placebo taki efekt odnotowano jedynie u 7% pacjentów.⁷

Padaczka

Terapia skojarzona z pregabaliną była przedmiotem oceny w 3 kontrolowanych badaniach klinicznych trwających 12 tygodni. Badania przeprowadzono z zastosowaniem schematów dawkowania dwa razy na dobę (2xd) lub trzy razy na dobę (3xd). Podobnie jak w przypadku bólu neuropatycznego, profile bezpieczeństwa i skuteczności obu schematów dawkowania były porównywalne.⁸

Korzystny efekt terapeutyczny pregabaliny w leczeniu padaczki manifestował się szybko – zmniejszenie częstości napadów padaczkowych obserwowano już przed zakończeniem pierwszego tygodnia leczenia.⁹

Skuteczność u dzieci i młodzieży

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania pregabaliny w terapii skojarzonej w leczeniu padaczki u dzieci poniżej 12 lat oraz u młodzieży nie zostały jednoznacznie określone.¹⁰

Przeprowadzono badanie farmakokinetyki i tolerancji z udziałem pacjentów pediatrycznych w wieku od 3 miesięcy do 16 lat (n=65) z napadami częściowymi. Obserwowane działania niepożądane były podobne do tych, które występowały u dorosłych pacjentów.¹¹

Wykonano również szereg innych badań w populacji pediatrycznej:

• 12-tygodniowe badanie kontrolowane placebo z udziałem 295 pacjentów w wieku od 4 do 16 lat
• 14-dniowe badanie kontrolowane placebo obejmujące 175 pacjentów pediatrycznych w wieku od jednego miesiąca do poniżej 4 lat
• dwa trwające 1 rok otwarte badania bezpieczeństwa z udziałem odpowiednio 54 i 431 dzieci i młodzieży z padaczką, w wieku od 3 miesięcy do 16 lat

Wyniki tych badań wskazują, że w populacji pediatrycznej częściej niż u dorosłych pacjentów z padaczką występowały takie działania niepożądane jak gorączka i zakażenia górnych dróg oddechowych.¹²

Szczegółowe wyniki badania u pacjentów pediatrycznych w wieku 4-16 lat przedstawiały się następująco: pacjentów podzielono na trzy grupy:

• grupa otrzymująca pregabalinę w dawce 2,5 mg/kg mc./dobę (maksymalnie 150 mg/dobę)
• grupa otrzymująca pregabalinę w dawce 10 mg/kg mc./dobę (maksymalnie 600 mg/dobę)
• grupa placebo

Odsetek pacjentów, u których nastąpiło co najmniej 50% zmniejszenie liczby napadów częściowych w porównaniu do wartości wyjściowej, wyniósł:

• 40,6% w grupie leczonej pregabaliną w dawce 10 mg/kg mc./dobę (p = 0,0068 vs. placebo)
• 29,1% w grupie leczonej pregabaliną w dawce 2,5 mg/kg mc./dobę (p = 0,2600 dla placebo)
• 22,6% w grupie otrzymującej placebo

Wyniki te wskazują na zależną od dawki skuteczność pregabaliny w tej grupie wiekowej.¹³

W badaniu u młodszych dzieci (w wieku od 1 miesiąca do poniżej 4 lat) pacjentów przydzielono do następujących grup:

• grupa otrzymująca pregabalinę w dawce 7 mg/kg mc./dobę
• grupa otrzymująca pregabalinę w dawce 14 mg/kg mc./dobę
• grupa otrzymująca placebo

Mediana całodobowej częstości napadów przed rozpoczęciem leczenia i podczas wizyty końcowej wynosiła odpowiednio:

Wykazano, że stosowanie pregabaliny w dawce 14 mg/kg mc./dobę znacząco zmniejszało logarytmicznie przekształconą częstość napadów częściowych w porównaniu z grupą otrzymującą placebo (p = 0,0223). Natomiast w grupie otrzymującej pregabalinę w dawce 7 mg/kg mc./dobę nie stwierdzono poprawy w porównaniu z grupą placebo.¹⁴

Monoterapia

Zastosowanie pregabaliny w monoterapii było przedmiotem oceny w jednym kontrolowanym badaniu klinicznym trwającym 56 tygodni, z dawkowaniem dwa razy na dobę. Badanie to przeprowadzono u pacjentów z nowo zdiagnozowaną padaczką. Wyniki nie wykazały równoważności (non-inferiority) pregabaliny względem lamotryginy w odniesieniu do głównego punktu końcowego, który zdefiniowano jako 6-miesięczny okres wolny od napadów drgawek. Należy jednak podkreślić, że zarówno pregabalina, jak i lamotrygina charakteryzowały się podobnym profilem bezpieczeństwa i były dobrze tolerowane przez pacjentów.¹⁵

Uogólnione zaburzenia lękowe

Właściwości farmakodynamiczne pregabaliny w leczeniu uogólnionych zaburzeń lękowych (GAD) były oceniane w kilku badaniach klinicznych:

• 6 kontrolowanych badaniach trwających 4-6 tygodni
• 8-tygodniowym badaniu z udziałem pacjentów w podeszłym wieku
• długookresowym badaniu dotyczącym zapobiegania nawrotom objawów zaburzenia z 6-miesięczną fazą prowadzoną metodą podwójnie ślepej próby

Podobnie jak w przypadku innych wskazań, efekt terapeutyczny pregabaliny w leczeniu GAD był obserwowany szybko – zmniejszenie nasilenia objawów określane za pomocą skali oceny lęku Hamiltona (Hamilton Anxiety Rating Scale – HAM-A) zaobserwowano już w pierwszym tygodniu leczenia.¹⁶

W kontrolowanych badaniach klinicznych trwających 4-8 tygodni, poprawę o co najmniej 50% całkowitej punktacji w skali HAM-A od momentu rozpoczęcia badania do chwili osiągnięcia punktu końcowego obserwowano u 52% pacjentów leczonych pregabaliną w porównaniu do 38% pacjentów otrzymujących placebo.¹⁷

Wpływ na narząd wzroku

W badaniach klinicznych z grupą kontrolną obserwowano większy odsetek pacjentów z niewyraźnym widzeniem wśród leczonych pregabaliną w porównaniu do otrzymujących placebo. W większości przypadków objawy te ustępowały w miarę kontynuacji leczenia.¹⁸

W kontrolowanych badaniach klinicznych przeprowadzono kompleksową ocenę narządu wzroku u ponad 3600 pacjentów. Badania obejmowały:

• badania ostrości widzenia
• formalne badania pola widzenia
• badania dna oka po rozszerzeniu źrenicy

Wyniki tych badań przedstawiały się następująco:

• zmniejszenie ostrości widzenia: 6,5% pacjentów leczonych pregabaliną vs 4,8% pacjentów otrzymujących placebo
• zmiany pola widzenia: 12,4% pacjentów leczonych pregabaliną vs 11,7% pacjentów otrzymujących placebo
• zmiany w badaniach dna oka: 1,7% pacjentów leczonych pregabaliną vs 2,1% pacjentów otrzymujących placebo

Dane te wskazują, że pregabalina może wywoływać pewne zmiany w narządzie wzroku, jednak ich częstość występowania jest nieznacznie wyższa niż w grupie placebo.¹⁹