zespół nadwrażliwości indukowany lekami
Zespół nadwrażliwości indukowany lekami (DRESS – Drug Reaction with Eosinophilia and Systemic Symptoms) to rzadka, ale potencjalnie zagrażająca życiu reakcja polekowa charakteryzująca się triadą objawów: wysypką skórną, nieprawidłowościami hematologicznymi (zwłaszcza eozynofilią) oraz zajęciem narządów wewnętrznych.
DRESS rozwija się zazwyczaj 2-8 tygodni po rozpoczęciu terapii lekiem wywołującym. Do najczęstszych czynników sprawczych należą leki przeciwdrgawkowe (karbamazepina, fenytoina, lamotrygina), antybiotyki (zwłaszcza sulfonamidy), allopurynol oraz niektóre niesteroidowe leki przeciwzapalne. Charakterystycznym objawem jest rozległa wysypka plamisto-grudkowa, często z obrzękiem twarzy, limfadenopatią oraz gorączką powyżej 38°C.
Zajęcie narządów wewnętrznych dotyczy najczęściej wątroby (50-60% przypadków), manifestując się jako ostre zapalenie wątroby z podwyższeniem enzymów wątrobowych. Inne narządy, które mogą być dotknięte to nerki, płuca, serce i ośrodkowy układ nerwowy. Śmiertelność w zespole DRESS wynosi około 10%, głównie z powodu niewydolności wątroby lub zajęcia innych narządów życiowo ważnych.
Rozpoznanie opiera się na kryteriach klinicznych (RegiSCAR lub kryteria japońskie), a leczenie polega przede wszystkim na natychmiastowym odstawieniu leku wywołującego oraz zastosowaniu glikokortykosteroidów systemowych. Ważne jest długoterminowe monitorowanie pacjenta ze względu na ryzyko późnych powikłań autoimmunologicznych, które mogą wystąpić nawet wiele miesięcy po ustąpieniu ostrej fazy choroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Pegorel 75 mg
Klopidogrel, substancja czynna leku Pegorel 75 mg, został oceniony w badaniach klinicznych obejmujących ponad 44 000 pacjentów, z czego ponad 12 000 leczono przez co najmniej rok. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, szczególnie w pierwszym miesiącu terapii. W badaniu CAPRIE częstość krwawień wynosiła 9,3%, porównywalnie do ASA. W badaniu CURE ryzyko poważnych krwawień nie wzrosło u pacjentów, którzy przerwali leczenie na ponad 5 dni przed pomostowaniem tętnic wieńcowych, natomiast u kontynuujących terapię w ciągu 5 dni przed zabiegiem częstość krwawień wynosiła 9,6% (klopidogrel + ASA) vs 6,3% (placebo + ASA). W badaniu ACTIVE-A poważne krwawienia występowały u 6,7% pacjentów leczonych klopidogrelem z ASA, w porównaniu do 4,3% w grupie placebo z ASA, z przewagą krwawień pozaczaszkowych (5,3% vs 3,5%) i przewodu pokarmowego (3,5% vs 1,8%). Krwawienia wewnątrzczaszkowe były częstsze w grupie klopidogrelu (1,4% vs 0,8%), jednak bez istotnej różnicy w śmiertelności (1,1% vs 0,7%).
agranulocytoza, alergiczna dławica piersiowa, alergiczny zawał mięśnia sercowego, choroba posurowicza, eozynofilia, ginekomastia, granulocytopenia, incydent krwotoczny, klopidogrel, krwawienie, krwawienie do skóry, krwawienie dostawowe, krwawienie pozamózgowe, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwawienie zakończone zgonem, krwiomocz, krwioplucie, krwotok płucny, krwotok pozaotrzewnowy, krwotok z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, leukopenia, limfocytowe zapalenie jelita grubego, liszaj płaski, małopłytkowość, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nabyta hemofilia A, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, parestezja, pęcherzowe zapalenie skóry, plamica, pomostowanie tętnic wieńcowych, prasugrel, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz naczyń wieńcowych, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc, tienopirydyna, tyklopidyna, udar krwotoczny, wrzód żołądka i dwunastnicy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie kłębuszkowe nerek, zapalenie naczyń, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nadwrażliwości indukowany lekami, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Klopidogrel – Działania niepożądane
Klopidogrel, stosowany w dawce 75 mg/dobę, wykazuje działanie przeciwpłytkowe i jest szeroko stosowany w profilaktyce zdarzeń zakrzepowo-zatorowych. Bezpieczeństwo terapii zostało potwierdzone w dużych badaniach klinicznych (CAPRIE, CURE, CLARITY, COMMIT, ACTIVE-A) obejmujących ponad 44 000 pacjentów, w tym ponad 12 000 leczonych powyżej roku. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, występujące u 9,3% pacjentów, z podobną częstością ciężkich krwawień jak w grupie leczonej ASA 325 mg/dobę. Szczególnie istotne są krwawienia wewnątrzczaszkowe (1,4% vs 0,8% w grupie placebo z ASA) oraz z przewodu pokarmowego (3,5% vs 1,8%). Kontynuacja klopidogrelu w okresie okołooperacyjnym zwiększa ryzyko krwawień (9,6% vs 6,3%). Intensywna terapia przeciwpłytkowa z udziałem klopidogrelu (np. w badaniu TARDIS) wiąże się z istotnym wzrostem częstości i nasilenia krwawień (OR 2,54, 95% CI 2,05-3,16, p<0,001).
agranulocytoza, badanie kliniczne, choroba posurowicza, działanie przeciwpłytkowe, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, granulocytopenia, hemofilia nabyta A, krwawienie, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwiomocz, krwioplucie, krwotok płucny, krwotok pozaotrzewnowy, krwotok z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwpłytkowe, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność wątroby, pancytopenia, pęcherzowe zapalenie skóry, plazmafereza, pomostowanie tętnic wieńcowych, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz naczyń wieńcowych, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc, tienopirydyna, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar niedokrwienny mózgu, wrzód dwunastnicy, wrzód żołądka, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zapalenie kłębuszkowe nerek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół Kounisa, zespół nadwrażliwości indukowany lekami, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Clopidogrel Ranbaxy 75 mg
Klopidogrel, stosowany w dawce 75 mg/dobę, wykazuje działanie przeciwpłytkowe i jest szeroko stosowany w profilaktyce powikłań zakrzepowych. Profil bezpieczeństwa leku został potwierdzony w licznych badaniach klinicznych, takich jak CAPRIE, CURE, CLARITY, COMMIT, ACTIVE-A i TARDIS, obejmujących ponad 44 000 pacjentów. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, które występują u około 9,3% pacjentów, z podobną częstością ciężkich krwawień jak w przypadku kwasu acetylosalicylowego (ASA) 325 mg/dobę. W badaniu ACTIVE-A odnotowano wyższą częstość poważnych krwawień w grupie klopidogrel + ASA (6,7%) w porównaniu do placebo + ASA (4,3%), głównie z przewodu pokarmowego (3,5% vs 1,8%) oraz zwiększoną liczbę krwawień wewnątrzczaszkowych (1,4% vs 0,8%). Intensywne leczenie przeciwpłytkowe trzema lekami (ASA + klopidogrel + dipirydamol) po udarze niedokrwiennym mózgu wiązało się z istotnie większą częstością i nasileniem krwawień (OR 2,54; 95% CI 2,05-3,16; p<0,0001).
agranulocytoza, choroba posurowicza, dusznica bolesna, działanie przeciwpłytkowe, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hemofilia nabyta, kłębuszkowe zapalenie nerek, klopidogrel, krwawienie, krwawienie dostawowe, krwawienie mózgowe, krwawienie pozamózgowe, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwotok pozaotrzewnowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie fibrynolityczne, leczenie przeciwpłytkowe, leukopenia, limfocytowe zapalenie okrężnicy, liszaj płaski, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność wątroby, osutka krostkowa, pancytopenia, parestezja, pemfigoid, pomostowanie tętnic wieńcowych, powikłania zakrzepowe, reakcja anafilaktoidalna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie płuc, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, udar niedokrwienny mózgu, wrzód żołądka i dwunastnicy, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, wstrząs anafilaktyczny, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nadwrażliwości indukowany lekami, zespół Stevensa-Johnsona