toksyczność jądrowa

Toksyczność jądrowa (nuclear toxicity) to zjawisko uszkodzenia materiału genetycznego komórki (DNA lub RNA) znajdującego się w jądrze komórkowym przez substancje chemiczne, leki, promieniowanie jonizujące lub inne czynniki toksyczne. Ten rodzaj toksyczności może prowadzić do zaburzeń w prawidłowym funkcjonowaniu komórki, mutacji genetycznych, nieprawidłowości w ekspresji genów oraz procesach replikacji DNA.

Mechanizmy toksyczności jądrowej obejmują bezpośrednie uszkodzenia DNA (jak pęknięcia nici DNA, tworzenie adduktów czy nieprawidłowe wiązania krzyżowe), zaburzenia w naprawie DNA, zakłócenia w procesie replikacji oraz destabilizację chromatyny. Konsekwencje toksyczności jądrowej mogą być różnorodne – od przejściowych zaburzeń funkcji komórki, poprzez indukcję apoptozy (programowanej śmierci komórki), aż do transformacji nowotworowej.

W praktyce klinicznej toksyczność jądrowa jest szczególnie istotna w kontekście działania leków przeciwnowotworowych (np. cisplatyny, doksorubicyny), które celowo uszkadzają DNA komórek nowotworowych, ale mogą również powodować uszkodzenia w komórkach zdrowych. Ponadto, niektóre leki (np. niektóre antybiotyki, leki przeciwzapalne) oraz związki chemiczne (np. metale ciężkie, pestycydy) wykazują potencjał genotoksyczny, co może prowadzić do rozwoju chorób nowotworowych lub zaburzeń rozwojowych.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl