guz chromochłonny rdzenia nadnerczy
Guz chromochłonny rdzenia nadnerczy (pheochromocytoma) to rzadki nowotwór wywodzący się z komórek chromochłonnych rdzenia nadnerczy, produkujących katecholaminy – adrenalinę i noradrenalinę. Stanowi około 0,1-0,2% wszystkich przypadków nadciśnienia tętniczego, a jego częstość występowania w populacji ogólnej szacuje się na 1-2 przypadki na 100 000 osób.
Charakterystyczną cechą guza chromochłonnego jest produkcja katecholamin, co prowadzi do występowania objawów klinicznych takich jak: nadciśnienie tętnicze (utrwalone lub napadowe), tachykardia, silne bóle głowy, nadmierna potliwość, bladość skóry, niepokój, drżenie rąk oraz hiperglikemia. Klasyczna triada objawów obejmuje: napadowe bóle głowy, nadpotliwość i kołatanie serca, występuje jednak tylko u około 40% pacjentów.
Diagnostyka guza chromochłonnego opiera się na badaniach biochemicznych (oznaczanie stężenia katecholamin i ich metabolitów w moczu i osoczu) oraz badaniach obrazowych (tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, scyntygrafia z wykorzystaniem MIBG). Około 10-25% guzów chromochłonnych ma charakter złośliwy, a 10-15% występuje w zespołach dziedzicznych, takich jak zespół mnogiej gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej typu 2 (MEN2), zespół von Hippla-Lindaua (VHL) czy nerwiakowłókniakowatość typu 1.
Podstawową metodą leczenia guza chromochłonnego jest chirurgiczne usunięcie zmiany, najczęściej metodą laparoskopową. Przed zabiegiem konieczne jest odpowiednie przygotowanie farmakologiczne, obejmujące stosowanie leków blokujących receptory alfa-adrenergiczne (np. fenoksybenzamina, doksazosyna), a następnie beta-adrenergiczne, aby zapobiec powikłaniom śródoperacyjnym związanym z gwałtownym uwolnieniem katecholamin.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Cetyryzyna – Przeciwwskazania stosowania
Cetyryzyna, lek przeciwhistaminowy II generacji, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, hydroksyzynę lub pochodne piperazyny oraz u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, tj. klirensem kreatyniny poniżej 10 ml/min lub eGFR poniżej 15 ml/min. Preparaty złożone zawierające cetyryzynę, takie jak Cirrus i Cirrus Duo (cetyryzyna + pseudoefedryna), mają dodatkowe przeciwwskazania, m.in. ciężkie i niekontrolowane nadciśnienie tętnicze, chorobę niedokrwienną serca, niewyrównaną nadczynność tarczycy, ciężkie zaburzenia rytmu serca, guz chromochłonny, jaskrę, zatrzymanie moczu, udar mózgu w wywiadzie oraz interakcje z dihydroergotaminą i inhibitorami MAO. Preparat Duozinal (cetyryzyna + chlorek wapnia) jest przeciwwskazany przy hiperkalcemii, hiperkalciurii, galaktozemii, kamicy nerkowej, umiarkowanych i ciężkich zaburzeniach nerek oraz bloku przedsionkowo-komorowym. Wiek poniżej 12 lat stanowi przeciwwskazanie do stosowania Cirrus i Cirrus Duo. Ponadto, preparaty zawierające laktozę nie powinny być stosowane u pacjentów z dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
blok przedsionkowo-komorowy, choroba niedokrwienna serca, choroba nowotworowa, ciężkie zaburzenie czynności nerek, dychawica oskrzelowa, działanie depresyjne na OUN, efekt sedatywny, galaktozemia, guz chromochłonny rdzenia nadnerczy, hiperkalcemia, hiperkalciuria, inhibitor monoaminooksydazy, kamica nerkowa, klirens kreatyniny, lek przeciwhistaminowy drugiej generacji, lepkość wydzieliny oskrzelowej, nadciśnienie tętnicze, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewyrównana nadczynność tarczycy, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, plasmocytoma, pochodna piperazyny, preparat złożony, przerzut do kości, reakcja krzyżowa, sarkoidoza, schyłkowa niewydolność nerek, udar krwotoczny mózgu, udar mózgu, współczynnik przesączania kłębuszkowego, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie moczu, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwiększone ciśnienie śródgałkowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Cirrus 5 mg + 120 mg
Lek Cirrus zawierający 5 mg cetyryzyny dichlorowodorku o natychmiastowym uwalnianiu oraz 120 mg pseudoefedryny chlorowodorku o przedłużonym uwalnianiu jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, ciężkim lub niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, ciężką chorobą niedokrwienną serca, ciężkimi zaburzeniami rytmu serca, niewydolnością nerek (szczególnie GFR < 15 ml/min), niewyrównaną nadczynnością tarczycy, guzem chromochłonnym rdzenia nadnerczy, jaskrą, udarem mózgu w wywiadzie oraz zatrzymaniem moczu. Pseudoefedryna, jako sympatykomimetyk, może nasilać objawy tych schorzeń, prowadząc do poważnych powikłań kardiologicznych, naczyniowo-mózgowych i okulistycznych. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 12 roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności oraz ryzyko działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego i ośrodkowego układu nerwowego.
cetyryzyna dichlorowodorek, choroba niedokrwienna serca, ciężka choroba nerek, ciężkie nadciśnienie tętnicze, ciężkie zaburzenia rytmu serca, dihydroergotamina, działanie alfa-adrenergiczne, guz chromochłonny rdzenia nadnerczy, IMAO, inhibitory monoaminooksydazy, jaskra, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na substancje czynne, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, niewyrównana nadczynność tarczycy, pheochromocytoma, przełom nadciśnieniowy, przerost gruczołu krokowego, pseudoefedryna chlorowodorek, receptor alfa-adrenergiczny, schyłkowa niewydolność nerek, sympatykomimetyk, tyreotoksykoza, udar krwotoczny mózgu, udar mózgu, zatrzymanie moczu, zwiększone ciśnienie śródgałkowe