niewyrównana nadczynność tarczycy

Niewyrównana nadczynność tarczycy to stan, w którym mimo stosowanego leczenia, tarczyca nadal produkuje zbyt dużą ilość hormonów tarczycowych (tyroksyny i trijodotyroniny). Stan ten charakteryzuje się utrzymującymi się objawami klinicznymi takimi jak tachykardia, nadmierna potliwość, drżenie rąk, utrata masy ciała oraz podwyższone stężenia hormonów tarczycowych (fT3, fT4) w badaniach laboratoryjnych przy obniżonym poziomie TSH.

Przyczyny niewyrównania mogą być różnorodne, w tym nieprzestrzeganie zaleceń terapeutycznych przez pacjenta, nieodpowiednia dawka leków tyreostatycznych, interakcje lekowe, a także nasilenie choroby podstawowej. Najczęstsze schorzenia prowadzące do nadczynności tarczycy to choroba Gravesa-Basedowa, wole guzkowe nadczynne oraz zapalenie tarczycy.

Długotrwała niewyrównana nadczynność tarczycy może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak migotanie przedsionków, niewydolność serca, osteoporoza czy przełom tarczycowy. W postępowaniu należy zweryfikować dotychczasowe leczenie, dostosować dawki leków przeciwtarczycowych lub rozważyć inne metody terapii, jak leczenie jodem radioaktywnym czy zabieg operacyjny w przypadkach opornych na leczenie farmakologiczne.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nicorette Cool Berry

Produkt leczniczy Nicorette Cool Berry, aerozol do stosowania w jamie ustnej zawierający 1 mg nikotyny na dawkę, jest przeznaczony wyłącznie dla osób palących tytoń, ze względu na ryzyko uzależnienia u osób niepalących. Przed rozpoczęciem terapii należy dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka, zwłaszcza u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi (np. niedawny zawał mięśnia sercowego, niestabilna dławica piersiowa, ciężkie zaburzenia rytmu serca), cukrzycą (wymagane częstsze monitorowanie glikemii), zaburzeniami czynności wątroby i nerek, nadczynnością tarczycy, guzem chromochłonnym nadnerczy, chorobami przewodu pokarmowego oraz u osób z padaczką lub przyjmujących leki przeciwdrgawkowe. W tych grupach leczenie powinno być prowadzone pod ścisłą kontrolą lekarską, a w pierwszej kolejności zaleca się metody niefarmakologiczne wspomagające rzucenie palenia. Należy również zwrócić uwagę na potencjalne interakcje farmakokinetyczne związane z zaprzestaniem palenia, które może spowodować wzrost stężenia leków metabolizowanych przez CYP1A2, takich jak teofilina, klozapina, czy ropinirol.
butylohydroksytoluen, choroba wrzodowa żołądka, cukrzyca, dławica piersiowa, enzym CYP 1A2, flekainid, fluwoksamina, glikol propylenowy, guz chromochłonny nadnerczy, imipramina, klirens nikotyny, klomipramina, klozapina, kontaktowe zapalenie skóry, lek przeciwdrgawkowy, niewyrównana nadczynność tarczycy, nikotynowa terapia zastępcza, obrzęk naczynioruchowy, olanzapina, padaczka, pentazocyna, pokrzywka, ropinirol, takryna, teofilina, zaburzenie krążenia mózgowego, zapalenie przełyku, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nicorette Invisipatch

Stosowanie systemu transdermalnego Nicorette Invisipatch wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak niedawny zawał mięśnia sercowego, niestabilna dławica piersiowa, ciężkie zaburzenia rytmu serca czy niewyrównane nadciśnienie tętnicze. W tych przypadkach preferowane są niefarmakologiczne metody zaprzestania palenia, a zastosowanie plastrów nikotynowych powinno być rozważane jedynie po niepowodzeniu tych metod i pod ścisłą kontrolą lekarską. U pacjentów z cukrzycą zaleca się częstsze monitorowanie glikemii, ze względu na wpływ nikotyny na metabolizm węglowodanów. Szczególną ostrożność należy zachować także u osób z guzem chromochłonnym nadnerczy, niewyrównaną nadczynnością tarczycy, zaburzeniami czynności nerek i wątroby oraz chorobami przewodu pokarmowego, gdyż nikotyna może nasilać objawy tych schorzeń lub zmieniać farmakokinetykę leku.
aminy katecholowe, choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, dławica piersiowa, dławica Prinzmetala, flekainid, fluwoksamina, guz chromochłonny nadnerczy, imipramina, indukcja metabolizmu leku, izoenzym CYP 1A2, klirens nikotyny, klomipramina, klozapina, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwpsychotyczny, metabolizm węglowodanów, nadciśnienie tętnicze, niewyrównana nadczynność tarczycy, nikotynowa terapia zastępcza, olanzapina, padaczka, pentazocyna, policykliczny węglowodór aromatyczny, rezonans magnetyczny, ropinirol, takryna, teofilina, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krążenia mózgowego, zaburzenie rytmu serca, zapalenie przełyku, zawał mięśnia sercowego
Leksykon substancji czynnych
Cetyryzyna – Przeciwwskazania stosowania

Cetyryzyna, lek przeciwhistaminowy II generacji, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, hydroksyzynę lub pochodne piperazyny oraz u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, tj. klirensem kreatyniny poniżej 10 ml/min lub eGFR poniżej 15 ml/min. Preparaty złożone zawierające cetyryzynę, takie jak Cirrus i Cirrus Duo (cetyryzyna + pseudoefedryna), mają dodatkowe przeciwwskazania, m.in. ciężkie i niekontrolowane nadciśnienie tętnicze, chorobę niedokrwienną serca, niewyrównaną nadczynność tarczycy, ciężkie zaburzenia rytmu serca, guz chromochłonny, jaskrę, zatrzymanie moczu, udar mózgu w wywiadzie oraz interakcje z dihydroergotaminą i inhibitorami MAO. Preparat Duozinal (cetyryzyna + chlorek wapnia) jest przeciwwskazany przy hiperkalcemii, hiperkalciurii, galaktozemii, kamicy nerkowej, umiarkowanych i ciężkich zaburzeniach nerek oraz bloku przedsionkowo-komorowym. Wiek poniżej 12 lat stanowi przeciwwskazanie do stosowania Cirrus i Cirrus Duo. Ponadto, preparaty zawierające laktozę nie powinny być stosowane u pacjentów z dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
blok przedsionkowo-komorowy, choroba niedokrwienna serca, choroba nowotworowa, ciężkie zaburzenie czynności nerek, dychawica oskrzelowa, działanie depresyjne na OUN, efekt sedatywny, galaktozemia, guz chromochłonny rdzenia nadnerczy, hiperkalcemia, hiperkalciuria, inhibitor monoaminooksydazy, kamica nerkowa, klirens kreatyniny, lek przeciwhistaminowy drugiej generacji, lepkość wydzieliny oskrzelowej, nadciśnienie tętnicze, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewyrównana nadczynność tarczycy, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, plasmocytoma, pochodna piperazyny, preparat złożony, przerzut do kości, reakcja krzyżowa, sarkoidoza, schyłkowa niewydolność nerek, udar krwotoczny mózgu, udar mózgu, współczynnik przesączania kłębuszkowego, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie moczu, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwiększone ciśnienie śródgałkowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Cirrus 5 mg + 120 mg

Lek Cirrus zawierający 5 mg cetyryzyny dichlorowodorku o natychmiastowym uwalnianiu oraz 120 mg pseudoefedryny chlorowodorku o przedłużonym uwalnianiu jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, ciężkim lub niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, ciężką chorobą niedokrwienną serca, ciężkimi zaburzeniami rytmu serca, niewydolnością nerek (szczególnie GFR < 15 ml/min), niewyrównaną nadczynnością tarczycy, guzem chromochłonnym rdzenia nadnerczy, jaskrą, udarem mózgu w wywiadzie oraz zatrzymaniem moczu. Pseudoefedryna, jako sympatykomimetyk, może nasilać objawy tych schorzeń, prowadząc do poważnych powikłań kardiologicznych, naczyniowo-mózgowych i okulistycznych. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 12 roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności oraz ryzyko działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego i ośrodkowego układu nerwowego.
cetyryzyna dichlorowodorek, choroba niedokrwienna serca, ciężka choroba nerek, ciężkie nadciśnienie tętnicze, ciężkie zaburzenia rytmu serca, dihydroergotamina, działanie alfa-adrenergiczne, guz chromochłonny rdzenia nadnerczy, IMAO, inhibitory monoaminooksydazy, jaskra, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na substancje czynne, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, niewyrównana nadczynność tarczycy, pheochromocytoma, przełom nadciśnieniowy, przerost gruczołu krokowego, pseudoefedryna chlorowodorek, receptor alfa-adrenergiczny, schyłkowa niewydolność nerek, sympatykomimetyk, tyreotoksykoza, udar krwotoczny mózgu, udar mózgu, zatrzymanie moczu, zwiększone ciśnienie śródgałkowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nicorama Fruitmint

Zaprzestanie palenia przynosi korzyści przewyższające ryzyko stosowania nikotynowej terapii zastępczej, jednak lek Nicorama Fruitmint wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z istotnymi schorzeniami kardiologicznymi (np. po zawale mięśnia sercowego, niestabilnej dławicy piersiowej, ciężkich zaburzeniach rytmu serca, niewyrównanym nadciśnieniu tętniczym), cukrzycą (wymagającą częstszego monitorowania glikemii i możliwej redukcji dawek insuliny), umiarkowanymi do ciężkich zaburzeniami czynności wątroby i nerek, a także u osób z padaczką lub leczonych lekami przeciwpadaczkowymi ze względu na ryzyko drgawek. Ponadto, preparat może nasilać objawy niewyrównanej nadczynności tarczycy i guza chromochłonnego nadnerczy poprzez uwalnianie katecholamin, a także zaostrzać dolegliwości u pacjentów z zapaleniem przełyku i chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy. Użytkownicy protez dentystycznych mogą mieć trudności z żuciem gumy, która może przyklejać się do protez i mostów.
Substancje pomocnicze w Nicorama Fruitmint, takie jak ksylitol (2,4 kcal/g, co odpowiada 0,8 kcal na gumę do żucia 2 mg i 4 mg), mogą wykazywać działanie przeczyszczające. Butylohydroksytoluen (BHT) i butylohydroksyanizol (BHA) mogą wywoływać miejscowe reakcje skórne (kontaktowe zapalenie skóry) oraz podrażnienie oczu i błon śluzowych, co wymaga ostrożności u pacjentów z alergiami. Zawartość sodu w preparacie jest niska (<1 mmol, tj. 23 mg na jednostkę dawkowania), co klasyfikuje lek jako "wolny od sodu". Ze względu na wysokie ryzyko zatrucia nikotyną u małych dzieci, preparat powinien być przechowywany w miejscach niedostępnych dla dzieci, aby zapobiec przypadkowemu spożyciu. Uzależnienie od produktu jest rzadkie i mniej szkodliwe niż od tytoniu, a także łatwiejsze do przerwania.
amina katecholowa, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, ciężkie zatrucie, cukrzyca, dławica piersiowa, dławica Prinzmetala, drgawka, guz chromochłonny nadnerczy, katecholamina, klirens nikotyny, kontaktowe zapalenie skóry, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm węglowodanów, niewyrównana nadczynność tarczycy, niewyrównane nadciśnienie tętnicze, nikotynowa terapia zastępcza, padaczka, podrażnienie błony śluzowej, stężenie glukozy we krwi, zaburzenie czynności nerki, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krążenia mózgowego, zaburzenie rytmu serca, zapalenie przełyku, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Cirrus Duo 5 mg + 120 mg

Lek Cirrus Duo zawiera 5 mg cetyryzyny dichlorowodorku oraz 120 mg pseudoefedryny chlorowodorku w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (43,23 mg/tabletkę). Ze względu na działanie sympatykomimetyczne pseudoefedryny, nie powinien być stosowany u osób z ciężkim lub niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, ciężką chorobą niedokrwienną serca, ciężkimi zaburzeniami rytmu serca, niewyrównaną nadczynnością tarczycy, guzem chromochłonnym rdzenia nadnerczy, a także u pacjentów z udarem mózgu w wywiadzie lub wysokim ryzykiem udaru krwotocznego. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u osób z ciężką niewydolnością nerek (GFR < 15 ml/min), zatrzymaniem moczu, jaskrą z wąskim kątem przesączania oraz u dzieci poniżej 12 roku życia. Interakcje z dihydroergotaminą i inhibitorami MAO (w trakcie stosowania oraz do 2 tygodni po ich odstawieniu) stanowią kolejne istotne przeciwwskazania.
arytmia, cetyryzyna dichlorowodorek, ciężka choroba niedokrwienna serca, ciężkie nadciśnienie tętnicze, ciężkie zaburzenia rytmu serca, Cirrus Duo, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, dihydroergotamina, działanie naczynioskurczowe, działanie sympatykomimetyczne, guz chromochłonny rdzenia nadnerczy, IMAO, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra, jaskra z wąskim kątem przesączania, łagodne nadciśnienie tętnicze, laktoza jednowodna, lek przeciwalergiczny, lek przeciwcukrzycowy, metabolizm glukozy, nadwrażliwość na substancje czynne, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, niewyrównana nadczynność tarczycy, pheochromocytoma, przełom nadciśnieniowy, przerost gruczołu krokowego, przewlekła choroba nerek, pseudoefedryna chlorowodorek, retencja moczu, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie glukozy we krwi, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tyreotoksykoza, udar krwotoczny mózgu, udar mózgu, zatrzymanie moczu, zwiększone ciśnienie śródgałkowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Jodek sodu, Na 131 I Polatom do terapii

Stosowanie jodku sodu (NaI) z jodem-131 wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka, z uwzględnieniem minimalnej skutecznej aktywności radiofarmaceutyku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewyrównaną nadczynnością tarczycy, zaburzeniami połykania, nietrzymaniem moczu oraz niewydolnością nerek, gdzie dawka powinna być dostosowana do funkcji nerek ze względu na ryzyko kumulacji radiojodu. U pacjentów z czynnikami ryzyka hiponatremii (wiek podeszły, płeć żeńska, stosowanie diuretyków tiazydowych, wcześniejsza hiponatremia) wskazane jest monitorowanie elektrolitów. Terapia u dzieci i młodzieży wymaga szczególnego rozważenia alternatywnych metod ze względu na zwiększoną wrażliwość tkanek i dłuższy czas życia, co zwiększa ryzyko odległych skutków napromieniowania.
antagonista receptora H2, bariera łożyskowa, białaczka, choroby górnego odcinka przewodu pokarmowego, choroby przewodu pokarmowego, diuretyki tiazydowe, elektrolity w surowicy krwi, glikokortykoidy, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, jod promieniotwórczy, jod-131, kumulacja radiofarmaceutyku, nadczynność tarczycy, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewyrównana nadczynność tarczycy, oftalmopatia tarczycowa, pęcherz moczowy, promieniowanie jonizujące, radiofarmaceutyk, rak tarczycy, terapia radiojodem, wymioty, zaburzenia połykania, zapalenie gruczołów ślinowych
Leksykon substancji czynnych
Jodek sodu – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Podawanie jodku sodu [131I] wymaga starannego uzasadnienia korzyści klinicznych względem ryzyka napromieniowania, z zaleceniem stosowania najniższej skutecznej aktywności. Aktywności terapeutyczne nie powinny przekraczać 26 000 MBq, aby ograniczyć ryzyko wtórnych nowotworów, w tym raka pęcherza moczowego i białaczki, szczególnie przy dawkach powyżej 3 700 MBq. U pacjentów z zaburzeniami połykania lub chorobami przewodu pokarmowego wskazane jest rozważenie alternatywnych form podania lub dróg podania, a u osób z niewydolnością nerek konieczne jest dostosowanie dawki ze względu na ograniczone wydalanie jodu-131. Szczególną ostrożność należy zachować u osób w podeszłym wieku, zwłaszcza kobiet, ze względu na ryzyko hiponatremii, oraz u dzieci i młodzieży, u których tkanki są bardziej wrażliwe na promieniowanie i wymagają regularnej kontroli po leczeniu.
antagonista receptora H2, bank nasienia, białaczka, choroba Gravesa-Basedowa, dieta niskosodowa, diuretyk tiazydowy, elektrolity, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, jodochwytność tarczycy, karbimazol, kortykosteroid, lek przeciwtarczycowy, lek tyreostatyczny, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewyrównana nadczynność tarczycy, nowotwór złośliwy tarczycy, ochrona radiologiczna, oftalmopatia tarczycowa, promieniowanie jonizujące, propylotiouracyl, rak pęcherza moczowego, rak tarczycy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rekombinowana ludzka tyreotropina, skażenie promieniotwórcze, środek przeczyszczający, sterydoterapia, trójjodotyronina, tyroksyna, uszkodzenie gonad, zaburzenie połykania, zapalenie gruczołów ślinowych, zwężenie przełyku