adjuwant
Adjuwant to substancja stosowana w farmakologii i immunologii, która sama nie wywiera bezpośredniego efektu terapeutycznego, ale wzmacnia działanie innych preparatów medycznych, najczęściej szczepionek. Adjuwanty poprawiają odpowiedź immunologiczną organizmu na antygen, umożliwiając redukcję ilości antygenu lub liczbę podawanych dawek.
W szczepionkach adjuwanty stosuje się w celu zwiększenia odpowiedzi układu immunologicznego, przedłużenia utrzymywania się przeciwciał i poprawy skuteczności ochrony przed chorobami zakaźnymi. Najczęściej stosowane adjuwanty to związki glinu (wodorotlenek glinu, fosforan glinu), emulsje olejowe (MF59), lipopolisacharydy, związki wapnia oraz nowoczesne systemy adjuwantowe jak AS01, AS03 czy AS04.
Adjuwanty wykorzystuje się również w onkologii jako składniki terapii przeciwnowotworowych, gdzie wspomagają one działanie leków cytotoksycznych lub immunoterapii. W niektórych protokołach leczenia nowotworów adjuwanty stosuje się po leczeniu zasadniczym (chirurgicznym) w celu zniszczenia ewentualnych mikroprzerzutów i redukcji ryzyka nawrotu choroby.
Wybór odpowiedniego adjuwantu zależy od rodzaju szczepionki, pożądanego profilu immunologicznego oraz względów bezpieczeństwa. Nowoczesne badania skupiają się na opracowywaniu adjuwantów o zwiększonej skuteczności przy jednoczesnym zmniejszeniu działań niepożądanych, co jest szczególnie istotne w kontekście szczepionek dla dzieci i osób z obniżoną odpornością.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Adacel 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Adacel, zawierająca toksoid błoniczy (≥2 j.m.), toksoid tężcowy (≥20 j.m.) oraz antygeny krztuśca (toksoid krztuścowy, hemaglutyninę włókienkową, pertaktynę i fimbrie typu 2 i 3), została poddana kompleksowym badaniom przedklinicznym oceniającym jej bezpieczeństwo. Badania farmakologiczne, w tym toksyczność po podaniu wielokrotnym, nie wykazały szczególnego ryzyka dla ludzi. Profil bezpieczeństwa szczepionki jest zgodny z oczekiwaniami dla preparatów zawierających adsorbowane antygeny błonicy, tężca i krztuśca. Szczepionka zawiera 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg Al³⁺) jako adjuwant, który również wykazał akceptowalny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Obecność śladowych ilości formaldehydu i glutaraldehydu, stosowanych w procesie produkcji, nie wiązała się z istotnym ryzykiem toksykologicznym.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tdap to adsorbowany preparat bezkomórkowy, zawierający w dawce 0,5 ml: toksoid błoniczy ≥ 2 j.m., toksoid tężcowy ≥ 20 j.m. oraz toksoid krztuścowy 20 µg, adsorbowany na 0,5 mg uwodnionego wodorotlenku glinu (Al³⁺). Składniki aktywne pozyskiwane są z hodowli odpowiednich bakterii (Corynebacterium diphtheriae, Clostridium tetani, Bordetella pertussis) i poddawane procesom oczyszczania oraz detoksykacji, co zapewnia bezpieczeństwo i immunogenność preparatu. Szczepionka może zawierać śladowe ilości formaldehydu, stosowanego jako czynnik detoksykujący, co jest istotne przy ocenie przeciwwskazań. Preparat występuje w formie bezbarwnej zawiesiny z białymi lub szarymi drobinkami, które stanowią kompleks antygen-adjuwant, i jest dostępny w ampułko-strzykawkach o objętości 0,5 ml, w opakowaniach od 1 do 20 dawek.
adjuwant, błonica, Bordetella pertussis, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, detoksykacja, formaldehyd, guma chlorobutylowa, immunogenność, izotoniczność, krztusiec, niezgodność farmaceutyczna, odpowiedź immunologiczna, szczepionka Tdap, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, układ odpornościowy, właściwość fizykochemiczna, właściwość immunogenna, wodorotlenek glinu, zatyczka tłoka, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – D-Szczepionka błonicza adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; szczepionka 20-dawkowa, 1 dawka (0,5 ml)
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa D-Szczepionki błoniczej adsorbowanej, zawierającej toksoid błoniczy w dawce nie mniejszej niż 30 j.m. na 0,5 ml oraz wodorotlenek glinu w ilości do 0,7 mg Al³⁺ na dawkę, wykazały brak istotnej toksyczności swoistej. Analizy obejmowały ocenę potencjalnych działań niepożądanych związanych zarówno z aktywnym składnikiem, jak i adjuwantem, potwierdzając akceptowalny profil bezpieczeństwa preparatu. Szczepionka, w formie białej lub prawie białej jednorodnej zawiesiny do wstrzykiwań, nie wykazała żadnych niepokojących sygnałów toksyczności w badaniach przedklinicznych, co stanowi solidną podstawę do dalszych badań klinicznych.
adjuwant, badanie kliniczne, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, błonica, immunogenność szczepionki, profil bezpieczeństwa, środek profilaktyczny, szczepionka błonicza adsorbowana, toksoid błoniczy, toksyczność swoista, wodorotlenek glinu, wodorotlenek glinu uwodniony, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – D-Szczepionka błonicza adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; szczepionka 20-dawkowa, 1 dawka (0,5 ml)
W przypadku D-szczepionki błoniczej adsorbowanej, zawierającej toksoid błoniczy w dawce nie mniejszej niż 30 j.m. na 0,5 ml oraz adsorbowanej na wodorotlenku glinu (≤0,7 mg Al³⁺), ocena właściwości farmakokinetycznych nie jest stosowana. Wynika to z charakterystyki szczepionek jako produktów immunologicznych, które nie wykazują klasycznych parametrów farmakokinetycznych takich jak wchłanianie, dystrybucja, metabolizm czy wydalanie. Ich działanie opiera się na indukcji odpowiedzi immunologicznej, a skuteczność ocenia się poprzez pomiar poziomu przeciwciał ochronnych, a nie przez standardowe parametry farmakokinetyczne.
adjuwant, adsorpcja na wodorotlenku glinu, jednorodna zawiesina, odpowiedź immunologiczna, podanie domięśniowe, przeciwciała ochronne, stymulacja układu immunologicznego, szczepionka błonicza adsorbowana, szczepionka wielodawkowa, toksoid błoniczy, toksyna błonicza, wodorotlenek glinu uwodniony, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przedawkowanie – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego, nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 4 j.m. zawiesiny inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis/0,5 ml; 1 d; 1 dawka (0,5 ml)
Przedawkowanie szczepionki błoniczo-tężcowo-krztuścowej (DTP) jest mało prawdopodobne ze względu na jej jednodawkowe opakowanie zawierające 0,5 ml preparatu. Każda dawka zawiera precyzyjnie określone ilości antygenów: minimum 30 j.m. toksoidu błoniczego, 40 j.m. toksoidu tężcowego w badaniu na świnkach morskich (60 j.m. w badaniu na myszach białych) oraz 4 j.m. inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis. Dodatkowo, szczepionka zawiera do 0,7 mg Al³⁺ w postaci wodorotlenku glinu uwodnionego jako adiuwant. Charakterystyczna biała lub prawie biała zawiesina ułatwia identyfikację produktu, co minimalizuje ryzyko pomyłki i nieumyślnego podania nadmiernej dawki.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Adacel 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Adacel, będąca zawiesiną do wstrzykiwań zawierającą toksoidy błoniczy (≥2 j.m., 2 Lf), tężcowy (≥20 j.m., 5 Lf) oraz antygeny krztuśca (toksoid krztuścowy 2,5 µg, hemaglutynina włókienkowa 5 µg, pertaktyna 3 µg, fimbrie typu 2 i 3 po 5 µg), jest produktem bezkomórkowym adsorbowanym na 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg Al³⁺) pełniącym rolę adjuwantu. Ze względu na mechanizm działania polegający na stymulacji układu immunologicznego, a nie na bezpośrednim działaniu farmakologicznym substancji w krwiobiegu, nie przeprowadza się standardowych badań farmakokinetycznych (wchłanianie, dystrybucja, metabolizm, wydalanie). Adjuwant wpływa na lokalną kinetykę uwalniania antygenów, przedłużając ekspozycję immunologiczną, jednak ten proces nie podlega klasycznej ocenie farmakokinetycznej.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Euvax B 10 mcg antygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg)/0,5 ml szczepionka 1-dawkowa dla dzieci; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka EUVAX B zawiera 10 mikrogramów antygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg) w dawce 0,5 ml i nie podlega standardowej ocenie farmakokinetycznej, co jest zgodne z zasadami dotyczącymi produktów immunologicznych. Antygen HBsAg jest otrzymywany metodą rekombinacji DNA w komórkach drożdży Saccharomyces cerevisiae i adsorbowany na 0,25 mg wodorotlenku glinu (Al³⁺), który pełni funkcję adiuwanta. Szczepionka jest podawana domięśniowo w postaci mętnej, białej zawiesiny i przeznaczona jest dla dzieci w dawkach jednorazowych (0,5 ml).
W ocenie skuteczności EUVAX B nie stosuje się klasycznych parametrów farmakokinetycznych (wchłanianie, dystrybucja, metabolizm, wydalanie), lecz opiera się na wskaźnikach immunogenności. Kluczowymi markerami są serokonwersja, czyli pojawienie się przeciwciał anty-HBs, oraz osiągnięcie poziomu ochronnego tych przeciwciał po pełnym cyklu szczepienia. Właściwości immunogenne stanowią zatem odpowiedni substytut dla standardowych badań farmakokinetycznych, co jest typowe dla szczepionek i innych produktów immunologicznych.
adiuwant, adjuwant, antygen HBs, antygen powierzchniowy HBs, cykl szczepienia, immunogenność, parametry farmakokinetyczne, podanie domięśniowe, poziom ochronny przeciwciał, produkt immunologiczny, przeciwciała anty-HBs, rekombinacja DNA, Saccharomyces cerevisiae, serokonwersja, właściwości immunogenne, wodorotlenek glinu, zapalenie wątroby typu B, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd Neisseria meningitidis grupy C – Przedawkowanie
Przedawkowanie polisacharydu Neisseria meningitidis grupy C (szczep C11) skoniugowanego z toksoidem tężcowym, stosowanego w szczepionce NeisVac-C, jest zdarzeniem o bardzo niskim prawdopodobieństwie, głównie ze względu na jednokrotne dawkowanie i podawanie przez wykwalifikowany personel. W badaniu klinicznym 40 niemowląt otrzymało cztery dawki szczepionki (10 µg polisacharydu i 10-20 µg toksoidu tężcowego, z 0,5 mg Al jako adjuwantem) w wieku 2., 3., 4. miesiąca oraz 12-14 miesiąca życia, bez wystąpienia ciężkich działań niepożądanych. Dane te sugerują, że nawet wielokrotne podanie nie powoduje istotnych zagrożeń, choć teoretycznie może nasilać typowe reakcje poszczepienne, takie jak miejscowy obrzęk, zaczerwienienie, ból czy gorączka, bez jednoznacznej zależności od dawki.
adjuwant, ampułko-strzykawka, ciężkie działanie niepożądane, działanie niepożądane, gorączka poszczepienna, leczenie objawowe, miejsce podania, NeisVac-C, O-deacetylowany polisacharyd, obrzęk, polisacharyd meningokokowy, polisacharyd Neisseria meningitidis grupy C, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja poszczepienna, schemat szczepień, szczepionka skoniugowana, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu - Leksykon substancji czynnych
Bordetella pertussis – Przedawkowanie
Bordetella pertussis jest składnikiem aktywnym szczepionki DTP (błoniczo-tężcowo-krztuścowej) w postaci zawiesiny inaktywowanego szczepu, obecnym w dawce nie mniejszej niż 4 j.m. na 0,5 ml. Szczepionka DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana jest pakowana w jednodawkowe opakowania zawierające dokładnie 0,5 ml, co znacząco ogranicza ryzyko przedawkowania. Produkt ma postać białej lub prawie białej zawiesiny, co umożliwia wizualną kontrolę przed podaniem. Przedawkowanie jest mało prawdopodobne, jednak teoretycznie nadmierna dawka mogłaby zwiększyć ryzyko i nasilenie działań niepożądanych, zarówno miejscowych (związanych z nadmiarem antygenu Bordetella pertussis i adjuwantu wodorotlenku glinu), jak i ogólnoustrojowych, przy dawce przekraczającej standardowe 0,5 ml zawiesiny i 4 j.m. antygenu.
- Leksykon substancji czynnych
Wirus zapalenia wątroby typu A – Przedawkowanie
Substancja aktywna w szczepionkach przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A stanowi inaktywowany wirus, którego przedawkowanie jest rzadkim, ale istotnym zagadnieniem klinicznym. Analiza dostępnych danych z charakterystyk produktów leczniczych takich jak Avaxim 160 U (160 jednostek ELISA/0,5 ml), Havrix 720 Junior (≥720 jednostek ELISA/0,5 ml), Havrix Adult (≥1440 jednostek ELISA/1 ml), Vaqta 25 (25 U/0,5 ml) oraz Vaqta 50 (50 U/1 ml) wskazuje, że przedawkowanie nie powoduje specyficznych ani nasilonych działań niepożądanych. Objawy po podaniu dawki zwiększonej są zbliżone do tych obserwowanych po standardowym szczepieniu i obejmują typowe reakcje poszczepienne. W dokumentacji Avaxim przedawkowanie formalnie „nie dotyczy”, natomiast dla Vaqta brak jest danych klinicznych dotyczących przedawkowania. Szczepionki Havrix dostarczają najwięcej informacji, potwierdzając brak istotnych różnic w profilu bezpieczeństwa po dawkach przekraczających standardowe wartości.
adjuwant, charakterystyka produktu leczniczego, hydroksyfosforanosiarczan glinu, inaktywowany wirus zapalenia wątroby typu A, jednostka antygenowa ELISA, leczenie objawowe, monitorowanie działań niepożądanych, profil bezpieczeństwa, reakcja poszczepienna, wirus zapalenia wątroby typu A, wirusowe zapalenie wątroby typu A, wodorotlenek glinu, zapalenie wątroby typu A - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego, nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 4 j.m. zawiesiny inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis/0,5 ml; 1 d; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka DTP (błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana) jest podawana w dawce 0,5 ml zawierającej minimum 30 j.m. toksoidu błoniczego, 40 j.m. toksoidu tężcowego (badanie na świnkach morskich) lub 60 j.m. (badanie na myszach), co najmniej 4 j.m. inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis oraz do 0,7 mg uwodnionego wodorotlenku glinu jako adjuwantu. Podstawowy schemat szczepienia obejmuje 4 dawki: trzy pierwsze podawane w odstępach 6-8 tygodni w pierwszych 6 miesiącach życia dziecka oraz dawkę przypominającą w 2. roku życia. Uzupełnienie szczepienia jest możliwe do 3. roku życia, jeśli pierwotny schemat nie został zrealizowany terminowo.
adjuwant, Bordetella pertussis, inaktywowany szczep, mięsień naramienny, podanie domięśniowe, podskórne podanie szczepionki, Program Szczepień Ochronnych, przednioboczna część uda, schemat szczepienia, szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa, toksoid błoniczy, toksoid błoniczy i tężcowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zaburzenie krzepliwości krwi, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus typ 1 – Właściwości farmakodynamiczne
Poliowirus typ 1 (szczep Mahoney) w szczepionce Boostrix Polio występuje w formie inaktywowanej, zachowując właściwości antygenowe przy braku zdolności do namnażania i wywoływania choroby. Jedna dawka (0,5 ml) zawiera 40 jednostek antygenu D poliowirusa typu 1, co jest najwyższym stężeniem spośród trzech typów poliowirusa w szczepionce (typ 2 – 8 jednostek, typ 3 – 32 jednostki). Antygeny są adsorbowane na wodorotlenku glinu (0,3 mg Al3+) i fosforanie glinu (0,2 mg Al3+), co pełni rolę adjuwantu wzmacniającego i przedłużającego odpowiedź immunologiczną. Badania kliniczne wykazały wysoką skuteczność immunologiczną: seroprotekcję (miano ≥8 ED50) uzyskano u 98,8-100% dzieci w wieku 3-8 lat oraz 99,6-100% młodzieży i dorosłych już miesiąc po szczepieniu.
adjuwant, adsorpcja antygenu, Boostrix Polio, dawka przypominająca, fosforan glinu, hodowla komórkowa VERO, immunogenność, inaktywacja wirusa, interferencja kliniczna, jednostka antygenu D, miano przeciwciał, obturacyjna choroba dróg oddechowych, odpowiedź immunologiczna, POChP, poliomyelitis, poliowirus typ 1, przeciwciała ochronne, seroprotekcja, szczepionka przeciwko poliomyelitis, wodorotlenek glinu - Leksykon substancji czynnych
Antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B – Działania niepożądane
Antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg), stosowany w szczepionkach takich jak Engerix B i EUVAX B, jest produkowany metodą rekombinacji DNA w komórkach Saccharomyces cerevisiae. Dawkowanie wynosi 10 µg HBsAg na 0,5 ml dla szczepionek pediatrycznych oraz 20 µg HBsAg na 1 ml dla szczepionek dla dorosłych, z adjuwantem wodorotlenku glinu zwiększającym immunogenność. Profil bezpieczeństwa opiera się na badaniach klinicznych obejmujących ponad 5300 osób, potwierdzając brak tiomersalu w nowoczesnych preparatach. Najczęstsze działania niepożądane to miejscowe reakcje (ból, zaczerwienienie, obrzęk) oraz objawy ogólnoustrojowe (senność, drażliwość, zmniejszenie apetytu, gorączka ≥ 37,5ºC), które są zazwyczaj łagodne i samoograniczające się.
adjuwant, antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B, bezdech wcześniaków, choroba grypopodobna, choroba posurowicza, częstoskurcz, drgawki, encefalopatia, HBsAg, immunogenność szczepionki, liszaj płaski, małopłytkowość, neuropatia, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie mięśni, parestezja, pokrzywka, porażenie, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rekombinacja DNA, ropień w miejscu wstrzyknięcia, rumień wielopostaciowy, tiomersal, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodorotlenek glinu, zapalenie mózgu, zapalenie naczyń, zapalenie nerwów, zapalenie opon mózgowych, zapalenie stawów - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Infanrix-IPV 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Infanrix-IPV jest wskazana do stosowania jako szczepienie uzupełniające i przypominające przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi oraz poliomyelitis u dzieci w wieku od 16 miesięcy do 13 lat, które uprzednio przeszły szczepienie pierwotne. Każda dawka 0,5 ml zawiera toksoid błoniczy (≥ 30 j.m.), toksoid tężcowy (≥ 40 j.m.), antygeny Bordetella pertussis: toksoid krztuścowy (25 μg), hemaglutyninę włókienkową (25 μg) oraz pertaktynę (8 μg). Ponadto, szczepionka zawiera inaktywowane wirusy polio trzech typów: typ 1 (szczep Mahoney) – 40 jednostek antygenu D, typ 2 (szczep MEF-1) – 8 jednostek antygenu D oraz typ 3 (szczep Saukett) – 32 jednostki antygenu D. Antygeny są adsorbowane na 0,5 mg uwodnionego wodorotlenku glinu (Al³⁺), co wzmacnia odpowiedź immunologiczną. Produkt jest dostępny w formie mętnej, białej zawiesiny do wstrzykiwań w ampułkostrzykawce i może zawierać śladowe ilości formaldehydu, neomycyny, polimyksyny, a także < 0,07 ng kwasu para-aminobenzoesowego oraz 0,036 μg fenyloalaniny, co jest istotne u pacjentów z fenyloketonurią. Komponenty wirusowe namnażane są w hodowli komórkowej VERO.
adjuwant, Bordetella pertussis, fenyloalanina, fenyloketonuria, formaldehyd, hemaglutynina włókienkowa, hodowla komórkowa VERO, kalendarz szczepień, kwas para-aminobenzoesowy, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis, szczepienie podstawowe, szczepienie uzupełniające, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus polio, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tetraxim 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka TETRAXIM jest adsorbowanym preparatem zawierającym pełną dawkę antygenów przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa) oraz poliomyelitis (inaktywowany). Każda dawka o objętości 0,5 ml zawiera m.in. toksoid błoniczy ≥20 j.m. (30 Lf), toksoid tężcowy ≥40 j.m. (10 Lf), antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 25 µg, hemaglutynina włókienkowa 25 µg) oraz inaktywowany wirus polio typ 1 (29 jednostek antygenu D), typ 2 (7 jednostek) i typ 3 (26 jednostek). Adjuwantem jest wodorotlenek glinu (0,3 mg Al³⁺). Preparat może zawierać śladowe ilości glutaraldehydu, neomycyny, streptomycyny, polimyksyny B oraz 12,5 µg fenyloalaniny, co jest istotne u pacjentów z fenyloketonurią.
adjuwant, błonica, Bordetella pertussis, dawka uzupełniająca, droga domięśniowa, fenyloalanina, fenyloketonuria, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, krztusiec, mięsień naramienny, neomycyna, polimyksyna B, poliomyelitis inaktywowany, przednio-boczna powierzchnia uda, streptomycyna, szczepienie pierwotne, szczepienie przypominające, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus polio inaktywowany, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Pentaxim 32 jednostek antygenu D + 10 mcg + nie mniej niż 40 j.m. + 8 jednostek antygenu D + 40 jednostek antygenu D + nie mniej niż 30 j.m. + 25 mcg + 25 mcg
W kontekście bezpieczeństwa pacjenta, szczególnie w odniesieniu do zdolności prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn, szczepionka PENTAXIM, stosowana wyłącznie w populacji pediatrycznej, nie wpływa bezpośrednio na te funkcje. Produkt ten zawiera toksoidy błoniczy (≥20 j.m., 30 Lf) i tężcowy (≥40 j.m., 10 Lf) adsorbowane na wodorotlenku glinu, antygeny Bordetella pertussis (toksoid i hemaglutynina włókienkowa po 25 µg), inaktywowany wirus poliomyelitis (typ 1: 29 jednostek antygenu D, typ 2: 7 jednostek, typ 3: 26 jednostek) oraz polisacharyd Haemophilus influenzae typu b (10 µg, skoniugowany z toksoidem tężcowym). Zawiera także 0,3 mg Al³⁺ jako adjuwant oraz śladowe ilości antybiotyków i fenyloalaninę (12,5 µg), co jest istotne u pacjentów z fenyloketonurią. Ze względu na wiek pacjentów, kwestia wpływu na prowadzenie pojazdów jest formalnie wyłączona.
adjuwant, błonica, Bordetella pertussis, działanie niepożądane, fenyloalanina, fenyloketonuria, glutaraldehyd, Haemophilus influenzae typ b, hemaglutynina włókienkowa, krztusiec, neomycyna, polimyksyna B, poliomyelitis, polisacharyd Haemophilus influenzae, reakcja poszczepienna, sprawność psychomotoryczna, streptomycyna, szczepionka pediatryczna, szczepionka pięciowalentna, tężec, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wirus poliomyelitis, wodorotlenek glinu - Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka przeciw covid-19 – Leczenie
Szczepionki przeciw COVID-19, w tym preparaty mRNA (Pfizer-BioNTech, Moderna) oraz podjednostkowa białkowa (Novavax), wykazują wysoką skuteczność w zapobieganiu ciężkiemu przebiegowi choroby, hospitalizacji i zgonowi, osiągając odpowiednio 94-95% (Pfizer 95%, Moderna 94,1%) oraz około 90% skuteczności. Mechanizm działania szczepionek mRNA polega na wprowadzeniu instrukcji genetycznej do komórek, które syntetyzują białko kolca (spike protein), indukując odpowiedź immunologiczną z udziałem przeciwciał i limfocytów T, bez ryzyka infekcji czy ingerencji w genom. Szczepionka Novavax zawiera natomiast fragmenty białka kolca wraz z adjuwantem, stymulując odpowiedź immunologiczną tradycyjną metodą. Szczepienia są rekomendowane dla wszystkich osób powyżej 6 miesięcy, z indywidualizacją schematów dawkowania u osób z obniżoną odpornością, w tym pacjentów onkologicznych, u których dawki przypominające mogą zwiększyć poziom przeciwciał nawet 20-krotnie. Szczepionki są bezpieczne, a działania niepożądane są zazwyczaj łagodne i przemijające; rzadkie poważne zdarzenia, takie jak anafilaksja (2,5-11,1/1 mln dawek) czy zapalenie mięśnia sercowego, występują z niską częstością i są mniej prawdopodobne niż po naturalnym zakażeniu SARS-CoV-2.
adjuwant, anafilaksja, białko S, choroba autoimmunologiczna, immunosupresja, kortykosteroid, kwas rybonukleinowy, leczenie przeciwwirusowe, lek immunomodulujący, lek immunosupresyjny, lek modyfikujący przebieg choroby, limfocyt T, metotreksat, nadzór genomowy, nanocząsteczka, odporność hybrydowa, odpowiedź humoralna, odpowiedź immunologiczna, pamięciowy limfocyt B, przeciwciało, przeciwciało monoklonalne, przełomowe zakażenie, reakcja alergiczna, reaktywność krzyżowa, rytuksymab, szczepionka donosowa, szczepionka mRNA, szczepionka podjednostkowa, szczepionka przeciw COVID-19, terapia immunomodulująca, układ odpornościowy, wariant Omikron, zapalenie mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Havrix 720 Junior nie mniej niż 720 jednostek ELISA wirusa zapalenia wątroby typu A, szczep HM175/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Havrix 720 Junior to inaktywowana, adsorbowana szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A, zawierająca co najmniej 720 jednostek ELISA wirusa (szczep HM175) w dawce 0,5 ml. Przed podaniem preparatu należy wykluczyć przeciwwskazania, takie jak nadwrażliwość na antygen wirusa, substancje pomocnicze, neomycynę lub wcześniejsze reakcje alergiczne po szczepionce Havrix. Szczególną uwagę zwraca się na obecność 83 µg fenyloalaniny na dawkę, co jest istotne u pacjentów z fenyloketonurią, oraz 0,25 mg Al³⁺ w postaci wodorotlenku glinu jako adjuwantu, co może mieć znaczenie u osób z alergią na związki glinu. Preparat jest zawiesiną białą, lekko nieprzejrzystą, a zmiana jej wyglądu stanowi wskazanie do rezygnacji z podania.
- Leksykon substancji czynnych
Fimbrie typu 2 i 3 – Przeciwwskazania stosowania
Szczepionka Adacel, będąca bezkomórkowym preparatem przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, zawiera w jednej dawce 0,5 ml 5 µg fimbrii typu 2 i 3, które wraz z innymi antygenami krztuśca (toksoid krztuścowy 2,5 µg, hemaglutynina włókienkowa 5 µg, pertaktyna 3 µg) oraz toksoidami błoniczym (≥2 j.m., 2 Lf) i tężcowym (≥20 j.m., 5 Lf) mają na celu indukcję odporności przeciw krztuścowi. Adjuwantem jest fosforan glinu (1,5 mg, 0,33 mg Al3+). Preparat jest adsorbowany i charakteryzuje się zmniejszoną zawartością antygenów, co ma na celu ograniczenie działań niepożądanych. Szczepionka jest dostępna w formie mętnej, białej zawiesiny do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Podanie powinno być odroczone u pacjentów z ostrą ciężką chorobą przebiegającą z gorączką, natomiast łagodne infekcje nie stanowią przeciwwskazania.
adjuwant, antygen krztuśca, działanie niepożądane, encefalopatia, encefalopatia o nieznanej etiologii, fimbria typu 2 i 3, formaldehyd, fosforan glinu, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, nadwrażliwość pacjenta, pertaktyna, podanie parenteralne, reakcja alergiczna, reakcja organizmu, substancja pomocnicza, szczepionka Adacel, szczepionka przeciw błonicy tężcowi i krztuścowi, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie – Właściwości farmakokinetyczne
Fimbrie typu 2 i 3 stanowią istotny antygen krztuśca w szczepionce Adacel Polio, obecne w dawce 5 mikrogramów na 0,5 ml. W szczepionkach zawierających fimbrie nie przeprowadza się klasycznych badań farmakokinetycznych (wchłanianie, dystrybucja, metabolizm, wydalanie), gdyż ich działanie opiera się na indukcji odpowiedzi immunologicznej, a nie na bezpośrednim efekcie farmakologicznym. Fimbrie są adsorbowane na 1,5 mg fosforanu glinu, co umożliwia ich powolne uwalnianie i długotrwałą stymulację układu odpornościowego. W skład szczepionki wchodzą także inne antygeny krztuścowe: toksoid krztuścowy (2,5 µg), hemaglutynina włókienkowa (5 µg) oraz pertaktyna (3 µg), a także toksoidy błoniczy (≥2 j.m.) i tężcowy (≥20 j.m.) oraz inaktywowane wirusy polio typów 1, 2 i 3, co umożliwia szeroką ochronę skojarzoną.
adjuwant, antygen krztuśca, badanie farmakokinetyczne, badanie immunogenności, działanie farmakologiczne, farmakokinetyka, fimbrie typu 2 i 3, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, interakcja z receptorem, nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii, oczyszczony antygen, odpowiedź humoralna, odpowiedź immunologiczna, odpowiedź komórkowa, parametr farmakokinetyczny, pertaktyna, produkt immunologiczny, stymulacja układu odpornościowego, szczepionka ADACEL POLIO, szczepionka bezkomórkowa, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, układ enzymatyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – NeisVac-C 10 mcg polisacharydu (O-deacetylowanego) Neisseria meningitidis grupy C (szczep C11) skoniugowany z 10-20 mcg toksoidu tężcowego adsorbowany na wodorotlenku glinu 0,5 mg Al+3/0,5 ml
Szczepionka NeisVac-C zawiera 10 µg polisacharydu (O-deacetylowanego) Neisseria meningitidis grupy C skoniugowanego z 10-20 µg toksoidu tężcowego oraz 0,5 mg Al³⁺ w postaci wodorotlenku glinu jako adjuwantu. W odróżnieniu od klasycznych leków, nie przeprowadzono standardowych badań farmakokinetycznych (wchłanianie, dystrybucja, metabolizm, wydalanie), gdyż szczepionki działają poprzez indukcję odpowiedzi immunologicznej, a nie osiąganie określonych stężeń substancji czynnej w osoczu. Wodorotlenek glinu pełni rolę adjuwantu, spowalniając uwalnianie antygenu i wzmacniając odpowiedź immunologiczną, co wpływa na profil farmakokinetyczny szczepionki poprzez przedłużenie ekspozycji układu immunologicznego na antygen.
adjuwant, aktywność bakteriobójcza surowicy, badanie farmakokinetyczne, immunogenność, meningokoki grupy C, miejsce iniekcji, NeisVac-C, odpowiedź immunologiczna, parametry farmakokinetyczne, podanie domięśniowe, polisacharyd Neisseria meningitidis, produkt immunologiczny, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pentaxim 32 jednostek antygenu D + 10 mcg + nie mniej niż 40 j.m. + 8 jednostek antygenu D + 40 jednostek antygenu D + nie mniej niż 30 j.m. + 25 mcg + 25 mcg
Szczepionka PENTAXIM jest preparatem skojarzonym, zawierającym antygeny przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa), poliomyelitis (inaktywowana) oraz Haemophilus influenzae typu b (skoniugowana). W jednej dawce 0,5 ml po rekonstytucji zawiera m.in. toksoid błoniczy ≥20 j.m. (30 Lf), toksoid tężcowy ≥40 j.m. (10 Lf), antygeny Bordetella pertussis (toksoid 25 µg i hemaglutynina włókienkowa 25 µg), inaktywowane wirusy poliomyelitis typ 1 (29 jednostek antygenu D), typ 2 (7 jednostek antygenu D), typ 3 (26 jednostek antygenu D) oraz 10 µg polisacharydu Hib skoniugowanego z toksoidem tężcowym. Składniki aktywne są adsorbowane na 0,3 mg uwodnionego wodorotlenku glinu, który pełni funkcję adjuwantu, przedłużając kontakt antygenów z układem immunologicznym i wzmacniając odpowiedź immunologiczną. Nie określono farmakokinetyki szczepionki, gdyż klasyczne parametry farmakokinetyczne nie mają zastosowania w przypadku szczepionek.
adjuwant, antygeny Bordetella pertussis, błonica, fenyloalanina, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, koniugacja z toksoidem tężcowym, krztusiec, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, polimyksyna B, poliomyelitis inaktywowana, polisacharyd Haemophilus influenzae, streptomycyna, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, układ immunologiczny, wirus poliomyelitis, wodorotlenek glinu, wodorotlenek glinu uwodniony - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dultavax nie mniej niż 2 j.m. + nie mniej niż 20 j.m. + 40 jednostek antygenu D + 8 jednostek antygenu D + 32 jednostki antygenu D/0,5 ml, 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka DULTAVAX, zawiesina do wstrzykiwań zawierająca toksoid błoniczy (≥2 j.m.), toksoid tężcowy (≥20 j.m.) oraz inaktywowane wirusy poliomyelitis typów 1 (29 jednostek antygenu D), 2 (7 jednostek antygenu D) i 3 (26 jednostek antygenu D), adsorbowane na 0,35 mg Al³⁺, została poddana kompleksowym badaniom przedklinicznym. Ocena bezpieczeństwa obejmowała toksyczność ostrą i po podaniu wielokrotnym, tolerancję miejscową oraz ryzyko reakcji nadwrażliwości. Wyniki nie wykazały istotnych działań toksycznych, efektów kumulacyjnych ani miejscowych reakcji zapalnych, a także nie potwierdziły zwiększonego ryzyka reakcji alergicznych, co wskazuje na akceptowalny profil bezpieczeństwa preparatu przed wprowadzeniem do praktyki klinicznej.
adjuwant, błonica tężec poliomyelitis, dane niekliniczne, immunogenność, inaktywowany wirus poliomyelitis, nadwrażliwość, ocena toksyczności, reakcja alergiczna, stan zapalny, szczepionka DULTAVAX, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, tolerancja miejscowa, wodorotlenek glinu uwodniony, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Poliowirus inaktywowany stanowi kluczowy składnik szczepionki skojarzonej Infanrix-IPV, zawierającej trzy serotypy: typ 1 (szczep Mahoney) w dawce 40 jednostek antygenu D, typ 2 (szczep MEF-1) 8 jednostek oraz typ 3 (szczep Saukett) 32 jednostek antygenu D. Wirusy namnażane są w hodowli komórkowej VERO i inaktywowane, co zapewnia bezpieczeństwo przy zachowaniu immunogenności. Przedkliniczne badania farmakologiczne i toksykologiczne nie wykazały specyficznych efektów toksycznych ani zagrożeń dla człowieka związanych z obecnością poliowirusa w formulacji szczepionki. Ponadto, badania zgodności składników potwierdziły brak niepożądanych interakcji między inaktywowanym poliowirusem a innymi antygenami szczepionki, takimi jak toksoidy błoniczy, tężcowy oraz antygeny Bordetella pertussis.
adjuwant, antygen Bordetella pertussis, antygen D, badanie farmakologiczne, formaldehyd, hodowla komórkowa VERO, immunogenność, Infanrix-IPV, neomycyna, polimyksyna, poliowirus inaktywowany, serotypy poliowirusa, składnik immunogenny, szczep Mahoney, szczep MEF-1, szczep Saukett, szczepionka przeciw poliomyelitis, szczepionka skojarzona, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, toksyczność swoista, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
W przypadku szczepionki Tdap, zawierającej toksoidy błoniczy (≥2 j.m./0,5 ml), tężcowy (≥20 j.m./0,5 ml) oraz krztuścowy (20 µg/0,5 ml) adsorbowane na 0,5 mg wodorotlenku glinu (Al³⁺), nie przeprowadza się standardowych badań farmakokinetycznych. Wynika to z charakteru produktów immunologicznych, dla których klasyczne parametry farmakokinetyczne (absorpcja, dystrybucja, metabolizm, eliminacja) nie mają zastosowania w ocenie skuteczności i bezpieczeństwa. Szczepionka występuje jako bezbarwna zawiesina z białymi lub szarymi drobinkami, a proces produkcji może pozostawiać śladowe ilości formaldehydu, co jest istotne w kontekście potencjalnych reakcji nadwrażliwości.
adjuwant, adsorbent, antygen bakteryjny, badanie immunogenności, błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, formaldehyd, inaktywacja toksyn bakteryjnych, komórka pamięci immunologicznej, odpowiedź immunologiczna, reakcja nadwrażliwości, swoiste przeciwciało, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka Tdap, toksoid błoniczy, toksoid błoniczy tężcowy krztuścowy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, układ immunologiczny, węzeł chłonny, wodorotlenek glinu, wodorotlenek glinu uwodniony, zawiesina do wstrzykiwań, zawiesina szczepionki - Leksykon leków
Przedawkowanie – DT-Szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego i nie mniej niz 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Przedawkowanie szczepionki błoniczo-tężcowej adsorbowanej (DT) jest mało prawdopodobne ze względu na jednodawkowe opakowanie zawierające 0,5 ml preparatu, w którym znajduje się nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego oraz 40 j.m. toksoidu tężcowego adsorbowanych na wodorotlenku glinu (do 0,7 mg Al³⁺). Konstrukcja opakowania minimalizuje ryzyko podania dawki większej niż zalecana. W przypadku hipotetycznego przedawkowania może dojść do nasilenia typowych działań niepożądanych, takich jak zwiększone reakcje miejscowe (obrzęk, zaczerwienienie, ból) oraz ogólnoustrojowe (gorączka, złe samopoczucie, bóle mięśniowe), a także potencjalnie nasilonych reakcji alergicznych i związanych z adjuwantem.
adjuwant, ból mięśniowy, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, gorączka, leczenie objawowe, obrzęk i zaczerwienienie, odczyn w miejscu wstrzyknięcia, reakcja alergiczna, reakcja miejscowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja ogólnoustrojowa, szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu uwodniony - Leksykon substancji czynnych
Glutaraldehyd – Wskazania do stosowania
Glutaraldehyd jest stosowany jako środek inaktywujący i stabilizujący antygeny w procesie produkcji szczepionki TETRAXIM, która zawiera toksoid błoniczy (≥20 j.m., 30 Lf), toksoid tężcowy (≥40 j.m., 10 Lf), antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 25 µg, hemaglutynina włókienkowa 25 µg) oraz inaktywowany wirus polio (typ 1: 29 jednostek antygenu D, typ 2: 7 jednostek, typ 3: 26 jednostek). Glutaraldehyd występuje w szczepionce jedynie w śladowych ilościach, podobnie jak neomycyna, streptomycyna i polimyksyna B, co jest istotne przy kwalifikacji pacjentów do szczepienia. Preparat zawiera również 0,3 mg uwodnionego wodorotlenku glinu jako adjuwant oraz 12,5 µg fenyloalaniny, co należy uwzględnić u pacjentów z fenyloketonurią. Szczepionka dostępna jest w formie białawej, mętnej zawiesiny do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce.
adjuwant, antygen krztuścowy, błonica, Bordetella pertussis, fenyloalanina, fenyloketonuria, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, kalendarz szczepień, krztusiec, neomycyna, polimyksyna B, poliomyelitis, reakcja alergiczna, środek inaktywujący, streptomycyna, szczepienie pierwotne, szczepienie uzupełniające, szczepionka Tetraxim, tężec, toksoid, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus polio, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Działania niepożądane – D-Szczepionka błonicza adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; szczepionka 20-dawkowa, 1 dawka (0,5 ml)
D-Szczepionka błonicza adsorbowana, zawierająca co najmniej 30 j.m. toksoidu błoniczego w dawce 0,5 ml, może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. Najczęściej obserwowane reakcje to miejscowe objawy zapalne w miejscu podania, takie jak zaczerwienienie, obrzęk i ból, które ustępują zwykle w ciągu 24-48 godzin. Reakcje ogólnoustrojowe obejmują gorączkę, złe samopoczucie oraz ból głowy, klasyfikowane jako częstość nieznana ze względu na charakter monitorowania spontanicznego. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko bezdechu u bardzo niedojrzałych wcześniaków urodzonych w ≤ 28. tygodniu ciąży, co wymaga ścisłego nadzoru medycznego i monitorowania funkcji oddechowych po szczepieniu.
adjuwant, bezdech u wcześniaków, bezpieczeństwo terapii, ból głowy, działanie niepożądane, gorączka, monitorowanie funkcji oddechowych, monitorowanie niepożądanych działań, monitorowanie pacjenta, nasilenie reakcji, objawy ogólnoustrojowe, stosunek korzyści do ryzyka, szczepionka błonicza adsorbowana, toksoid błoniczy, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, wodorotlenek glinu, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia układu oddechowego, zaczerwienienie i obrzęk, złe samopoczucie - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus typ 1 – Wskazania do stosowania
Poliowirus typu 1 (szczep Mahoney) jest składnikiem inaktywowanym szczepionki Boostrix Polio, stosowanej jako dawka przypominająca przeciwko poliomyelitis u osób powyżej 3. roku życia. W preparacie zawiera 40 jednostek antygenu D, co stanowi najwyższą zawartość spośród trzech serotypów poliowirusa (typ 2 – 8 jednostek, typ 3 – 32 jednostki). Szczepionka ta jest szczepionką skojarzoną, zapewniającą ochronę przed błonicą, tężcem, krztuścem oraz poliomyelitis. Wskazaniem do jej stosowania jest również profilaktyka u kobiet w ciąży, co umożliwia bierną ochronę noworodków i niemowląt przed wymienionymi chorobami. Poliowirus jest namnażany w hodowli komórkowej VERO i inaktywowany, co eliminuje ryzyko wywołania choroby, a antygeny adsorbowane są na adjuwantach glinowych (Al(OH)3 i AlPO4), zwiększających immunogenność preparatu.
adjuwant, antygen Bordetella pertussis, antygen D poliowirusa, bierna ochrona noworodków, błonica tężec krztusiec, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, hodowla komórkowa VERO, inaktywowany poliowirus, kobieta w ciąży, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis, poliowirus typu 1, serotyp wirusa polio, szczep Mahoney, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka Boostrix Polio, szczepionka skojarzona, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu uwodniony - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Adacel Polio 0,5 ml
Szczepionka ADACEL POLIO, zawierająca toksoidy błonicy (≥2 j.m./2 Lf), tężca (≥20 j.m./5 Lf), antygeny krztuśca (toksoid krztuścowy 2,5 µg, hemaglutynina włókienkowa 5 µg, pertaktyna 3 µg, fimbrie typu 2 i 3 po 5 µg) oraz inaktywowany wirus polio (typ 1: 29 jednostek antygenu D, typ 2: 7 jednostek, typ 3: 26 jednostek), jest rekomendowana do stosowania u kobiet w drugim i trzecim trymestrze ciąży. Liczne badania kliniczne i obserwacyjne (łącznie ponad 125 000 kobiet ciężarnych) nie wykazały negatywnego wpływu na przebieg ciąży, zdrowie płodu ani noworodka. Badania na zwierzętach potwierdzają brak szkodliwego działania na rozwój zarodka, poród i wczesny rozwój potomstwa. Szczepienie w ciąży nie tylko chroni matkę, ale również zapewnia ochronę noworodka przed krztuścem w pierwszych miesiącach życia, zanim dziecko otrzyma własne szczepienia.
Adacel Polio, adjuwant, antygen krztuśca, błonica, fimbrie, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowana szczepionka, inaktywowany wirus polio, krztusiec, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, poliomyelitis, prospektywne badanie obserwacyjne, randomizowane kontrolowane badanie kliniczne, retrospektywne badanie obserwacyjne, szczepionka przeciw błonicy, tężec, toksoid, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, trymestr ciąży - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vaqta 25 25 U wirusa zapalenia wątroby typu A, szczep CR326F/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml), dla dzieci i młodzieży
Szczepionka VAQTA 25, zawierająca 25 jednostek inaktywowanego wirusa zapalenia wątroby typu A (szczep CR326F) w dawce 0,5 ml, jest przeznaczona dla dzieci i młodzieży. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do jej podania jest nadwrażliwość na składniki szczepionki, w tym białka z hodowli MRC-5 oraz adjuwant w postaci 0,225 mg Al³⁺ amorficznego hydroksyfosforanosiarczanu glinu. Reakcje alergiczne mogą manifestować się pokrzywką, obrzękiem naczynioruchowym, dusznością lub wstrząsem anafilaktycznym. Szczepienie należy odroczyć u pacjentów z ciężką chorobą przebiegającą z gorączką, aby uniknąć nasilenia objawów choroby podstawowej i ułatwić różnicowanie działań niepożądanych szczepionki od symptomów infekcji. Decyzja o odroczeniu powinna być indywidualna, oparta na ocenie klinicznej pacjenta.
adjuwant, diploidalne komórki fibroblastów, hydroksyfosforanosiarczan glinu, inaktywowany wirus WZW typu A, nadwrażliwość na składniki szczepionki, niedobór odporności, obrzęk naczynioruchowy, reakcja alergiczna, reakcja poszczepienna, trombocytopenia, wirusowe zapalenie wątroby typu A, wstrząs anafilaktyczny, WZW typu A, zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenia odporności, zawiesina opalizująca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dultavax nie mniej niż 2 j.m. + nie mniej niż 20 j.m. + 40 jednostek antygenu D + 8 jednostek antygenu D + 32 jednostki antygenu D/0,5 ml, 1 dawka (0,5 ml)
DULTAVAX to skojarzona szczepionka adsorbowana o zmniejszonej zawartości antygenu błoniczego (1/6 dawki podstawowej), zawierająca toksoidy błoniczy (≥ 2 j.m.) i tężcowy (≥ 20 j.m.) oraz inaktywowane wirusy poliomyelitis typów 1 (29 j.a.D.), 2 (7 j.a.D.) i 3 (26 j.a.D.). Szczepionka wykorzystuje formaldehyd do detoksykacji toksoidów i inaktywacji wirusów, a wodorotlenek glinu (0,35 mg Al³⁺) pełni rolę adjuwantu. Ochronne poziomy przeciwciał definiuje się jako ≥ 0,1 j.m./ml dla błonicy i tężca (ELISA) oraz miano ≥ 5 dla poliomyelitis (test seroneutralizacji).
adjuwant, błonica, dawka przypominająca, detoksykacja, Dultavax, formaldehyd, immunizacja, komórki Vero, miano przeciwciał, odpowiedź immunologiczna, poliomyelitis, przeciwciało, szczepionka skojarzona, test seroneutralizacji, tężec, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wirus poliomyelitis inaktywowany, wodorotlenek glinu - Leksykon substancji czynnych
Wodorotlenek glinu – Wskazania do stosowania
Wodorotlenek glinu jest substancją o szerokim zastosowaniu w medycynie, pełniącą funkcję zobojętniającą kwas solny w leczeniu nadkwaśności oraz jako adjuwant w szczepionkach. W gastroenterologii stosowany jest w preparatach takich jak Maalox (400 mg/tabletka lub 35 mg/ml w zawiesinie), wskazanych m.in. w nieżycie żołądka, chorobie refluksowej przełyku, dyspepsji funkcjonalnej oraz jako leczenie wspomagające w chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Preparaty te neutralizują kwasowość i osłaniają błonę śluzową przewodu pokarmowego, co jest szczególnie istotne u pacjentów z przeciwwskazaniami do inhibitorów pompy protonowej lub antagonistów receptora H2. Zaleca się zachowanie odstępu około 2 godzin między podaniem wodorotlenku glinu a innymi lekami, zwłaszcza antybiotykami (tetracykliny, fluorochinolony), lekami przeciwgrzybiczymi, przeciwtarczycowymi i preparatami żelaza, ze względu na możliwe interakcje farmakokinetyczne.
adjuwant, adsorpcja antygenów, antagonista receptora H2, antybiotyk, błona śluzowa przewodu pokarmowego, choroba refluksowa przełyku, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, cytokiny prozapalne, dolegliwości dyspeptyczne, dyspepsja funkcjonalna, fluorochinolon, inhibitor pompy protonowej, komórki prezentujące antygen, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwtarczycowy, nadkwaśność, nadmierna kwasowość soku żołądkowego, Neisseria meningitidis, nieżyt żołądka, objawy dyspeptyczne, odpowiedź immunologiczna, przepuklina rozworu przełykowego przepony, refluks żołądkowo-przełykowy, szczepionka meningokokowa, szczepionka przeciwko błonicy, szczepionka przeciwko tężcowi, tetracyklina, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, zakażenie meningokokowe, zgaga - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tetana nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka przeciw tężcowi Tetana zawiera toksoid tężcowy w dawce nie mniejszej niż 40 j.m. adsorbowany na uwodnionym wodorotlenku glinu (≤0,7 mg Al³⁺) i występuje w postaci zawiesiny do wstrzykiwań. Ze względu na charakter immunologiczny preparatu, klasyczne badania farmakokinetyczne (wchłanianie, dystrybucja, metabolizm, wydalanie) nie mają zastosowania. Mechanizm działania opiera się na indukcji odpowiedzi immunologicznej poprzez rozpoznanie toksoidu jako antygenu, co prowadzi do produkcji przeciwciał ochronnych. Wodorotlenek glinu pełni funkcję adjuwantu, przedłużając ekspozycję antygenu i wzmacniając odpowiedź immunologiczną, jednak proces ten nie podlega typowym parametrom farmakokinetycznym.
adjuwant, adsorbcja antygenu, badanie farmakokinetyczne, farmakokinetyka, immunogenność, mechanizm farmakokinetyczny, miano przeciwciał, odpowiedź immunologiczna, pamięć immunologiczna, parametr farmakokinetyczny, przeciwciało ochronne, przeciwciało przeciwtężcowe, reakcja immunologiczna, szczepionka przeciwtężcowa, toksoid tężcowy, układ immunologiczny, wodorotlenek glinu uwodniony - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus – Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania szczepionki Infanrix-IPV, zawierającej inaktywowane wirusy polio typów 1, 2 i 3 w dawkach odpowiednio 40, 8 i 32 jednostek antygenu D na 0,5 ml, obserwowane działania niepożądane nie różnią się od tych po podaniu standardowej dawki. Szczepionka jest produkowana z inaktywowanych wirusów namnażanych w hodowli komórkowej VERO, co eliminuje ryzyko poliomyelitis wywołanego szczepem szczepionkowym nawet przy dawkach przekraczających zalecane. W przypadku przedawkowania nie stwierdzono specyficznych objawów, a działania niepożądane mają charakter niespecyficzny i nie wymagają odrębnego postępowania poza standardowym monitorowaniem klinicznym.
- Leksykon substancji czynnych
Poliowirus typ 2 – Właściwości farmakokinetyczne
Poliowirus typu 2 (szczep MEF-1) w szczepionce Boostrix Polio występuje w formie inaktywowanego wirusa, z dawką 8 jednostek antygenu D na 0,5 ml. Wirus jest namnażany w hodowli komórkowej VERO i adsorbowany na adjuwantach glinowych: wodorotlenku glinu (0,3 mg Al³⁺) oraz fosforanie glinu (0,2 mg Al³⁺). Taka forma zapewnia powolne uwalnianie antygenu z miejsca podania, co skutkuje przedłużoną stymulacją układu immunologicznego. Ze względu na mechanizm działania immunologiczny, a nie farmakologiczny, ocena farmakokinetyczna inaktywowanego poliowirusa typu 2 nie jest wymagana. Szczepionka podawana jest w postaci białej, mętnej zawiesiny do wstrzykiwań, co sprzyja lokalnej odpowiedzi immunologicznej bez ryzyka replikacji wirusa i wywołania poliomyelitis.
adjuwant, eradykacja polio, fenyloalanina, formaldehyd, fosforan glinu, hodowla komórkowa VERO, inaktywowany poliowirus, kwas para-aminobenzoesowy, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, polimyksyna, poliomyelitis, poliowirus typu 2, serotyp wirusa polio, stymulacja układu immunologicznego, swoiste przeciwciała, szczepionka Boostrix Polio, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Tetraxim 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tetraxim, zawierająca toksoidy błoniczy (≥20 j.m., 30 Lf), tężcowy (≥40 j.m., 10 Lf), antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 25 μg, hemaglutynina włókienkowa 25 μg) oraz inaktywowane wirusy polio typ 1 (29 jednostek antygenu D), typ 2 (7 jednostek antygenu D) i typ 3 (26 jednostek antygenu D), podawana jest w ściśle określonej dawce 0,5 ml w formie zawiesiny do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Zawiera również 0,3 mg uwodnionego wodorotlenku glinu jako adjuwant oraz śladowe ilości glutaraldehydu, neomycyny, streptomycyny, polimyksyny B i 12,5 μg fenyloalaniny. Ze względu na precyzyjne dawkowanie i formę podania, producent nie podaje informacji o przedawkowaniu w charakterystyce produktu leczniczego.
adjuwant, ampułko-strzykawka, błonica, Bordetella pertussis, działanie niepożądane, fenyloalanina, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, krztusiec, neomycyna, ośrodek toksykologiczny, personel medyczny, polimyksyna B, poliomyelitis, przedawkowanie leku, streptomycyna, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka Tetraxim, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus polio, wodorotlenek glinu - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd Neisseria meningitidis grupy C – Przeciwwskazania stosowania
Polisacharyd Neisseria meningitidis grupy C, w dawce 10 µg O-deacetylowanego polisacharydu (szczep C11), stanowi aktywny składnik szczepionki NeisVac-C, skoniugowany z 10-20 µg toksoidu tężcowego i adsorbowany na 0,5 mg Al³⁺ w 0,5 ml preparatu. Szczepionka ta jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na polisacharyd meningokokowy grupy C, toksoid tężcowy lub inne substancje pomocnicze, w tym wodorotlenek glinu, który pełni rolę adjuwantu. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko reakcji alergicznych u osób uczulonych na toksoid tężcowy, który zwiększa immunogenność szczepionki, ale może wywoływać nadwrażliwość.
adjuwant, białko nośnikowe, immunogenność, nadwrażliwość, odpowiedź immunologiczna, polisacharyd meningokokowy, polisacharyd Neisseria meningitidis grupy C, polisacharyd O-deacetylowany, przeciwwskazanie bezwzględne, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, substancja pomocnicza, szczep C11, szczepionka meningokokowa skoniugowana, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Havrix Adult nie mniej niż 1440 jednostek ELISA wirusa zapalenia wątroby typu A, szczep HM175/ml; 1 dawka (1 ml)
Szczepionka Havrix Adult jest inaktywowaną, adsorbowaną szczepionką przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A, zawierającą co najmniej 1440 jednostek ELISA inaktywowanego wirusa szczepu HM175 na dawkę 1 ml. Preparat zawiera również 0,5 mg uwodnionego wodorotlenku glinu jako adjuwant oraz 166 µg fenyloalaniny, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z fenyloketonurią. W szczepionce mogą występować śladowe ilości neomycyny, co stanowi przeciwwskazanie u osób z nadwrażliwością na ten antybiotyk. Podanie szczepionki jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu, w tym po wcześniejszych reakcjach alergicznych na Havrix, oraz w okresie ostrych chorób infekcyjnych z gorączką.
adjuwant, fenyloalanina, fenyloketonuria, inaktywowana szczepionka adsorbowana, inaktywowany wirus, jednostki ELISA, komórki diploidalne MRC-5, nadwrażliwość na neomycynę, nadwrażliwość na substancję czynną, ostra choroba infekcyjna, reakcja alergiczna, reakcja miejscowa, szczep HM175, szczepionka Havrix Adult, wirusowe zapalenie wątroby typu A, wodorotlenek glinu