faza oliguryczna
Faza oliguryczna to kliniczny etap ostrego uszkodzenia nerek (AKI), charakteryzujący się znacznym zmniejszeniem diurezy poniżej 400 ml/dobę lub 0,3 ml/kg masy ciała/godzinę. Jest to wynik zmniejszonej filtracji kłębuszkowej spowodowanej uszkodzeniem struktur nerkowych lub zaburzeniami hemodynamicznymi.
W fazie oligurycznej dochodzi do retencji związków azotowych (mocznika, kreatyniny), zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej oraz kwasowo-zasadowej. Typowe objawy to: obrzęki, nadciśnienie tętnicze, nudności, wymioty oraz zaburzenia rytmu serca wynikające z hiperkaliemii. Faza ta może trwać od kilku dni do kilku tygodni.
Postępowanie w fazie oligurycznej obejmuje leczenie przyczynowe, zrównoważoną podaż płynów, monitoring bilansu płynowego, kontrolę elektrolitów oraz w razie potrzeby wdrożenie leczenia nerkozastępczego. Wczesne rozpoznanie i właściwe postępowanie w fazie oligurycznej AKI ma kluczowe znaczenie dla rokowania pacjenta i zapobiegania trwałemu uszkodzeniu nerek.
Powiązane wpisy
-
Leksykon substancji czynnych
Mannitol, będący sześciowodorotlenowym alkoholem cukrowym, wykazuje silne właściwości osmotyczne i jest stosowany głównie jako osmotyczny diuretyk w leczeniu ostrej niewydolności nerek (szczególnie w fazie oligurycznej, przed ustaleniem nieodwracalności), w celu zwiększenia diurezy oraz eliminacji toksyn w zatruciach (diureza wymuszona). Ponadto, mannitol jest efektywny w obniżaniu ciśnienia śródczaszkowego i redukcji obrzęku mózgu, pod warunkiem nieuszkodzonej bariery krew-mózg, oraz w terapii podwyższonego ciśnienia śródgałkowego, zwłaszcza gdy inne metody zawodzą. Preparaty do infuzji zawierają mannitol w stężeniach 15% (150 mg/ml, osmolarność ok. 823 mOsm/l, pH 4,5–7,0) oraz 20% (200 mg/ml, osmolarność ok. 1098 mOsmol/l), co determinuje ich zastosowanie w warunkach szpitalnych pod ścisłym nadzorem lekarskim.
bariera krew-mózg, choroba Ménière’a, ciśnienie śródczaszkowe, ciśnienie śródgałkowe, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, ciśnienie wewnątrzgałkowe, diureza wymuszona, dysfagia, efekt osmotyczny, faza oliguryczna, gradient osmotyczny, guz mózgu, mannitol, obrzęk mózgu, osmotyczny lek moczopędny, ostra jaskra, ostra niewydolność nerek, roztwór do infuzji, schorzenie alergiczne, substancja toksyczna, test skórny punktowy, udar mózgu, układ moczowy, uraz czaszkowo-mózgowy, zakażenie układu moczowego -
Leksykon leków
Mannitol 15% Baxter to roztwór do infuzji zawierający 150 mg mannitolu/ml (150 g/l) o osmolarności około 823 mOsm/l i pH 4,5-7,0. Preparat wykazuje działanie osmotyczne i moczopędne, stosowany jest przede wszystkim w leczeniu oligurycznej fazy ostrej niewydolności nerek poprzez zwiększenie ciśnienia osmotycznego w kanalikach nerkowych, co pobudza diurezę i zapobiega progresji niewydolności. Ponadto, mannitol redukuje ciśnienie śródczaszkowe i obrzęk mózgu poprzez osmotyczne przemieszczenie płynu z przestrzeni wewnątrzczaszkowej do naczyń, pod warunkiem zachowania integralności bariery krew-mózg. W okulistyce preparat obniża ciśnienie śródgałkowe w sytuacjach, gdy inne metody zawodzą, a także przyspiesza eliminację toksyn rozpuszczalnych w wodzie w zatruciach, zwiększając przepływ moczu i ograniczając kontakt toksyn z nerkami.
Wskazania do stosowania Mannitolu 15% Baxter obejmują: oliguryczną fazę ostrej niewydolności nerek (zastosowanie przed nieodwracalnym uszkodzeniem), podwyższone ciśnienie śródczaszkowe i obrzęk mózgu (tylko przy nieuszkodzonej barierze krew-mózg), podwyższone ciśnienie śródgałkowe (po nieskuteczności innych terapii) oraz zatrucia substancjami wydalanymi przez nerki, takimi jak salicylany, barbiturany, lit czy bromki. Mechanizm działania opiera się na zwiększeniu ciśnienia osmotycznego w odpowiednich przestrzeniach, co prowadzi do przesunięcia płynów i zwiększonej diurezy. Preparat wymaga ostrożnego stosowania, zwłaszcza w kontekście integralności bariery krew-mózg oraz odpowiedniego doboru momentu podania w ostrej niewydolności nerek.
barbiturat, bariera krew-mózg, ciśnienie śródczaszkowe, ciśnienie śródgałkowe, diureza, działanie moczopędne, eliminacja toksyn, encefalopatia nadciśnieniowa, faza oliguryczna, funkcja wydalnicza nerek, guz mózgu, kanaliki nerkowe, krwotok wewnątrzczaszkowy, mannitol, obrzęk mózgu, oliguria, osmolarność, ostra niewydolność nerek, ostry atak jaskry, podwyższone ciśnienie śródczaszkowe, substancja nefrotoksyczna, uraz czaszkowo-mózgowy, zabieg okulistyczny, zatrucie salicylanami
