polisacharyd Neisseria meningitidis
Polisacharyd Neisseria meningitidis to złożony cukier stanowiący kluczowy składnik otoczki bakteryjnej meningokoka, który jest istotnym czynnikiem wirulencji tego patogenu. Występuje w kilku serogrupach (głównie A, B, C, W135, Y), z których każda posiada charakterystyczną strukturę polisacharydową, determinującą właściwości antygenowe.
W praktyce klinicznej polisacharydy otoczkowe N. meningitidis wykorzystywane są jako antygeny w szczepionkach przeciwko zakażeniom meningokokowym. Szczepionki polisacharydowe zawierają oczyszczone polisacharydy otoczkowe, jednak indukują one głównie odpowiedź niezależną od limfocytów T, co skutkuje brakiem wytworzenia pamięci immunologicznej i ograniczoną skutecznością u dzieci poniżej 2. roku życia.
Nowocześniejsze szczepionki skoniugowane zawierają polisacharydy N. meningitidis połączone z białkiem nośnikowym, co zwiększa ich immunogenność poprzez indukcję odpowiedzi zależnej od limfocytów T. Dzięki temu są skuteczne również u niemowląt i zapewniają długotrwałą ochronę. Szczepionki przeciwko serogrupie B nie wykorzystują polisacharydów ze względu na podobieństwo do ludzkich antygenów, stosując zamiast tego białka błony zewnętrznej bakterii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – NeisVac-C 10 mcg polisacharydu (O-deacetylowanego) Neisseria meningitidis grupy C (szczep C11) skoniugowany z 10-20 mcg toksoidu tężcowego adsorbowany na wodorotlenku glinu 0,5 mg Al+3/0,5 ml
Szczepionka NeisVac-C jest przeznaczona do czynnego uodparniania przeciwko zakażeniom wywoływanym przez Neisseria meningitidis grupy C. Preparat zawiera 0,5 ml zawiesiny, w której znajduje się 10 µg O-deacetylowanego polisacharydu meningokokowego (szczep C11) skoniugowanego z 10-20 µg toksoidu tężcowego oraz 0,5 mg uwodnionego wodorotlenku glinu jako adiuwantu. Szczepionka jest wskazana do stosowania u niemowląt powyżej 2. miesiąca życia, dzieci, młodzieży oraz dorosłych, zapewniając ochronę przed inwazyjną chorobą meningokokową, w tym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych i posocznicą.
W praktyce klinicznej zaleca się stosowanie NeisVac-C zgodnie z krajowymi programami szczepień oraz rekomendacjami towarzystw naukowych, uwzględniając aktualną sytuację epidemiologiczną. Szczepionka może być również rozważana u pacjentów z podwyższonym ryzykiem zakażenia meningokokami grupy C. Czynne uodpornienie uzyskuje się dzięki indukcji przeciwciał przeciw polisacharydom otoczkowym meningokoków grupy C, co jest kluczowe w profilaktyce ciężkich powikłań inwazyjnej choroby meningokokowej.
adiuwant, czynna odporność, czynne uodparnianie, czynne uodpornienie, inwazyjna choroba meningokokowa, kalendarz szczepień, Neisseria meningitidis grupy C, oficjalne zalecenia, polisacharyd Neisseria meningitidis, polisacharyd otoczkowy, posocznica, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Wodorotlenek glinu – Przeciwwskazania stosowania
Wodorotlenek glinu jest stosowany zarówno jako substancja czynna w lekach zobojętniających kwas żołądkowy (np. Maalox w formie tabletek i zawiesiny doustnej), jak i jako adiuwant w szczepionkach (np. D-Szczepionka błonicza adsorbowana, Infanrix-IPV, NeisVac-C, Szczepionka tężcowa adsorbowana). Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających wodorotlenek glinu jest nadwrażliwość na tę substancję lub inne składniki preparatu. W przypadku leków zobojętniających, takich jak Maalox, przeciwwskazaniem jest również ciężka niewydolność nerek ze względu na ryzyko kumulacji glinu i encefalopatii glinowej. W szczepionkach przeciwwskazania obejmują ostre stany chorobowe z gorączką oraz zaostrzenia chorób przewlekłych, które wymagają odroczenia szczepienia do czasu ustabilizowania stanu pacjenta.
adiuwant szczepionkowy, antygen krztuśca, ciężka niewydolność nerek, dawka kortykosteroidu, encefalopatia glinowa, encefalopatia o nieznanej etiologii, kumulacja glinu, lek zobojętniający kwas żołądkowy, nadwrażliwość na formaldehyd, nadwrażliwość na neomycynę, nadwrażliwość na polimyksynę, nadwrażliwość na substancje, nośnik białkowy, odpowiedź immunologiczna, ostry stan chorobowy, polisacharyd Neisseria meningitidis, reakcja poszczepienna, substancja czynna, substancja zobojętniająca kwas żołądkowy, szczepionka z wodorotlenkiem glinu, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, wywiad lekarski, zaostrzenie choroby przewlekłej - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – NeisVac-C 10 mcg polisacharydu (O-deacetylowanego) Neisseria meningitidis grupy C (szczep C11) skoniugowany z 10-20 mcg toksoidu tężcowego adsorbowany na wodorotlenku glinu 0,5 mg Al+3/0,5 ml
Szczepionka NeisVac-C zawiera 10 µg polisacharydu (O-deacetylowanego) Neisseria meningitidis grupy C skoniugowanego z 10-20 µg toksoidu tężcowego oraz 0,5 mg Al³⁺ w postaci wodorotlenku glinu jako adjuwantu. W odróżnieniu od klasycznych leków, nie przeprowadzono standardowych badań farmakokinetycznych (wchłanianie, dystrybucja, metabolizm, wydalanie), gdyż szczepionki działają poprzez indukcję odpowiedzi immunologicznej, a nie osiąganie określonych stężeń substancji czynnej w osoczu. Wodorotlenek glinu pełni rolę adjuwantu, spowalniając uwalnianie antygenu i wzmacniając odpowiedź immunologiczną, co wpływa na profil farmakokinetyczny szczepionki poprzez przedłużenie ekspozycji układu immunologicznego na antygen.
adjuwant, aktywność bakteriobójcza surowicy, badanie farmakokinetyczne, immunogenność, meningokoki grupy C, miejsce iniekcji, NeisVac-C, odpowiedź immunologiczna, parametry farmakokinetyczne, podanie domięśniowe, polisacharyd Neisseria meningitidis, produkt immunologiczny, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – NeisVac-C 10 mcg polisacharydu (O-deacetylowanego) Neisseria meningitidis grupy C (szczep C11) skoniugowany z 10-20 mcg toksoidu tężcowego adsorbowany na wodorotlenku glinu 0,5 mg Al+3/0,5 ml
Szczepionka NeisVac-C zawiera 10 µg O-deacetylowanego polisacharydu Neisseria meningitidis grupy C (szczep C11) skoniugowanego z 10-20 µg toksoidu tężcowego, adsorbowanego na 0,5 mg Al³⁺ w dawce 0,5 ml. Schemat szczepienia różni się w zależności od wieku: niemowlęta 2-4 miesiące otrzymują dwie dawki po 0,5 ml w odstępie minimum 2 miesięcy, natomiast niemowlęta powyżej 4 miesiąca życia, dzieci, młodzież i dorośli – jedną dawkę 0,5 ml. Dla niemowląt, które rozpoczęły szczepienie przed 12. miesiącem życia, zalecana jest dawka przypominająca w wieku 12-13 miesięcy, podawana co najmniej 6 miesięcy po ostatniej dawce. Szczepionka nie jest zalecana u niemowląt poniżej 2. miesiąca życia ze względu na brak danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
cykl szczepień, dawka przypominająca, mięsień naramienny, Neisseria meningitidis grupy C, NeisVac-C, podanie dożylne, podanie podskórne, polisacharyd Neisseria meningitidis, przednio-boczna część uda, schemat szczepienia podstawowego, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, wstrzyknięcie domięśniowe, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Interakcje leku – NeisVac-C 10 mcg polisacharydu (O-deacetylowanego) Neisseria meningitidis grupy C (szczep C11) skoniugowany z 10-20 mcg toksoidu tężcowego adsorbowany na wodorotlenku glinu 0,5 mg Al+3/0,5 ml
Szczepionka NeisVac-C, zawierająca polisacharyd Neisseria meningitidis grupy C skoniugowany z toksoidem tężcowym, może być stosowana jednocześnie z innymi szczepionkami pod warunkiem podawania w różne miejsca ciała, bez mieszania w jednej strzykawce. Badania kliniczne wykazały brak istotnego klinicznie wpływu na odpowiedź immunologiczną przy jednoczesnym podaniu z toksoidem błoniczym i tężcowym, szczepionkami przeciw krztuścowi (pełnokomórkowymi i bezkomórkowymi), Hib, IPV, MMR, skoniugowanymi szczepionkami przeciwpneumokokowymi oraz sześciowalentną szczepionką DTaP-IPV-HBV-Hib. Wartości serokonwersji po podaniu NeisVac-C wynosiły 95,7–100%, a obserwowane niewielkie różnice w mianach przeciwciał rSBA nie miały znaczenia klinicznego, pod warunkiem osiągnięcia miana co najmniej 1:8 lub 1:128. Jednoczesne podanie z żywą szczepionką przeciw rotawirusom (RotaTeq) również nie wpływało negatywnie na odpowiedź immunologiczną i charakteryzowało się akceptowalnym profilem bezpieczeństwa.
antygen powierzchniowy WZW B, dopełniacz króliczy, dysfagia, działanie niepożądane, Haemophilus influenzae, odpowiedź immunologiczna, poliomyelitis, polisacharyd Neisseria meningitidis, reakcja poszczepienna, serokonwersja, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka MMR, szczepionka pełnokomórkowa, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka przeciw rotawirusom, szczepionka przeciwpneumokokowa, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – NeisVac-C 10 mcg polisacharydu (O-deacetylowanego) Neisseria meningitidis grupy C (szczep C11) skoniugowany z 10-20 mcg toksoidu tężcowego adsorbowany na wodorotlenku glinu 0,5 mg Al+3/0,5 ml
Preparat NeisVac-C, szczepionka meningokokowa polisacharydowa grupy C skoniugowana z toksoidem tężcowym i adsorbowana na wodorotlenku glinu (0,5 mg Al), zawiera 10 µg polisacharydu Neisseria meningitidis grupy C oraz 10-20 µg toksoidu tężcowego w dawce 0,5 ml. Aktualne dane kliniczne nie potwierdzają jednoznacznego wpływu szczepionki na płodność ludzką, co jest istotne w konsultacjach z pacjentkami w wieku rozrodczym. Badania na modelach zwierzęcych (samice szczurów) nie wykazały negatywnego wpływu na płodność ani teratogenności, jednak brak jest danych klinicznych dotyczących stosowania NeisVac-C u kobiet w ciąży, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa. W przypadku realnego ryzyka ekspozycji na meningokoki grupy C, korzyści ze szczepienia mogą przewyższać potencjalne, niezidentyfikowane ryzyko dla płodu.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – NeisVac-C 10 mcg polisacharydu (O-deacetylowanego) Neisseria meningitidis grupy C (szczep C11) skoniugowany z 10-20 mcg toksoidu tężcowego adsorbowany na wodorotlenku glinu 0,5 mg Al+3/0,5 ml
Przedawkowanie szczepionki meningokokowej polisacharydowej grupy C NeisVac-C jest zjawiskiem niezwykle rzadkim, co wynika z jej jednodawkowej formy ampułko-strzykawki oraz podawania przez wykwalifikowany personel medyczny. W badaniu klinicznym obejmującym 40 niemowląt, które otrzymały cztery dawki szczepionki (w 2., 3., 4. oraz 12-14 miesiącu życia), nie zaobserwowano ciężkich działań niepożądanych ani specyficznych objawów przedawkowania. Jedna dawka o objętości 0,5 ml zawiera 10 µg polisacharydu Neisseria meningitidis grupy C, skoniugowanego z 10-20 µg toksoidu tężcowego oraz 0,5 mg uwodnionego wodorotlenku glinu jako adiuwantu.
adiuwant, ampułko-strzykawka jednodawkowa, ciężkie działanie niepożądane, dawka wielokrotna, działanie niepożądane, Neisseria meningitidis grupy C, NeisVac-C, polisacharyd Neisseria meningitidis, przedawkowanie szczepionki, reakcja miejscowa, reakcja poszczepienna, toksoid tężcowy, uwodniony wodorotlenek glinu, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd Neisseria meningitidis grupy C – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Polisacharyd (O-deacetylowany) Neisseria meningitidis grupy C, stosowany jako substancja czynna w szczepionce NeisVac-C (10 µg polisacharydu skoniugowanego z 10-20 µg toksoidu tężcowego, adsorbowanego na 0,5 mg Al³⁺), nie posiada wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Badania przedkliniczne na samicach szczurów nie wykazały negatywnego wpływu na płodność ani rozwój płodu, jednak brak jest jednoznacznych danych potwierdzających bezpieczeństwo u ludzi. W związku z potencjalnym ryzykiem ciężkiego przebiegu zakażenia meningokokowego, lekarz powinien indywidualnie ocenić korzyści i ryzyko szczepienia w okresie ciąży, informując pacjentkę o braku pełnej wiedzy oraz konieczności zachowania ostrożności.
badanie kliniczne, badanie przedkliniczne, karmienie piersią, kobieta w ciąży, mleko kobiece, model zwierzęcy, Neisseria meningitidis grupy C, ocena korzyści i ryzyka, patogen, płodność, polisacharyd Neisseria meningitidis, rozwój płodu, szczepienie przeciwko meningokokom, szczepionka NeisVac-C, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zakażenie meningokokowe