mechanizm działania morfiny

Morfina to alkaloid fenantrenowy pochodzący z opium, który działa jako agonista receptorów opioidowych, głównie receptorów μ (mi), w mniejszym stopniu κ (kappa) i δ (delta). Po związaniu z receptorami opioidowymi w ośrodkowym układzie nerwowym morfina hamuje transmisję bólu poprzez blokowanie uwalniania neurotransmiterów bólowych, takich jak substancja P i glutaminian.

Na poziomie komórkowym morfina aktywuje receptory opioidowe sprzężone z białkami G, co prowadzi do inhibicji cyklazy adenylowej, zmniejszenia stężenia cAMP i obniżenia napływu jonów wapnia do komórki. W efekcie dochodzi do hiperpolaryzacji błony neuronu i zahamowania przewodnictwa bólowego. Główne efekty terapeutyczne obejmują silne działanie przeciwbólowe, zwłaszcza w bólu nocyceptywnym, ale także działanie euforyzujące, sedatywne oraz przeciwkaszlowe.

Morfina powoduje również szereg efektów obwodowych – zwęża źrenice (mioza), spowalnia perystaltykę jelit, powoduje uwalnianie histaminy (odpowiedzialne za świąd i rozszerzenie naczyń), a także może wywoływać nudności i wymioty poprzez stymulację strefy wyzwalającej chemoreceptorów w rdzeniu przedłużonym. Długotrwałe stosowanie morfiny prowadzi do rozwoju tolerancji farmakodynamicznej i zależności fizycznej wskutek adaptacyjnych zmian w układzie opioidowym.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl