flora bakteryjna jelita grubego

Flora bakteryjna jelita grubego, określana również jako mikrobiota jelitowa, stanowi złożony ekosystem mikroorganizmów, które kolonizują przewód pokarmowy człowieka. W jelicie grubym znajduje się najwyższa koncentracja bakterii w całym organizmie, osiągająca nawet 10^12 komórek na gram treści jelitowej.

Mikrobiota jelitowa składa się głównie z bakterii należących do typów Firmicutes (w tym rodzaje Lactobacillus, Clostridium) i Bacteroidetes, ale również Proteobacteria, Actinobacteria, Fusobacteria oraz Verrucomicrobia. Ta bogata społeczność mikroorganizmów pełni kluczowe funkcje metaboliczne, trawienne, ochronne i immunologiczne.

Prawidłowa flora bakteryjna jelita grubego uczestniczy w rozkładzie niestrawionych resztek pokarmowych, szczególnie błonnika, syntezie witamin (głównie K i B12), produkcji krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA), które stanowią źródło energii dla kolonocytów, oraz w metabolizmie kwasów żółciowych i ksenobiotyków. Dodatkowo mikrobiota tworzy barierę ochronną przeciwko patogenom i uczestniczy w rozwoju i funkcjonowaniu układu odpornościowego.

Zaburzenia składu flory bakteryjnej jelita grubego (dysbioza) wiązane są z licznymi schorzeniami, w tym z nieswoistymi zapaleniami jelit, zespołem jelita drażliwego, otyłością, cukrzycą typu 2, chorobami alergicznymi, a nawet zaburzeniami neurologicznymi. Coraz więcej dowodów naukowych potwierdza znaczenie osi jelitowo-mózgowej w patogenezie chorób neuropsychiatrycznych.

Modyfikacja mikrobioty jelitowej poprzez stosowanie probiotyków, prebiotyków, synbiotyków, odpowiednią dietę oraz transplantację mikrobioty kałowej stanowi obiecującą strategię terapeutyczną w wielu schorzeniach związanych z zaburzeniami flory bakteryjnej jelita grubego.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Duphalac Fruit 667 mg/ml

Laktuloza, będąca substancją czynną produktu Duphalac Fruit (667 mg/ml, roztwór doustny), charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, co powoduje, że jej działanie jest głównie miejscowe w jelicie grubym. Po podaniu doustnym laktuloza przechodzi przez górne odcinki przewodu pokarmowego w formie niezmienionej i dociera do okrężnicy, gdzie jest metabolizowana przez enzymy produkowane przez florę bakteryjną jelita grubego. Metabolity powstałe w wyniku tego procesu wywierają efekt terapeutyczny. W standardowych dawkach terapeutycznych do 25-50 g (40-75 ml Duphalac Fruit) laktuloza ulega całkowitemu metabolizmowi, co eliminuje jej obecność w postaci niezmienionej i minimalizuje obciążenie narządów wydalniczych.
absorpcja, absorpcja systemowa, biotransformacja, dawkowanie, działanie niepożądane, efekt terapeutyczny, flora bakteryjna, flora bakteryjna jelita grubego, jelito grube, laktuloza, metabolizm laktulozy, okrężnica, pasaż jelitowy, proces metaboliczny, profil farmakokinetyczny, przewód pokarmowy, wchłanianie ogólnoustrojowe, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wskazanie kliniczne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – DropiCe 100 mg/ml

Kwas askorbinowy (witamina C) wykazuje nieliniową farmakokinetykę z zależnością biodostępności od dawki: przy dawce 1 g biodostępność wynosi 60-75%, przy 3 g spada do około 40%, a przy 12 g do około 16%. Wchłanianie zachodzi głównie w proksymalnym jelicie cienkim, a niewchłonięta część ulega bakteryjnemu rozkładowi w jelicie grubym. Maksymalne stężenia w osoczu u zdrowych dorosłych wynoszą 1,34 ± 0,21 mg/dl u mężczyzn i 1,46 ± 0,22 mg/dl u kobiet, z możliwością chwilowego wzrostu do 4,2 mg/dl po dużych dawkach doustnych (około 3 godziny po podaniu). Całkowity obrót metaboliczny wynosi około 1 mg/kg mc./dobę, a maksymalny obrót 40-50 mg/dobę przy stężeniach osoczowych 0,8-1,1 mg/dl. Witamina C kumuluje się w tkankach takich jak przysadka mózgowa, nadnercza, soczewka oka oraz leukocyty.
akomodacja oka, biodostępność leku, dehydroaskorbinian, dwutlenek węgla, dysfagia, dystrybucja w organizmie, flora bakteryjna jelita grubego, gruczoł wydzielania wewnętrznego, hormon steroidowy, kanalik bliższy, kłębuszek nerkowy, komórka układu odpornościowego, kwas askorbowy, kwas organiczny, leukocyt, nadnercza, nieaktywny metabolit, obrot metaboliczny, okres półtrwania, proksymalny odcinek jelita cienkiego, przesączanie kłębuszkowe, przysadka mózgowa, reabsorpcja, soczewka oka, stężenie kwasu askorbowego w osoczu, stężenie w osoczu, szczawian, wchłanianie kwasu askorbowego, wchłanianie zwrotne, witamina C
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cebion 0,1 g/ml

Kwas askorbinowy, będący składnikiem aktywnym leku Cebion (100 mg/ml, krople doustne), charakteryzuje się nieliniową farmakokinetyką z odwrotną zależnością między dawką a biodostępnością: przy dawce 1 g biodostępność wynosi 60-75%, przy 3 g około 40%, a przy 12 g spada do około 16%. Maksymalne stężenie w osoczu (do 4,2 mg/dl) osiągane jest około 3 godziny po podaniu dużej dawki. Metabolizm obejmuje odwracalne utlenianie do dehydroaskorbinianu w wątrobie oraz powstawanie nieaktywnych metabolitów (siarczan-2-askorbinian, szczawian), które są wydalane z moczem. Maksymalne stężenia w osoczu u zdrowych dorosłych wynoszą 1,34 ± 0,21 mg/dl u mężczyzn i 1,46 ± 0,22 mg/dl u kobiet, a całkowity obrót metaboliczny to około 1 mg/kg masy ciała na dobę.
biodostępność, biodostępność kwasu askorbowego, dehydroaskorbinian, farmakokinetyka kwasu askorbowego, flora bakteryjna jelita grubego, kwas askorbowy, leukocyty, nadnercza, okres półtrwania, przesączanie kłębuszkowe, przysadka mózgowa, soczewka oka, stężenie kwasu askorbowego w osoczu, szczawian, wchłanianie kwasu askorbowego, wchłanianie zwrotne, wydalanie kwasu askorbowego, wydalanie z moczem
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lactulosum Forte Polfarmex 10 g/15 ml

Laktuloza, będąca substancją czynną preparatu Lactulosum Forte Polfarmex (10 g/15 ml, syrop), charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym, co skutkuje jej dotarciem do okrężnicy w formie niezmienionej. Tam podlega metabolizmowi przez florę bakteryjną jelita grubego, co determinuje jej działanie terapeutyczne. Biodostępność ogólnoustrojowa laktulozy jest znikoma, a metabolizm zachodzi głównie w jelicie grubym, gdzie przy dawkach do 40-75 ml syropu substancja ulega całkowitemu rozkładowi przez mikroflorę. Preparat zawiera laktulozę w stężeniu 667 mg/ml, co umożliwia precyzyjne dawkowanie i optymalne właściwości farmakokinetyczne.
absorpcja laktulozy, biodostępność ogólnoustrojowa, dawka terapeutyczna, efekt terapeutyczny, flora bakteryjna jelita grubego, forma niezmieniona, górny odcinek przewodu pokarmowego, jelito grube, Lactulosum Forte Polfarmex, laktuloza, metabolizm laktulozy, mikroflora jelitowa, okrężnica, podanie doustne, profil farmakokinetyczny, przewód pokarmowy, zależność dawka-efekt
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Salaza 500 mg

Mesalazyna wykazuje miejscową dostępność biologiczną kluczową dla jej działania terapeutycznego, zwłaszcza w leczeniu chorób zapalnych jelit. Po podaniu doodbytniczym (czopki Salaza) około 10% dawki (2 g/dobę, podawane jako 1 g dwa razy dziennie) ulega wchłonięciu ogólnoustrojowemu, co ogranicza systemowe działania niepożądane. Mesalazyna wiąże się z białkami osocza w około 50%, natomiast jej metabolit, N-acetylomesalazyna, wykazuje wyższe powinowactwo (około 80%). Metabolizm zachodzi zarówno w błonie śluzowej jelita, jak i w wątrobie, prowadząc do powstania acetylomesalazyny, której aktywność kliniczna pozostaje nie do końca potwierdzona. Okres półtrwania mesalazyny w osoczu wynosi około 40 minut, a jej metabolitu około 70 minut, z eliminacją przez mocz i kał (dominująca forma w moczu to acetylomesalazyna).
acetylacja, acetylomesalazyna, białka osocza, błona śluzowa jelita, czopki Salaza, dostępność biologiczna, dystalny odcinek przewodu pokarmowego, działanie nefrotoksyczne, działanie niepożądane, farmakokinetyka, fenotyp pacjenta, flora bakteryjna jelita grubego, mesalazyna, N-acetylomesalazyna, odbytnica, okres półtrwania w osoczu, podanie doodbytnicze, profil farmakokinetyczny, stan nasycenia, szybkość eliminacji leku, wątroba, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pikopil 7,5 mg

Pikosiarczan sodu, substancja czynna leku Pikopil (tabletki 7,5 mg), jest kontaktowym środkiem przeczyszczającym z grupy triarylometanów, wykazującym miejscowe działanie w jelicie grubym po metabolizacji przez florę bakteryjną. Mechanizm działania opiera się na podwójnym pobudzeniu błony śluzowej jelita grubego i odbytnicy, co skutkuje przyspieszeniem perystaltyki okrężnicy, zwiększeniem zawartości wody i elektrolitów w świetle jelita oraz ułatwieniem defekacji. Efekty farmakodynamiczne obejmują skrócenie czasu pasażu jelitowego oraz rozluźnienie konsystencji stolca, co czyni Pikopil skutecznym preparatem w terapii zaparć.
absorpcja składników odżywczych, błona śluzowa jelita grubego, błona śluzowa odbytnicy, defekacja, dolny odcinek przewodu pokarmowego, działanie przeczyszczające, elektrolity, flora bakteryjna jelita grubego, jelito cienkie, jelito grube, konsystencja stolca, kontaktowy lek przeczyszczający, pasaż jelitowy, perystaltyka okrężnicy, pikosiarczan sodu, proces trawienia, triarylometan, zaparcie
Leksykon substancji czynnych
Laktuloza – Właściwości farmakokinetyczne

Laktuloza, jako syntetyczny disacharyd, charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, wynoszącym od 0,4% do maksymalnie 3% podanej dawki, co potwierdzają badania kliniczne u osób zdrowych i pacjentów z cukrzycą. Substancja ta nie ulega trawieniu przez enzymy trawienne w górnych odcinkach przewodu pokarmowego i dociera do okrężnicy w postaci niezmienionej, gdzie podlega intensywnemu metabolizmowi bakteryjnemu (około 99% dawki). Głównym metabolitem jest kwas mlekowy, który następnie przekształcany jest do krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (octowy, bursztynowy, masłowy) oraz innych kwasów organicznych (pirogronowy, bursztynowy, mrówkowy) i gazów (wodór, siarkowodór, dwutlenek węgla, metan). Działanie terapeutyczne laktulozy rozpoczyna się z opóźnieniem 24-48 godzin, co jest związane z czasem dotarcia substancji do jelita grubego i procesami fermentacji bakteryjnej.
absorpcja, Bifidobacterium, dysfagia, działanie laktulozy, eliminacja metabolitów, enzym laktaza, fermentacja bakteryjna, flora bakteryjna jelita grubego, gazy jelitowe, jelito grube, krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, kwas bursztynowy, kwas masłowy, kwas mlekowy, kwas mrówkowy, kwas octowy, kwas pirogronowy, Lactobacillus, metabolizm bakteryjny, nietolerancja laktozy, okrężnica, proces metaboliczny, przewód pokarmowy, syntetyczny disacharyd, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wydalanie przez nerki
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Red Senes Tea –

Red Senes Tea zawiera 800 mg liścia senesu (Sennae foliolum) w jednej saszetce, co odpowiada 17-23 mg glikozydów hydroksyantracenowych (sennozyd B). Produkt należy do grupy kontaktowych leków przeczyszczających (kod ATC: A06AB). Mechanizm działania opiera się na obecności pochodnych 1,8-dihydroksyantracenu, które po przekształceniu przez florę bakteryjną jelita grubego do aktywnego metabolitu reinantronu, stymulują motorykę jelita grubego oraz procesy sekrecyjne. Aktywne metabolity indukują skurcze propulsacyjne i hamują skurcze segmentacyjne, co przyspiesza pasaż jelitowy i zmniejsza resorpcję płynów, a także zwiększają wydzielanie śluzu i jonów chlorkowych, co prowadzi do uwodnienia i zmiękczenia stolca.
8 dihydroksyantracenu, działanie przeczyszczające, flora bakteryjna jelita grubego, glikozyd hydroksyantracenowy, kontaktowy lek przeczyszczający, liść senesu, motoryka jelita grubego, pasaż jelitowy, pochodna 1, proces sekrecyjny, reinantron, Sennae foliolum, sennozyd, sennozyd B, skurcz propulsacyjny, skurcz stacjonarny, ß-O-glikozyd, wydzielanie jonów chlorkowych, wydzielanie śluzu
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Alax 10,0-15,0 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na aloinę/tabletkę

Alax jest lekiem przeczyszczającym kontaktowym, zawierającym w jednej tabletce 35 mg wysuszonego, sproszkowanego soku z liści aloesu (Aloe capensis) z 18% zawartością związków antranoidowych (35 mg, w przeliczeniu na aloinę) oraz 42 mg wyciągu suchego z kory kruszyny (Frangulae corticis extractum siccum) z 15% zawartością związków antranoidowych (42 mg, w przeliczeniu na aloinę). Całkowita zawartość związków antranoidowych w tabletce wynosi 10-15 mg w przeliczeniu na aloinę. Substancje te, będące β-0-glikozydami, nie ulegają rozkładowi w górnym odcinku przewodu pokarmowego i są aktywowane dopiero w jelicie grubym przez florę bakteryjną do metabolitów, głównie antron-9-emodyny, co warunkuje opóźniony efekt przeczyszczający (8-12 godzin po podaniu).
8 dihydroksyantracenu, aktywny metabolit, Alax, antron-9-emodyna, błona śluzowa jelita grubego, defekacja, flora bakteryjna jelita grubego, glukofrangulina i frangulina, kanał chlorkowy, lek przeczyszczający kontaktowy, motoryka jelita grubego, pasaż treści jelitowej, pochodna 1, pompa sodowo-potasowa, proces wydzielniczy, prostaglandyna, sok z liści aloesu, światło jelita, wyciąg z kory kruszyny, wydzielanie chlorków, wydzielanie śluzu, związek antranoidowy
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pikopil 7,5 mg/ml

Pikopil to preparat zawierający sodu pikosiarczan jednowodny w stężeniu 7,5 mg/ml (odpowiadający 7,5 mg sodu pikosiarczanu bezwodnego na 1 ml roztworu, czyli 15 kroplom). Substancja czynna należy do grupy kontaktowych leków przeczyszczających (kod ATC: A06AB08) i działa miejscowo w jelicie grubym po metabolizacji przez florę bakteryjną. Mechanizm działania polega na stymulacji błony śluzowej jelita grubego i odbytnicy, co skutkuje przyspieszeniem perystaltyki okrężnicy, zwiększeniem zawartości wody oraz stężenia elektrolitów w świetle jelita, prowadząc do pobudzenia defekacji, skrócenia czasu pasażu jelitowego oraz rozluźnienia konsystencji stolca.
defekacja, elektrolity, flora bakteryjna jelita grubego, konsystencja stolca, krople doustne, lek przeczyszczający kontaktowy, mięśnie gładkie jelita, pasaż jelitowy, perystaltyka okrężnicy, przyspieszenie perystaltyki, schorzenie metaboliczne, selektywność działania leku, sodu pikosiarczan jednowodny, środek przeczyszczający, triarylometan
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Normosan caps 15 mg glukofrangulin w przeliczeniu na glukofrangulinę A

Produkt leczniczy Normosan caps zawiera wyciąg suchy z kory kruszyny (Rhamnus frangula L.), należący do leków przeczyszczających kontaktowych (kod ATC: A06AB). Jego działanie opiera się na obecności glikozydów antracenowych, głównie glukofrangulin i frangulin, które nie ulegają trawieniu w górnym odcinku przewodu pokarmowego i są metabolizowane przez florę bakteryjną jelita grubego do aktywnego metabolitu emodyno-9-antronu. Mechanizm przeczyszczający obejmuje stymulację perystaltyki okrężnicy oraz modyfikację procesów wydzielniczych, w tym hamowanie wchłaniania jonów Na⁺ i Cl⁻ oraz zwiększenie wydzielania wody i elektrolitów do światła jelita, co prowadzi do zwiększenia objętości i rozrzedzenia treści jelitowej.
defekacja, działanie przeczyszczające, emodyno-9-antron, flora bakteryjna jelita grubego, Frangula alnus, glikozyd antracenowy, glukofrangulina i frangulina, kora kruszyny, lek przeczyszczający kontaktowy, metaboliczna aktywacja, motoryka okrężnicy, nabłonek okrężnicy, perystaltyka jelita grubego, połączenie międzykomórkowe, prostaglandyna, Rhamnus frangula, transport substancji czynnej, wchłanianie wody i elektrolitów, wyciąg z kory kruszyny
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Figura 1 16,58-22,43 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu na sennozyd B/saszetkę

Lek Figura 1 jest przeczyszczającym preparatem kontaktowym z grupy glikozydów hydroksyantracenowych (kod ATC: A06AB06), zawierającym 0,9 g listka senesu (Cassia senna L. lub Cassia angustifolia Vahl) w jednej saszetce, co odpowiada 16,58-22,43 mg glikozydów hydroksyantracenowych przeliczonych na sennozyd B. Substancje te nie ulegają absorpcji w górnym odcinku przewodu pokarmowego, a ich aktywność terapeutyczna wynika z przekształcenia przez florę bakteryjną jelita grubego do aktywnego metabolitu – antronu reiny. Działanie leku opiera się na dwóch mechanizmach: stymulacji perystaltyki jelitowej oraz modulacji procesów wydzielniczych, w tym hamowaniu absorpcji jonów Na⁺ i Cl⁻ oraz zwiększeniu przepuszczalności ścisłych połączeń międzykomórkowych, co prowadzi do zwiększenia objętości płynu w świetle jelita i ułatwia defekację.
8 dihydroksyantracenu, absorpcja wody i elektrolitów, antron reiny, defekacja, efekt antyabsorpcyjny, efekt sekrecyjny, flora bakteryjna jelita grubego, glikozyd hydroksyantracenowy, lek przeczyszczający kontaktowy, listek senesu, motoryka jelitowa, pasaż jelitowy, perystaltyka jelita grubego, pochodna 1, ścisłe połączenia międzykomórkowe, senes aleksandryjski, senes chartumski, senes Tinnevelly, sennozyd